نمایشگاه اندیشه: ۱۴۰۵- نگاهی به کتاب ترامپ و فیلسوفان، نوشته لارس اسوندسن

شورش دائمی علیه عقل؛ بیگانگی ترامپیسم با خطاپذیری / ناسازگاری پوپولیسم و فلسفه

اخبار اندیشهدیدگاه ترامپ را می‌توان نوعی خودشیفتگی مبتنی بر تک‌انگاری پوپولیستی دانست که با خطاپذیری بیگانه است. در این نگاه منبع حقیقت شخص اوست و وفاداری به او جای عقلانیت، سازوکار قانونی و پیشرفت نهادی را می‌گیرد. به قول سنکا: «او در شورشی دائمی علیه عقل به سر می‌برد».

چگونه حکومت جمهوری خواهان مذهبی در انگلیس، استبدادی شد؟

اخبار اندیشهکرامول در ۱۶۵۸ مرد. ولی پیش از مرگش، در اقدامی متناقض با ذات جمهوری، پسر بی‌کفایت و کشاورزش، ریچارد کرامول را به‌عنوان جانشین منصوب کرد. ریچارد که نه نفوذ مذهبی پدر را داشت و نه اقتدار نظامی او را، در کنار کشوری ویران‌شده اقتصادی و مردمی خسته از خفقان و جنگ و کشمکش‌های پیاپی، نتوانست حتی چند ماه دوام بیاورد. ارتش ریچارد پسر کرامول را کنار زد. بدین‌ترتیب مردم و پارلمان، جمهوری کوتاه کرامول را برای همیشه کنار گذاشتند.

حقیقت برای اثبات خود نیازی به فحش ندارد

اخبار اندیشهاگر می‌خواهیم جامعه‌ای آزاد، عادل و اخلاقی داشته باشیم، باید فرهنگ گفت‌وگو را از خود آغاز کنیم. قلمی که به جای ناسزا، استدلال می‌نویسد؛ زبانی که به جای تحقیر، حقیقت را بیان می‌کند؛ و طنزی که به جای شکستن حرمت انسان‌ها، پرده از خطاها برمی‌دارد، بیش از هزار فریاد اثر خواهد داشت.

هادی خانیکی به بیمارستان بازگشت /اشتراک‌گذاری رنج‌ها، نقطه آغازین بهبود فردی و ترمیم همبستگی ملی / ضرورت روبه رو شدن با واقعیت تلخ

اخبار اندیشهدر گستره جامعه امروز ایران نیز بیش از هر چیز ضرورت تأمل در آینده بهتر، مدارا و فهم دردهای یکدیگر به وضوح به چشم می‌آید. اگر رنج‌ها، مصالح و منافع ملی را بر پیش‌داوری‌ها، آرزواندیشی‌ها و جهت‌گیری‌های شخصی و گروهی اولویت ندهیم و مجاری گفت‌وگو و ابزارهای آن را مسدود کنیم، اسید انباشته‌شده بی‌اعتمادی و خشونت و افراطی‌گری، دیوار ارتباطات اجتماعی و هاضمه سالم همبستگی را فرسوده و زخمی خواهد کرد.

کتاب ۸۳۱ صفحه‌ای «روشنای علم» و هندسه قدرت دانش‌بنیان در بیانات رهبر شهید

عبور از مصرف‌کنندگی علمی تا نهضت نرم‌افزاری/ پیوند علم با جهاد و امنیت / دانشگاه و حوزه خاکریز اول استقلال کشور

اخبار اندیشه«روشنای علم» با بحث درباره جایگاه علم در اسلام آغاز می‌شود و تلاش می‌کند نشان دهد که از منظر متون دینی، دانش‌اندوزی یک فعالیت حاشیه‌ای نیست، بلکه تکلیفی دینی و اجتماعی است.

 رسول جعفریان و تبیین رویارویی نخعی و کسروی در باره مذهب و فلسفه سیاسی/ چهره گمنام فرهنگ نخعی

اخبار اندیشه اگر دین و سیاست، دو کلمه مترادف و دارای معنی واحد و «عینیت» هستند و مفهوم واحدی دارند، چرا «مکتب‌های سیاسی» در متن فلسفه یونانی و بشری و نخست در کتب ارسطو و افلاطون مطرح شده و جدایی از دین مورد بحث و اظهارنظرهای اختلاف‌برانگیز فلاسفه قدیم و جدید بوده است؟ آیا دین خدا تا حد ‌اندیشه‌های فلاسفه سیاسی و روش سیاستمداران بشری تنزل یافته است؟»

خروج از سایه شی جین‌پینگ؛ هانوی و ذبح انحصار شرکت‌های دولتی

مدل نوین توسعه در هانوی؛ آیا بخش خصوصی می‌تواند ناجی ویتنام باشد؟ / هم‌گرایی کنترل آهنین حزبی و آزادسازی سرمایه‌داری خصوصی

اخبار اندیشهتمرکز قدرت اگرچه سرعت تصمیم‌گیری و اجرای اصلاحات را افزایش می‌دهد، اما سازوکارهای نظارت، تعادل و اصلاح خطاها را نیز تضعیف می‌کند. تجربه کشورهایی مانند فیلیپین و اندونزی نشان داده است که حکومت‌های بسیار متمرکز ممکن است در کوتاه‌مدت رشد اقتصادی بالایی ایجاد کنند، اما در صورت اتخاذ تصمیم‌های نادرست، به دلیل نبود کنترل‌های نهادی، با بحران‌های جدی مواجه شوند.

نسبتِ فلسفه، ایدئولوژی و حاکمیت؛ اتهام تهی‌سازی مفاهیم تئوریسین همسو با جبهه پایداری

نقد تفکر مونیستیِ بیژن عبدالکریمی/ آکادمیسین‌ها نیز از زبانِ زهرآلودِ عبدالکریمی مصون نمانده‌اند / رویکرد بنیادگرایانه زیر نقاب هایدگر

اخبار اندیشهسروش و کدیور و دانشوران ایرانی همچون اهالیِ حلقه‌ی فرهیخته‌ی دیدگاهِ نو، با کنشگریِ بزرگانی چون حسین کمالی در غربتِ غرب، در کنارِ ملت و کشورشان ایستاده و تجاوزِ متجاوزان را محکوم کرده‌اند...ای کاش عبدالکریمی زحماتِ برادران آرش و آرشام رئیسی‌نژاد در پرتوافکنی عالمانه و نگرش راهبردی ایشان، بر انگیزه‌ها و ریشه‌های تجاوز و چگونگی مواجهه با دشمن را نیز مد نظر قرار می‌داد... وقتی ایشان خاتمی را نمی‌بیند، آنگاه معلوم است که؛ پیش چشمت داشتی شیشه‌ای کبود / زان جهت عالم کبودت می‌نمود!

عبدالحسین خسرو پناه منظومه فکری رهبر شهید را مرور کرد

حکمرانی مردم محور، عقلانی و آینده ساز/ شاه کلید الگوی حکمرانی رهبر شهید، پیوند وثیق میان عقلانیت، معنویت و شجاعت

اخبار اندیشهرهبر شهید نشان دادند که اداره جامعه صرفاً با ساختارهای رسمی و بوروکراسی اداری پیش نمی‌رود، بلکه قدرت واقعی نظام در مردم نهفته است...ایشان آینده را نه در قالب تصمیم‌های کوتاه‌مدت، بلکه در افق «تمدن نوین اسلامی» و با منطق صبر تاریخی ترسیم کردند. این منطقِ تمدن‌ساز، همان میراث زنده و جاری است که اگر نسل جوان امروز آن را در عرصه‌های علم، فرهنگ، اقتصاد و سیاست ادامه دهد، مسیر پیشرفت پایدار و آینده کشور را به درستی شکل خواهد داد.

جراحی زیبایی، خشونتی که فشار اجتماعی به افراد تحمیل می کند / چرا کره جنوبی از بالاترین آمارهای جراحی زیبایی در جهان را دارد؟

اخبار اندیشهجراحی زیبایی را نمی‌توان صرفاً یک تصمیم فردی دانست؛ بلکه این انتخاب در نقطه تلاقی عوامل روان‌شناختی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی شکل می‌گیرد. از نگاه روان‌شناسی اجتماعی، درک این بسترها به ما کمک می‌کند تا فراتر از قضاوت‌های ساده، نقش جامعه را در شکل‌گیری ادراک افراد از بدن و زیبایی بهتر بشناسیم.

سید عباس قائم مقامی در نشست «چراغی دیگر»و تبیین پدیده‌ قدرت تخریب ایمان منحرف‌شده

ایمان انحرافی، خطرناک‌ترین قدرت تخریب در هستی / سقوط به چاه شرک با انحصار غیب؛ چگونه تقلیل دین به برداشت‌های شخصی، کربلا را رقم زد

اخبار اندیشه«ناس» صرفاً به افراد انسانی اشاره ندارد، بلکه ناظر به «با هم بودن» انسان‌هاست. از همین رو، این واژه مفاهیمی مانند تساهل، صلح، گذشت، تفاهم، پذیرش دیگری و مشارکت اجتماعی را نیز در بر می‌گیرد...ایمان، ملازم و مساوی با توحید نیست. هر جا ایمان باشد، الزاماً توحید نیز حضور ندارد... حتی ایمان به خدا نیز می‌تواند آلوده به شرک باشد. شاید این سخن در نگاه نخست عجیب به نظر برسد، اما قرآن به صراحت از آن سخن گفته است. در آیه ۱۰۶ سوره یوسف خداوند می‌فرماید: «وَما یُؤمِنُ أَکثَرُهُم بِاللَّهِ إِلّا وَهُم مُشرِکون». یعنی بیشتر کسانی که به خدا ایمان دارند، در عین حال مشرک نیز هستند. تعبیر آیه کاملاً روشن است؛ سخن از ایمان به خداست، نه ایمان به بت یا طاغوت.

نفرین باعث شکست تیم ملی شد؛ تحلیل های شناختی متناقض

اخبار اندیشهدر واقع آن‌ها هر اتفاقی را چنان تفسیر می‌کردند که به نفع جهان‌بینی و مرکزیت خودشان تمام شود...می‌گویند نرفتن تیم ملی ایران به دور بعد به دلیل نفرینی است که پشت آن‌ها بوده است. از تناقض رویکردشان به مسائل جهان و خودشان آدمی در حیرت می‌ماند؛ آفساید را نتیجهٔ کارما می‌دانند و بلاهایی را که بر سر خودشان آمده، جور دیگری تفسیر می‌کنند. به این فکر نمی‌کنند که اگر سازوکار جهان چنین دقیق بود، داغ کودکان و نوجوانان بی‌گناه مینابی و لامردی از شمال تا جنوب آمریکا را به آتش کشیده بود.

رمز تاب‌آوری نظام جمهوری اسلامی ایران در عبور از بحران‌های جانشینی چیست؟

معماری نهادی، مشروعیت مضاعف و چرخه تاب‌آوری در جمهوری اسلامی ایران

اخبار اندیشهبدین ترتیب، تجربه جمهوری اسلامی ایران نشان می‌دهد که یک نظام سیاسی می‌تواند بدون اتکای صرف به رهبری فردی، از دل بحران‌های عظیم عبور نموده و حتی مستحکم‌تر از پیش ظاهر شود. این تجربه، یک موردکاوی منحصربه‌فرد برای نظریه‌پردازی در باب «حکمرانی مشارکتی‑دینی» و «نهادسازی انقلابی» است که شایسته مطالعة عمیق در محافل علمی است. الگوی نظری پیشنهادی در این یادداشت، گامی مقدماتی در این مسیر است و امید می‌رود با پژوهش‌های تطبیقی و میان‌رشته‌ای آتی، غنای بیشتری یابد.

تناقض‌های گفتمان چپ و توزیع معکوس ثروت در اقتصاد ایالات متحده

تناقض سوسیالیست‌ها؛ چگونه افزایش هزینه‌کرد دولت به نفع ثروتمندان تمام می‌شود/ سرمایه‌داری رانتی در پوشش سوسیالیسم؛ مخارج دولت ثروتمندان را فربه کرد

اخبار اندیشهدر جمع‌بندی، نویسنده استدلال می‌کند که یک تناقض اساسی در گفتمان سوسیالیستی وجود دارد: به اعتقاد او، همان سیاست‌های مبتنی بر هزینه‌های عظیم دولتی که موجب افزایش نابرابری و ثروتمندتر شدن صاحبان دارایی‌ها شده‌اند، اکنون به‌عنوان دلیل ضرورت مداخله بیشتر دولت و افزایش هزینه‌های عمومی معرفی می‌شوند. او راه‌حل را نه در گسترش نقش دولت، بلکه در مهار هزینه‌های عمومی، جلوگیری از کاهش ارزش پول، توسعه تولید انرژی، کاهش مالیات‌ها و ایجاد شرایطی می‌داند که رشد اقتصادی و افزایش دستمزدها بتواند بدون ایجاد تورم، رفاه عمومی را افزایش دهد.

خطای شناختی جریان‌های مخالف و ضرورت گذار از رمانتیسم رسانه‌ای به واقع‌گرایی اجتماعی

اپوزیسیون؛ فرار به سنگر انکار در باره وداع بزرگ قرن / سقوط اپوزیسیون به چاه خودشیفتگی تحلیلی / وقتی آرزوها جای واقعیت را می گیرند

اخبار اندیشهبه همین دلیل، خطای شناختی برای اپوزیسیون یک خطای عادی نیست؛ یک خطای وجودی است. جریانی که جامعه را آن‌گونه که هست نبیند، نمی‌تواند مدعی ساختن یا مشارکت در آینده‌ای باشد که قرار است همین جامعه در آن زندگی کند. بنابراین مهم‌ترین پرسش این است که اپوزیسیون تا چه زمانی می‌خواهد هر واقعیتی را که با پیش‌بینی‌هایشان سازگار نیست، انکار کند؟ تا چه زمان تغییر را تنها در انکار و تقابل و برچسب یا یکدست کردن پیچیده‌ترین لایه‌های سیاسی و اجتماعی دنبال خواهد کرد؟

پایداری جامعه ایرانی و سازوکارهای جبرانی خرد در غیاب ساختارهای کلان

تبیین فراستخواه از شکست نظریه کلان استبدادی بودن جامعه ایرانی/ از «بُنه» تا آخرین سنگر شعر؛ راز بقای ایران در برزخ بی نظمی ها

اخبار اندیشهدر نهصد و چهلمین نشست شب‌های بخارا، کارشناسان با مرور تجربه‌های تاریخی و فرهنگی ایران نشان دادند چگونه شبکه‌های اجتماعی، آیین‌ها و نهادهای مدنی، ستون‌های پنهان بقا و همبستگی در جامعه ایرانی را شکل داده‌اند...فراستخواه با لحنی تحلیلی نسبت به کلان‌روایت‌های تاریخی که غالباً تصویری از شکست و استبداد را بازنمایی می‌کنند، انتقاد کرد و گفت: وقتی تصویر ایران را از دریچه این کلان‌روایت‌ها می‌بینیم، پر از بی‌ثباتی، جنگ و دولت‌هایی است که می‌آمدند و می‌رفتند. اما آن ایرانی که مردم این سرزمین در آن زیسته‌اند، مجموعه‌ای از روایت‌های کوچک بود، نه آن ابرروایت‌های برساخته. بیشتر ساکنان این سرزمین با شادی‌ها و غم‌ها، در میان بی‌نظمی‌ها، نظم‌های خلاقی ایجاد می‌کردند.

کالبدشکافی «تغییر موازنه قوا» در کارنامه ۳۷ ساله رهبر شهید ایران از زبان یک فعال سیاسی اپوزیسیون

تجدیدنظر منتقدان چپ‌ در ارزیابی خود از تاب‌آوری ساختاری ایران / ۹ اسفند ارزیابی ها را متفاوت کرد/ گام هایی که ایران باید بردارد: توسعه اقتصادی و سیاسی

اخبار اندیشهنگهدار با وجود بیان نقدهایی صریح به عملکرد نظام در چند دهه‌ی اخیر تاکید می‌کند که تجربه‌ی جنگ اخیر نشان داد تصور فروپاشی سریع جمهوری اسلامی با از میان رفتن یک فرد، تصور درستی نبوده است و جامعه ایران از مرحله‌ای عبور کرده که بقای کشور صرفاً به یک شخصیت وابسته باشد. ساختار دفاعی و حکمرانی کشور توانسته در برابر فشار خارجی دوام بیاورد و این واقعیتی است که باید در هر ارزیابی تاریخی مورد توجه قرار گیرد. او در پایان ابراز امیدواری کرد که ایران پس از عبور از شرایط جنگی، با توجه به تجربه‌ی این سال‌ها به همان اندازه که برای تقویت توان دفاعی کشور اهمیت قائل شده، برای توسعه اقتصادی، توسعه سیاسی، افزایش مشارکت عمومی، تقویت نهادهای انتخابی و جلب اعتماد مردم نیز برنامه‌ریزی کند.

 نگاهی به هشدار نوبلیست اقتصادی درباره جهت‌گیری کلان شرکت‌های فناوری

رمزگشایی عجم‌اوغلو از تله نابرابری در عصر الگوریتم‌ها / آیا هوش مصنوعی واقعاً میلیون‌ها کارمند را خانه‌نشین می‌کند؟/ سرمایه گذاری روی توانمندی انسان

اخبار اندیشهاز نظر عجم اوغلو هوش مصنوعی می‌تواند نابرابری را تشدید کند. او تأکید می‌کند: کاهش دستمزدها معمولاً همراه با کاهش مشارکت در بازار کار است.بنابراین نابرابری فقط به درآمد محدود نمی‌شود، بلکه به کاهش فرصت‌های اشتغال نیز منجر می‌شود. به بیان دیگر، گروه‌هایی که دستمزدشان کاهش یابد، احتمال بیشتری دارد که به‌تدریج از بازار کار کنار گذاشته شوند.

خطاهای بزرگ اندیشمندان از هابسبام، برشت تا فوکو

اخبار اندیشهبه گمانم ریشه پارادایم جنگ سرد را باید در سه عامل یافت: ۱-از دیدگاه این روشنفکران، جهان تنها دو جبهه بود: سرمایه‌داری امپریالیستی ( نمادشر) و سوسیالیسم (نمادخیر). آنان فکر کردند که هرگونه نقد به جبهه سوسیالیسم، عملاً کمک به جبهه سرمایه‌داری است. ۲- آنان باورمند بودند جامعه بی‌طبقه آینده(اتوپیا) آن‌قدر باارزش و باشکوه است که رنج‌ها، شکنجه‌ها و کشتارهای مسیر، برای رسیدن به آن، «بهای ناچیزی» است که باید پرداخت شود. ۳- بسیاری از این روشنفکران در کافه‌ها و دانشگاه‌های پاریس، لندن و نیویورک در امنیت کامل زندگی می‌کردند و هرگز طعم واقعی زندگی زیر سایهKGB شوروی یا خمرهای سرخ پل پوت و شوم‌بختی های چین مائو را نچشیده بودند. برای آن‌ها، کارگران و قربانیان، صرفاً «اعداد و مفاهیمی روی کاغذ» بودند. به هر حال برای من روشن است که عالِمی، می تواند عالَمی را فاسد کند.