پلمب آژانس سربازگیری دشمن یا تخریب دیوار بی‌اعتمادی / دوراهی سخت حکمرانی؛ پیش به سوی حکمرانی یادگیرنده

اخبار اندیشهاینک بعد از چند روز تنش و التهاب در برخی شهرهای کشور، آرامش حکمفرما شده‌ و توطئه دشمنان و بدخواهان کشور نقش بر آب شده است، اما آیا مسئولان و صاحب‌منصبان متوجه این نکته مهم شده‌اند که شیوه حکمرانی و اداره کشور نیازمند اصلاحات عمیق است تا بتواند از نیروی عظیم و سازنده جوانان کشور در مسیر توسعه و سربلندی ایران استفاده کند و اجازه سربازگیری کم‌هزینه و آسان را به بدخواهان ندهد یا اینکه ‌در باز هم بر همان پاشنه گذشته خواهد چرخید؟ 

ورود به عصر «جنگ بی‌پایان» / ظهور «رژیم جهانی جنگی» دموکراسی را می بلعد

اخبار اندیشه«یک رژیم جهانی جنگی در حال ظهور است؛ رژیمی که در آن حکمرانی و ادارات نظامی با ساختارهای سرمایه‌داری درهم تنیده شده‌اند». کمتر از دو سال پیش، زمانی که مایکل هارت و ساندرو متزادرا، فرضیۀ ظهور «یک رژیم جهانی جنگی» را مطرح کردند، شاید هنوز بدل‌شدن بحران به امر عادی، برای ما تا این حد ملموس و عینی نبود.

آرمان شهر جهانی؛ از اندیشه فیلسوفان تا آموزه‌های مهدویت

شکوفایی عقل در عصر پساجنگ؛ مختصاتِ حکمرانی عادلانه در دکترین انتظار فعال / «جمهور» افلاطون تا «دولت» مهدوی؛ تبارشناسیِ صلح کهن‌ترین رؤیای بشر

اخبار اندیشهحکومت جهانی عدل مهدوی، پاسخی الهی به فطرت عدالت‌خواه آدمی است. این آموزه، از یک سو با اشاره به ریشه‌های مشترک این اندیشه در همه تمدن‌ها، دست دوستی به سوی تمام انسان‌های نیک‌نهاد دراز می‌کند و از سوی دیگر با ارایه طرحی منسجم و مبتنی بر وحی، از آن یک «آرمان‌شهرِ محال» به «آینده‌ای قابل‌چشم‌انداز» تبدیل می‌کند.

راهکارهای سید جواد میری، جامعه‌شناس برای عبور از التهابات اخیر

سانسور در صدا و سیما یعنی تقویت اینترنشنال اسراییل/ به شوک بزرگ اصلاحی نیاز داریم؛ ایران به مثابه ملک مشاع مردم / سند امنیت ملی را سریعتر تدوین کنیم

اخبار اندیشهما برای عبور از بحران‌های مزمن و تکراری، نیازمند تدوین یک استراتژی امنیت ملی هستیم که مبتنی بر واقعیات داخلی و منطقه‌ای و بین‌المللی باشد. در کوتاه مدت و گذر از التهابات اخیر نیاز به یک شوک بزرگ اصلاحی داخلی داریم. جامعه هم منتظر و هم پذیرای این شوک است. نیازمند شهامت برای گفت‌وگو و نقد هستیم. تکثر و تنوع، امتیاز و فرصت ایران است. از پذیرش آن هراس نداشته باشیم.‌

آینده جهان از نگاه داوُس

روایت سریع القلم از جمله کلیدی در داوُس: گزینش هوشمندانه درگیری ها / دوئل «شورای صلح» ترامپ با سازمان ملل/ عصر«پاکس سیلیکا» مرزهای ملی را می‌بلعد؟

اخبار اندیشهشاید مهم‌ترین موضوع داوُس۲۰۲۶، روش‌های مهارت‌افزایی شهروندان برای مدیریت و انطباق با شرایط جدید اقتصادی و محیطی در جهان بود. آماده شدن نیروی کار با چالش‌های دنیای جدید، آموزش و مهارت‌افزایی می‌طلبد. مجمع جهانی اقتصاد، ابتکاری تحت عنوان «انقلاب مهارت‌افزایی» (Reskilling Revolution Initiative) آغاز کرده است که ۸۵۰‌میلیون نفر را در دنیا شامل خواهد شد.

یونگ؛ هیتلر نتیجه کهن الگوی جبار نهفته در تاریخ

اخبار اندیشهشاید آنچه امروزه که در فاشیسم های مذهب بنیادگرا مشاهده می شود نیز از کهن الگویی اسطوره ای مذهبی در ناخودآگاه جمعی مردمی مذهبی سرچشمه می گیرد که نقشی همانند «ووتان» ژرمن ها را دارد، یک کهن الگوی جبارِ خفته که شرایط بروز و ظهور آن مهیا شده است.

گفت و گوی بیل کریستول با فرانسیس فوکویاما

تحلیل روانشناختی فوکویاما: با دیوانه طرفیم، مماشات با ترامپ جواب نمی دهد/ آمریکا به امپراتوری تهاجمی امپریالیستی یک روان پریش تبدیل شده

اخبار اندیشه  گفت و گوی بیل کریستول [ تحلیل‌گر سیاسی محافظه‌کار، بنیان‌گذار مجله The Bulwark و یکی از منتقدان سرسخت دونالد ترامپ در میان جمهوری‌خواهان] با فرانسیس فوکویاما– استاد برجسته دانشگاه استنفورد، فیلسوف سیاسیِ «محافظه کارِ لیبرال»  و نویسنده کتاب‌های مشهور «پایان تاریخ و آخرین انسان» (۱۹۹۲) و «لیبرالیسم و نارضایتی‌های آن» (۲۰۲۲) در باره سیاست های تهاجمی ترامپ.

سه ضلع اصلاحات پزشکیان یعنی مردم، سیاست خارجی و اقتصاد در چه موقعیتی قرار دارند؟

مسعود نیلی:برای اعتماد سازی پزشکیان بگوید بودجه نهادهایی که به مردم خدماتی نمی دهند چه شد/ دولت با صدور بیانیه های سیاستی با مردم حرف بزند

اخبار اندیشهآن خطری که وجود دارد این است که آن راس اجتماعی، پنهان است، راس روابط خارجی را هم نمی‌توانیم کاری انجام دهیم. در قسمت اقتصادی نگرانی این است که فشار بیش از حد باشد، چون فشار واقعی است، مثل یک سیل می‌آید و یک دفعه خراب می‌کند، بنابراین نگرانی این است که شما تحت آن فشارها بیایید و بگویید «امشب تصمیم گرفتم این کار را انجام دهم، هفته دیگر تصمیم گرفتم آن کار را انجام دهم.»

خوانشی بوردیویی از ساختار اجتماعی ایران توسط رضا تسلیمی‌طهرانی

سایه خشن فقر فرهنگی و اقتصادی بر طبقه متوسط ایران / طبقه متوسط موتور نوسازی جامعه را تضعیف نکنید

اخبار اندیشهرضا تسلیمی طهرانی: در مورد «شاخص‌­های اجتماعی» و مرتبط با تعاملات اجتماعی نیز می­‌توان گفت از میزان عضویت اعضای طبقه متوسط در گروه‌­ها، انجمن‌­ها و تشکل‌­های اجتماعی (مانند گروه­‌های دانشجویی، فرهنگی، کتابخوانی و ورزشی) و مشارکت آنان در آیین‌­های مختلف اجتماعی (مانند آیین­‌های ازدواج، مراسم ترحیم و آداب و رسوم عیددیدنی) به میزان قابل توجهی کاسته شده است. ...از میزان سرمایه‌های اقتصادی اعضای طبقه متوسط کاسته شده و اعضای این طبقه به طبقات پایین اجتماعی نزدیک می­‌شوند.

دروازه نقد، تنها راه به سوی حقیقت / پوپر می آموزد که علم جایگاه یقین نیست / نیاز علوم انسانی به فروتنی و صداقت بیش از هرزمانی دیگر

اخبار اندیشهرضا غلامی نوشت:‌ پوپر یادمان می‌دهد که علم نه جایگاه یقین، بلکه میدان کشمکش اندیشه‌ها و آزمون فرضیه‌هاست. و شاید بزرگ‌ترین درس او این باشد که عظمت علم نه در قطعیت‌هایش، بلکه در آمادگی‌اش برای خودانتقادی و خودتصحیحی نهفته است. این همان چیزی است که علوم انسانی امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارند: نه قطعیت بیشتر، بلکه فروتنی و صداقت بیشتر در مواجهه با پیچیدگی دنیای انسانی.

مهناز علیزاده جامعه‌شناسی ایرانی را بازخوانی کرد

جامعه‌شناسان در حاشیه / جامعه‌شناسی ایران بیرون از دانشگاه هنوز جایگاه رسمی و مستحکمی ندارد

اخبار اندیشهمهناز علیزاده بیان کرد: با وجود ظرفیت بالای پژوهش‌های جامعه‌شناختی برای فهم و حل مسائل اجتماعی، محدودیت‌های نهادی و نبود تعامل سازمان‌یافته با سیاست‌گذاران باعث شده این صدا اغلب در حاشیه بماند.

اثر جدید میرسپاسی فهمی نو از سقوط حکومت پهلوی / انقلابی که در زبان، تخیل جمعی و نظام ارزش‌ها رخ داد

اخبار اندیشهکتاب «انقلاب آرام ایران سقوط حکومت پهلوی» به قلم علی میرسپاسی با تامل و تمرکزی جامعه‌شناسانه بر دو دهه آخر حکومت پهلوی دوم تلاش دارد در عین بررسی نقادانه اندیشه نخبگان حکومت پهلوی از جمله شخص محمدرضاشاه و روشنفکران درباری و همچنین واکاوی خط فکری چهره‌ها و جریان‌های نوظهور فرهنگی و هنری مورد حمایت رژیم، نقش و کارکرد آنها را در تسریع روند انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ مورد بازخوانی قرار می‌دهد.

در حاشیه رمان «لوته در وایمار» توماس مان

توده و مسئله قدرت / آیا مردم می توانند از دام های قدرت بگریزند؟

اخبار اندیشه توماس مان ‌مانند بسیاری دیگر از نویسندگان آلمانی دهه‌های ابتدایی قرن بیستم، در دورانی بحرانی زندگی کرد و در بسیاری از آثارش می‌توان رد این بحران را دید. جنگ و فاشیسم بحران‌های اصلی دهه‌های ابتدایی قرن بیستم بودند که اروپا را با بحرانی عمیق روبه‌رو کرده بودند. از این‌رو، عجیب نیست که توماس مان در تعدادی از آثارش به این مسئله توجه کرده که چطور توده‌های هیجان‌زده می‌توانند ابزار قدرت قرار بگیرند و حرکت جمعی آنها به‌طور بالقوه این امکان را در خود نهفته دارد که به فاشیسم منتهی شود.

نظام سرمایه‌داری مرده، ولی جایگزین آن بدتر است / آنچه سرمایه‌داری را از پا درآورده خودِ سرمایه است

اخبار اندیشهدر دو دهۀ اخیر، سود و بازار که سابقاً موتور محرک نظام سرمایه‌داری بودند به حاشیه رانده شده‌ و دیگر صحنه‌گردان اقتصاد نیستند. شکل پیشین سرمایه‌داری نابود شده و جای خود را به نظامی داده که حاصل جهش ژنتیکی سرمایه است. این تحول عظیم سه قرن بعد از پیروزی اولیۀ سرمایه‌داری بر نظام قدیم ارباب‌رعیتی رخ می‌دهد، اما ظاهراً برخی مؤلفه‌های آن نظام همچنان در طول تاریخ به حیات خود ادامه داده وشکلی تازه از نظام ارباب‌رعیتی را به وجود آورده است: تکنوفئودالیسم و سرمایۀ ابری.

محمدجعفر محجوب، ادیب، محقق و فرهنگ‌پژوه‌ در مقاله‌ای با عنوان «زبان فارسی را دریابیم»

به زودی زبان فارسی سعدی و حافظ منقرض می شود / من و شمای خواننده قواعد زبان فارسی را بلد هستیم؟ / روایتی از علت انحطاط زبان فارسی

اخبار اندیشهمحمدجعفر محجوب علت اصلی انحطاط زبان فارسی را بی‌نیازی به تحصیل قواعد خواندن و نوشتن زبان فارسی می‌دانست. او گفته بود: به جرأت می‌توان ادعا کرد که در هیچ مرحله‌ای از مراحل تحصیلی و در هیچ دبستان و دبیرستان و دانشکده‌ای به دانش‌آموزان و دانشجویان درست‌خواندن و خاصه درست‌نوشتن را نمی‌آموزند.

هومن کاسبی و تلاش برای بازخوانی آنارشیسم

تغییر جهان با نظر به افق سیاست رادیکال / مخالفت با ذاتی سازی هویت ها / ماهیت مبارزات کارگری قرن نوزدهم تا فمینیسم، اکولوژی، آموزش، اخلاق و سیاست

اخبار اندیشههومن کاسبی گفت:‌اخلاق ضداقتدارگرای آنارشیسم عبارت است از مخالفت با مطلق‌سازی اخلاقیات و ارزش‌های اخلاقی که از پیش تجویز شده‌اند، مخالفت با ذاتی‌سازی هویت‌ها و ایده‌های تثبیت‌شده که منجر به گشودگی به همه‌ی هویت‌ها، همه‌ی مبارزات و تمام آن به‌شمارنیامدگان می‌شود، گشودگی به آن صداهای محذوف و مطرود که تاکنون مسکوت گشته‌اند و گوش سپردن به آن‌ها؛ و گشودگی به آینده، آینده‌ای که واقعاً آینده باشد و نه صرفاً استمرار زمان حال یا بازگشت به گذشته.

قرآن و دعوت به مبارزه با ظلم در نهضت مشروطه

اخبار اندیشهنائینی به آیه‌ای از قرآن کریم استناد می‌کند که دربردارنده گفت‌وگوی حضرت موسی(ع) و فرعون است. خداوند به آن حضرت و برادرش مأموریت داد که: «خود را به فرعون برسانید و بگویید: یقیناً ما فرستاده پروردگار جهانیانیم. بنابراین، بنی‌اسرائیل را [آزاد کن و] با ما بفرست.» یعنی، اولین هدف قیام موسی(ع) آزادی مردم بود؛ چنانکه در آیه دیگری آمده است: «که [موسی به آنان گفت: بندگان خدا را که به بردگی و اسارت شما گرفتارند] به من واگذارید؛ زیرا من برای شما فرستاده‌ای امینم»!

سوگواری نیاز ضروری این روزها

اخبار اندیشهافرادی که در این شرایط عزیزان خود را از دست داده‌اند، علاوه بر فقدان اصلی (مرگ) با نوعی فقدان ثانویه نیز دست‌به‌گریبان هستند. این همان مؤلفه‌ای است که ممکن است در قالب ممانعت از برگزاری مراسم سوگواری یا الصاق انگ‌های متعدد به متوفی و مواردی از این دست ظاهر شود. این فقدان‌های ثانویه پس از گذشت مدتی به عنوان موضوعات مهمی ظاهر شده و هنگام بازگشت به روال عادی زندگی، جلوی فرد مانع ایجاد می‌کند. آنچه رئیس انجمن روان‌شناسی هشدار می‌دهد چیزی در همین رابطه است که سلامت جسمی و روانی فرد را دستخوش آسیب می‌کند.

حق دارید صدایتان را بلند کنید اما اجازه ندهید خشمتان دزدیده شود

اخبار اندیشهپس پیام ما به مردم معترض و خشمگین این است که حق دارید مطالبه کنید. حق دارید صدای‌تان را بلند کنید و حق دارید خواهان اصلاح باشید، اما اجازه ندهید خشم شما دزدیده شود. اجازه ندهید مطالبه به بهانه تبدیل شود برای تخریب کشور و هموارسازی مسیر برای فشارهای بیشتر و مداخله‌های جدید. راه درست میان سکوت و آشوب است یعنی فشار آگاهانه درونی و مطالبه مشخص و قابل ارزیابی نه آتش زدن زندگی روزمره.

نقد چند سویه

ناو هواپیمابر برایمان آزادی‌ورفاه نمی‌آورد / روشنفکران استعمار، امپریالیسم، قدرت، و سیاست رسانه‌ای را نمی بینند؟ / عقل سرد را بر عواطف داغ غالب کنیم

اخبار اندیشهآنچه در میانه این مثلث به آن نیاز داریم نقد چندسویه است. نخست، نقد جمهوری اسلامی به دلیل ناکارآمدیش در سه سطح حکمرانی. اما این نقد به معنای رضایت به هر گزینه بدیل و هر راهی برای برانداختن این نظام سیاسی نیست. نقد دوم به مناسبات بین‌المللی است. اگر فکر کنیم سرنوشت غزه و سوریه و ونزوئلا از ما دور است، زیادی خودمان را متمایز فرض کرده‌ایم. و نقد سوم نقد اپوزیسیون افراط‌گرایی است که حاضر است آش را با جایش دور بیندازد، اگر قرار باشد کاسه‌ای از آش به دستش نرسد.

در باره سه مفهوم فساد، اعتراض و اغتشاش

اخبار اندیشهدر کشور ما تاکنون مبارزه مسالمت آمیز برای رسیدن به توسعه همه جانبه هیچ گاه تجربه نشده و همیشه مبارزات سیاسی از راه دست زدن به روش های خشن انقلابی، همچون انقلاب های بدخیم فرانسه و روسیه، از رساندن این کشور به تاریخ جدید پایدار و نهادینه باز مانده است. اعتراضات در ایران امروز تنها از راه مسالمت آمیز می تواند نظام موجود را بر انجام اصلاحات جدی، ریشه ای و همه جانبه قانع سازد و این کشور را از دوران گذار تاریخی بیرون آورد و به ساحل آرامش، آسایش، پیشرفت و خودافزایندگی رهنمون سازد.

امکان استدلال عقلی برای اثبات وجود خدا / نقد و بررسی کتاب «عقلانیت و خداباوری»

اخبار اندیشهمحمد محمدرضایی نوشت:‌ نویسنده محترم باید قدری در حوزه مبانی دینی و خداشناسی محتاط باشد و از خود سوال کند چه طور تمامی متکلمان و فیلسوفان اسلامی متفق‌القول عقیده دارند که برای اثبات وجود خدا و وحی و پیامبری و معاد و … استدلال‌های عقلی یقینی و برهانی معتبر داریم؛ آن وقت نویسنده محترم ادعا نماید که هیچ استدلال قطعی و یقینی بر وجود خدا نداریم و بدون ارائه حتی یک استدلال عقلی معتبر چنین ادعای نامعتبری را ارائه دهند.

پنج رویکرد عبور از بحران‌ها

اخبار اندیشههمدلی برای اصلاح روندهای ناصواب و اصلاح‌گری واقع‌بینانه و قاطع برای ایران ضرورت دارد.راه‌حل‌های موثر و مبتنی بر حقوق بشر، به عبور کشور از بحران‌های موجود کمک  می‌کنند. تنها در این صورت است که ایران می‌تواند از این دوره بحرانی به سلامت عبور کند و به سمت آینده‌ای روشن حرکت کند.

آسیب شناسی آماری حوادث اخیر از ۱۱ هزار معترض بازداشت شده

جمع بندی معاونت تبلیغ حوزه علمیه از معترضان دی / اغلب معترضان، جوان، با احساس «بی‌آیندگی، بی‌عدالتی و انفصال از نهادهای رسمی» بودند

اخبار اندیشهیافته‌ها نشان می‌دهد که این پدیده عمدتا ماهیتی «اجتماعی، هویتی و اقتصادی» دارد و نه صرفا امنیتی یا ایدئولوژیک. مشخصه اصلی معترضان، مردان جوان، مجرد، کم‌تحصیل، بدون سابقه کیفری و متعلق به طبقه متوسط و فرودست است که با احساس «بی‌آیندگی، بی‌عدالتی و انفصال از نهادهای رسمی» مواجهند. بحران کنونی بیش از هر چیز نشان‌دهنده شکاف عمیق بینانسلی، شکست در فرآیند جامعه‌پذیری و ناکارآمدی کانال‌های مشارکت سیاسی است.

انقلابیون متوهم چه بلایی سر مردم مصر آوردند؟/ نتیجه جنبش بهار عربی در مصر؛ ۱۵ سال بعد از سقوط مبارک/ آمارها از بدترشدن شاخص‌های دموکراسی خبر می‌دهند

اخبار اندیشهوقتی اخوان‌المسلمین به دشمن آن ها تبدیل شد، احزاب اصلی برای حذف رقیب به سوی ارتش دست دراز کردند. از آستین چنین اقداماتی السیسی بیرون آمد. به اعتقاد کارشناسان رخدادهای مصر ناتوانی جامعه در جذب کامل آنچه را که رخ داد، آشکار کرد. شکاف عمیق نسلی، نبود طبقه متوسط سازمان‌یافته و توهم سازمان‌یابی از طریق شبکه‌های اجتماعی تبدیل به پاشنه‌آشیل برای طرفداران تغییرات سیاسی شد.

لیلا اردبیلی جامعه شناسی ایرانی را بررسی کرد

صحبت در باره همه آن خطرهایی که جامعه شناسی دانشگاهی را بی اثر کرد / محافظه‌کاری جامعه‌شناسی، استراتژی بقاست

اخبار اندیشهاردبیلی گفت: محافظه‌کاری بخشی از جامعه‌شناسی دانشگاهی نه از سر بی‌اعتنایی به مسائل جامعه، بلکه نتیجه مستقیم شرایط نهادی و ساختاری دانشگاه است. ناامنی شغلی، فشارهای بروکراتیک و نظام ارزیابی‌های کمّی، هزینه ورود به مسائل حساس و بنیادین را بالا برده است. در چنین وضعیتی، بسیاری از جامعه‌شناسان ناگزیر به انتخاب مسیرهای کم‌خطر می‌شوند؛ انتخابی که بیش از آنکه ترجیح فکری باشد، راهی برای بقاست...بنابراین اگر «جامعه‌شناسی ایرانی» را به عنوان شیوه‌ای خاص از مسئله‌مند کردن ایرانی واقعیت اجتماعی بفهمیم باید بگویم چنین شیوه‌ای از مسئله‌مند کردن اگر هم وجود داشته باشد بسیار نحیف است.