خبرنگاری میانجیگری بازسازی اعتماد

اخبار اندیشهدفاع از خبرنگار، دفاع از «امکان گفت‌وگو» در ایران است. روز خبرنگار، روز به رسمیت شناختن این حقیقت است: رسانه‌ای که در آن «صداهای متکثر» شنیده نشود، بلندگو است و با بلندگو نمی‌توان جامعه را اداره کرد. ما نیازمند فضای امنی هستیم که در آن، خبرنگار به جای ترس از «احضار»، دغدغه‌ «دقت در روایت» را داشته باشد.این تنها راهی است که می‌توانیم مرجعیت رسانه‌ای را دوباره به داخل مرزها بازگردانیم و در جنگ روایت‌ها، با سلاح «شفافیت و حقیقت» پیروز شویم.

سی ویژگی یک فرد پلورالیست

اخبار اندیشهفرد پلورالیست چون ضعف‌های خودش را نوشته، به ندرت در پی عیب جویی دیگران است؛ قضاوت‌هایش در مورد دیگران را بارها و بارها تجدید نظر می‌کند؛ به دنبال خوب و بد نیست، در پی ترکیب‌های مختلف رنگهاست؛ به کسی نمی‌گوید شما بی سواد هستید، فکر می‌کند بهتر است بگوید: ما متون مختلف خوانده‌ایم؛ قبل از آنکه در مورد فرد حسودی قضاوت کند، سعی می‌کند بفهمد چرا او حسود است؛

۱۲۰ سال تلاش برای رسیدن به رویای ایرانی

اخبار اندیشهدر تاریخ ما، نام‌هایی مثل مستشارالدوله‌ها، محلاتی‌ها، واعظ‌ها و فروغی‌ها همین آدم‌ها بودند؛ کسانی که در زمان خودشان سختی کشیدند و قدر ندیدند، اما راه را نشان دادند. رویای ایرانی یعنی همین؛ اینکه به جای چشم‌دوختن به قهرمانانِ زودگذر، به دنبال ساختنِ نهادهایی باشیم که بمانند، ریشه بدوانند و آینده را بسازند.

امید به آینده ایران نه به دلیل ساختارهای چلاق که به دلیل کنشگران خلاق

اخبار اندیشهباید برای اصلاحات ساختاری تلاش کرد اما از خلاقیت های انسانی، ابتکارات میدانی و نتوکراسی (شکل گیری شبکه هایی موقت و موضوع محور از خبرگان و نخبگان غیردولتی برای حل یک مساله عمومی در تعامل با حکومت) نباید غافل بود.ایران، اگر هنوز انسان‌های خلاق، مسئول و امیدوار دارد، هنوز امکان توسعه دارد. با وجود ساختارهای چلاق به خاطر کنشگران خلاق به آینده ایران امیدوارم.

گروه‌های اینترنتی خانوادگی کارخانه تولید احساسات گروهی

اخبار اندیشهگروه اینترنتی خانوادگی نوع تازه‌ای از حضور را ساخته است. ممکن است اعضای خانواده ماه‌ها یکدیگر را نبینند، ولی هر روز در گردش احساسات همدیگر سهیم باشند. مثل آن دانشجوی کلاس جامعه‌شناسی دانشگاه علامه که می‌گفت مدت‌هاست خانواده‌اش را ندیده ولی از حال همدیگر خبر دارند. یا آن فردی که فرصت داشت، ولی به‌جای رفتن به بیمارستان، از طریق یک تماس تلفنی یا ویدئویی از خانواده‌اش عیادت می‌کرد. اینها نمونه‌هایی هستند که نشان می‌دهند خانواده دیگر فقط با همزیستی تعریف نمی‌شود، بلکه با هم‌احساسی نیز تعریف می‌شود.

آیا «دیگری» دوزخ است؟؛ رمزگشایی از جمله سارتر

اخبار اندیشهشاید بتوان گفت که مرادِ سارتر از گزارۀ «دیگری، دوزخ است» گزاره‌ای مشروط است، نه مطلق به این معنا که  دیگری تنها زمانی دوزخ می‌شود که فرد در وابستگیِ کامل به داوریِ او گرفتار آید و از بازتعریفِ خویش از طریقِ کنشِ آزادِ خود بازبماند. وضعیتی که سارتر آن را نمونهٔ نمایشیِ «بدایمانی» و ناتوانی از پذیرشِ مسئولیتِ هستیِ آزاد می‌داند.

کوچ شاهدان زندگی

اخبار اندیشه‏در روان‌شناسی روایت‌محور از تجربه‌ای سخن گفته می‌شود که می‌توان آن را «از دست دادن شاهدان زندگی» نامید؛ اینکه بعضی‌ها فقط انسان‌های دیگر نیستند، بلکه گواهان زنده فصل‌هایی از بودن ما هستند. وقتی می‌روند، انگار قطعه‌ای از گذشته ما هم درست وقتی خوابیم، بوسه‌ای بر گونه‌مان می‌زند، چمدانش را می‌بندد و از جهان محو می‌شود.

دوصدایی فرصت یا تهدید؟!

اخبار اندیشهمی توان دوصدایی را اول در ساحت نظر پذیرفت. سپس در عرصه عمل شیوه‌ها و سازوکاری برای اعمال آن یافت.در عرصه نظر ‌بیش از پنجاه سال پیش کتابی در ایران منتشر شد با عنوان «انقلاب یا اصلاح؟» کتاب در واقع تبیین دیدگاه کارل پوپر است (۱۹۰۲- ۱۹۹۴) که طرفدار اصلاحات بود و هربرت مارکوزه (۱۸۹۸-۱۹۷۹) که انقلابی مارکسیست بود. هر کدام به شکل مستقل در گفت‌وگوهای دقیق و عمیق دیدگاه خود را بیان کرده‌اند. این دوصدایی یا دوگانگی همیشه نشانه‌هایش مشهود است

از «هم‌نشینی با سرطان» تا «تاب‌آوری در زخم‌دیدگی»

اخبار اندیشهمن از هم‌صحبتی با بیماری و از عبور از روزهای دشوار آموخته‌ام که زندگی در شکننده‌ترین لحظه‌ها نیز می‌تواند از معنای امید خالی نشود، اگر آدمی راه مراقبت را   ترجیح دهد، موثرترین و بزرگ‌ترین مسوولیت اخلاقی و سیاسی خود را برگزیده است. نگذاریم ایران که از رنج‌های بسیار گذشته است، به زخم‌های دیگر گرفتار شود. در زمانه‌ای که مردم حتی از شنیدن خبر یک زخم کوچک، خدا را شکر می‌گویند، باید بیش از همیشه قدر صلح را دانست؛ نه به عنوان شعاری زیبا، بلکه به عنوان راهبردی تاریخ ساز و ضرورتی روشن برای خروج از بحران‌ها، حفظ منابع توسعه، جان مردم، آرامش جامعه و آینده این سرزمین.

تأملی جامعه‌شناختی بر مفهوم «جامعه در وضعیت استثنایی»

جنگ چه نوع جامعه‌ای می‌سازد؟

اخبار اندیشهاگر قرار است از جنگ چیزی بیاموزیم، اول باید جامعه را بفهمیم؛ زیرا ژرف‌ترین پیامدهای جنگ فقط در میدان نبرد اتفاق نمی‌افتد، بلکه در حافظه جمعی، اعتماد اجتماعی، خانواده، فرهنگ، حقوق و سرانجام در آینده جامعه آشکار می‌شود. از همین رو، شاید بتوان گفت جنگ تنها وضعیت استثنایی دولت‌ها نیست؛ بلکه پیش از هر چیز «وضعیت استثنایی جامعه» است.

پایداری ایران؛ ساختن سرمایه اجتماعی از تنوع ها

اخبار اندیشهانسجام اجتماعی پویا بدون پذیرش تفاوت‌ها، امکان تحرک اجتماعی، ائتلاف‌سازی و بازسازی نهادهای اجتماعی شکل نمی‌گیرد. تنها در این صورت است که جامعه می‌تواند تفاوت‌ها را نه تهدید، بلکه منبعی برای پویایی، خلاقیت و استمرار تاریخی خود بداند.

جهان بی‌نظم؛ مانیفست تازه قدرت‌های میانی

اخبار اندیشهاین متن، تلاشی برای نام‌گذاری جهانی است که آرام‌آرام در برابر چشمان ما شکل گرفته است؛ جهانی که در آن، ائتلاف‌های دائمی جای خود را به مشارکت‌های سیال داده‌اند، فناوری به اندازه ژئوپلیتیک اهمیت یافته و قدرت، بیش از هر زمان دیگری، در توان سازگار شدن با بی‌ثباتی تعریف می‌شود. این همان تغییری است که احتمالاً تاریخ‌نگاران آینده، از آن به عنوان یکی از مهم‌ترین دگرگونی‌های نظام بین‌الملل پس از سال ۱۹۴۵ یاد خواهند کرد.

حقیقت برای اثبات خود نیازی به فحش ندارد

اخبار اندیشهاگر می‌خواهیم جامعه‌ای آزاد، عادل و اخلاقی داشته باشیم، باید فرهنگ گفت‌وگو را از خود آغاز کنیم. قلمی که به جای ناسزا، استدلال می‌نویسد؛ زبانی که به جای تحقیر، حقیقت را بیان می‌کند؛ و طنزی که به جای شکستن حرمت انسان‌ها، پرده از خطاها برمی‌دارد، بیش از هزار فریاد اثر خواهد داشت.

نفرین باعث شکست تیم ملی شد؛ تحلیل های شناختی متناقض

اخبار اندیشهدر واقع آن‌ها هر اتفاقی را چنان تفسیر می‌کردند که به نفع جهان‌بینی و مرکزیت خودشان تمام شود...می‌گویند نرفتن تیم ملی ایران به دور بعد به دلیل نفرینی است که پشت آن‌ها بوده است. از تناقض رویکردشان به مسائل جهان و خودشان آدمی در حیرت می‌ماند؛ آفساید را نتیجهٔ کارما می‌دانند و بلاهایی را که بر سر خودشان آمده، جور دیگری تفسیر می‌کنند. به این فکر نمی‌کنند که اگر سازوکار جهان چنین دقیق بود، داغ کودکان و نوجوانان بی‌گناه مینابی و لامردی از شمال تا جنوب آمریکا را به آتش کشیده بود.

دگرگونی پارادایم تاریخی ایران؛ میراث «رهبر شهید»

اخبار اندیشهمی دانیم که جنگ به پایان قطعی نرسیده و غفلت ها مهلک است. باید فورا کاستی ها را ترمیم، و به شدت مراقب شکاف ها و افراط های خانمان سوز بود. ملتی که بار جنگ را تحمل کرده و قد خم نکرده است، نباید زیر فشار معیشت، نابرابری و تبعیض قد خم کند. بدانیم «انصاف»، «عدالت» و «حفظ مردم و کرامت مردم نیز اوجب واجبات است». اگر بزرگ‌ترین میراث این رویارویی، بازسازی اعتماد ایرانیان به توان ملی و امکان ایستادگی باشد، خطیرترین وظیفه حاکمان امروز و نسل آینده آن است که دیگر پایه‌ها و ارکان تمدن «ایران جدید و آینده» را بر عقل، عدالت، ایمان، حریت و اراده جمعی ایرانیان استوار سازند و این آغازی برای آزمون‌های دشوارتر در عرصه حکمرانی، دولت‌سازی و تمدن‌سازی است.

چالش های آمریکا در دویست‌وپنجاهمین سالگرد استقلال

ولفوویتس و مهمترین چالش های فلسفی آمریکا / اعتماد عمومی و انسجام مدنی، چالش مهم ایالات متحده / هوش مصنوعی مقوم شکاف های عمیق در جامعه آمریکا

اخبار اندیشهتوکویل، انجمن‌ها و نهادهای مدنی را سرچشمه قدرت آمریکا می‌دانست، زیرا شهروندان را به همکاری و خودحکمرانی عادت می‌دادند. اما به اعتقاد نویسنده، فناوری‌های جدید اگرچه امکان ارتباط را گسترش داده‌اند، جامعه را به مجموعه‌ای از "واقعیت‌های موازی" تبدیل کرده‌اند؛ گروه‌های مختلف اطلاعات متفاوتی دریافت می‌کنند، در گفت‌وگوهای جداگانه شرکت می‌کنند و برداشت‌های کاملاً متفاوتی از واقعیت دارند. الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی نیز خشم و قطبی‌سازی را تشویق می‌کنند و اختلافات محلی را به بحران‌های ملی تبدیل می‌سازند.

آنچه نیست آنم آرزوست

اخبار اندیشهبرای برون‌شد از این وضعیت، و دستیابی به نیک‌زیستی، نه تنها جامعه‌ی ایرانی امروز، به‌تصریح آدورنو، نیازمند دگرگون‌سازی زندگی اجتماعی کنونی، در پرتو کنشی سیاسی آگاهانه است، بلکه سخت نیازمند خروج اصحاب تدبیر از پیله‌ی گفتمانی خویش، کمال‌یابی بخردانه، نهادینه‌کردن فضیلت در ساختار شخصیتی خویش، زنده‌کردن عقلانیت رها از سودای چیرگی، خردورزی دیالکتیکی و گفت‌وگویی خشونت‌پرهیز، است. اهالی قدرت و سیاست، به حکم استلزامات اکنونیتی که آنان را فراگرفته، نیازمند فراست– به‌کارگیری ابزار عقلانی برای اهداف عقلانی، کاربست یا صورت‌بندی جزئی، مصداقی و موردی مفهوم‌های کلی نیک و عدل در یک کنش سیاسی ویژه هستند.

چرا ایرانیان در کربلا نبودند؟

اخبار اندیشهایرانیان در روز عاشورای سال ۶۱ نتوانستند به سپاه حسین(ع) بپیوندند، اما پس از آن در کنار کسانی قرار گرفتند که پرچم آل محمد(ص) را در دست داشتند. آغاز حرکت آنان با همراهی مختار بود؛ سپس‌تر سپاه سیاه‌جامگان که از سوی ابومسلم خراسانی به سوی کوفه آمده بودند، در بیرون شهر اردو زدند تا درست در روز عاشورای سال ۱۳۲ هجری قمری وارد دارالاماره شوند و بساط خلافت بنی‌امیه را برچینند.

«عاشورا» و ایران؛ تاملی در نسبتِ امر ملی و امر دینی

اخبار اندیشهدر تجربه تاریخی ایران، حذف دین از معادله هویت جمعی و یا ستیز با آن، فهمی ناقص از ایران به دست داده و می‌تواند به خطاهای راهبردی بینجامد، چنان که «ملیت ستیزی» نیز فرجامی نداشته است  و حافظه ی جمعی ایرانیان پر از تلخکامی از این گونه ستیزهای بی حاصل است. بی‌تردید هیچ جریان اجتماعی پایداری نمی‌تواند خود را از مهم‌ترین سرچشمه‌های هویت و حافظه تاریخی جامعه خویش جدا سازد یا با آن به ستیز برخیزد، مگر‌آنکه در بزنگاه‌های سرنوشت‌ساز با نوعی آشفتگی در مواضع، ناتوانی در تشخیص امر ملی، یا لکنت و لغزش در ایفای نقش تاریخی برای «حفظ موجودیت و هویت ایران» مواجه شود.