تاریخ اسلام

عظمت لشکر سلیمان و ترس مورچه‌ای از غفلت؛ روایتی اخلاقی از خطر فراموشی خدا

اخبار دینحجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به ماجرای ورود حضرت سلیمان(ع) به سرزمین مورچگان، به نکته‌ای عمیق و کمتر گفته‌شده پرداخت و گفت: ترس رئیس مورچه‌ها نه از له‌شدن، بلکه از غفلت مورچگان در برابر عظمت لشکر سلیمان بود؛ غفلتی که می‌توانست آن‌ها را حتی برای لحظه‌ای از یاد خدا دور کند.

ماجرای محبت نبی خدا، که موجب رستگاری زلیخا شد

اخبار دینحجت الاسلام فرحزادی به ماجرای دیدار حضرت یوسف و زلیخا و صحبت از صفت پیامبر در این دیدار اشاره کرد.

دو سوال مهم در مورد مادر امام سجاد علیه السلام

اخبار دیندر منابع تاریخی نام مادر امام سجاد (ع) شهربانو یا شاه‌زنان نوشته‌شده؛ البته عنوان‌شده که ایشان در زمان تولد امام علیه‌السلام از دنیا رفت و این مطلب به آن معنا است که آن حضرت مادر به خود ندیده است.

زنان؛ حافظان ارزش‌ها و گفتمان مقاومت در تاریخ

اخبار دین فعال فرهنگی حفاظت از ارزش‌ها و گفتمان مقاومت را یکی از نقش‌های زنان در امت سازی دانست و گفت: امت اسلامی زمانی شکل می‌گیرد که خانواده، جامعه و نهادهای فرهنگی در یک مسیر معنوی و اخلاقی هماهنگ حرکت کنند و زنان به‌عنوان محور تربیت، فرهنگ‌سازی و انتقال ارزش‌ها، نقش کلیدی در این فرایند دارند.

مورخان مسلمان در نگارش تاریخ یهودیت یک‌صدا نبوده‌اند

تاریخ جهاننویسندگان مسلمان تنها برای ابطال یهودیت نمی‌نوشتند، بلکه از دل مواجهه با آن، هویت الهیاتی اسلام را بازتعریف و تحکیم می‌کردند.

«موعود» با پرونده‌ای تاریخی به استقبال مبعث رفت: از حضرت اسماعیل(ع) تا پایان خلفای سه‌گانه

اخبار دینجدیدترین شماره ماهنامه موعود به مناسبت سالروز مبعث پیامبر اکرم(ص) به بررسی سیر تاریخی از زمان حضرت اسماعیل تا پایان دوره خلفای سه‌گانه پرداخته است ؛ پرونده‌ای که با هدف بازخوانی منسجم رخدادهای تاریخ صدر اسلام و تحلیل پیوند وقایع تاریخی با سنت‌های الهی تدوین شده است.

از صدر اسلام تا امروز؛ داستان‌هایی خواندنی از هویت زن مسلمان در گذر تاریخ

اخبار دینحجاب و عفاف به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین آموزه‌های فرهنگی و اجتماعی اسلام، همواره در متن زندگی فردی و جمعی مسلمانان حضور داشته و از صدر اسلام تا دوران معاصر، با روایت‌ها و خاطراتی الهام‌بخش از پیامبر اکرم(ص)، اهل‌بیت(ع)، زنان مؤمن، شهدا و تجربه‌های زیسته در جوامع مختلف، به‌مثابه نمادی از کرامت، هویت و انتخاب آگاهانه زن مسلمان جلوه‌گر شده است.

منشأ گرایش به «ظاهرگرایی» چیست؟

اخبار دینبحران عاملیت و انفعال در برابر ساختارهای متصلب، به گفته موسوی، افراد را به ظاهرگرایی و اخباری‌گری سوق می‌دهد؛ راه برون‌رفت، بازگشت به عقلانیت و پذیرش مسئولیت در بازسازی انقلابی ساختارها است.

جایگاه حضرت شاهچراغ(ع) در تاریخ امامت

اخبار دینحضرت احمدبن موسی شاهچراغ(ع) با وفاداری کامل به ولایت امام رضا(ع) و ایفای نقش تاریخی خود پس از شهادت امام موسی کاظم(ع)، مانع بروز انشقاق در میان شیعیان شد؛ نقشی که به گفته یک پژوهشگر تاریخ اسلام، جایگاه این امامزاده جلیل‌القدر را در تبیین و تثبیت امامت، برجسته و کم‌نظیر ساخته است.

تغییر قبله؛ آزمایشی برای تسلیم شدن در برابر فرمان الهی 

اخبار دیننویسنده کتاب «ارمغان عزت؛ پیامبر و تغییر قبله» معتقد است که حکم تغییر قبله از مسجد الاقصی به مکه، یک آزمایش الهی برای مسلمانان بود تا همیشه خود را در برابر فرمان الهی تسلیم کنند. 

حیا و عفت؛ گمشده مشترک تمدن‌ها

اخبار دینحیا و عفت، مفاهیمی جهانی هستند که ردپای آنها را در قلب تعالیم ادیان آسمانی و فرهنگ‌های بشری می‌توان یافت. این ارزش‌ها، مرز بین انسانیت و حیوانیت ترسیم می‌کنند.

آیا «قالیچه سلیمان» واقعیت تاریخی دارد؟

اخبار دینحضرت سلیمان(ع) با بهره‌گیری از نیروی باد توانست مسیرهای طولانی را در زمان کوتاه طی کند، پدیده‌ای که در برخی منابع تاریخی با روایت قالیچه مورد اشاره قرار گرفته است.

حضرت زینب بانویی فراتر از زمان و تاریخ، اسطوره صبر و بصیرت

اخبار دینحضرت زینب کبری علیهاالسلام پس از حضرت زهرا علیهاالسلام، کامل‌ترین الگوی زن مسلمان در تاریخ اسلام است؛ بانویی که علم، عبادت، عفت، صبر و ولایت‌مداری را در سخت‌ترین آزمون‌های تاریخ به نمایش گذاشت و با رسالت آگاهانه خود، پیام عاشورا را برای همیشه زنده نگه داشت.

بانوی صبر و روشنگری چگونه از دنیا رفت؟ نگاهی به روایات تاریخی درباره وفات حضرت زینب(س)

اخبار دینوفات حضرت زینب کبری(س)، بانوی صبر و پیام‌رسان نهضت عاشورا، از جمله موضوعاتی است که با وجود اتفاق نظر درباره عظمت شخصیت و نقش تاریخی ایشان، در منابع تاریخی با ابهام‌هایی درباره علت رحلت، زمان وفات و محل دفن همراه است؛ ابهاماتی که پژوهشگران تاریخ اسلام دیدگاه‌های مختلفی درباره آن ارائه کرده‌اند.

لباس؛ نماد رقابت فاطمیان مصر با خلافت عباسی!

تاریخ جهاندر دوران خلافت فاطمیان (۵۶۷-۲۹۷ ق) پوشاک و منسوجات نه‌تنها نمودی از زیبایی و مهارت‌های فنی بودند بلکه بازتابی از ساختارهای اقتصادی اجتماعی و سیاسی زمانه به شمار می‌رفتند.

پاسخ قاطع امام علی(ع) به پرسش دانشمندان یهود در مورد خدا

اخبار دینمناظره امام علی(ع) با دانشمندان یهود درباره صفات الهی، نمونه‌ای درخشان از دانش توحیدی و قدرت استدلال آن حضرت است؛ پاسخی که نسبت دادن مکان به خداوند را به‌طور کامل نفی می‌کند.

حقیقت تاریخی تشیع رسمی ایران چیست؟شیعه از روزگار پیامبر یا ساخته صفویه؟

اخبار دیناین‌که تشیع مذهب ساخته و پرداخته دوران صفویه است، سال‌هاست به‌عنوان یک ادعای تاریخی تکرار می‌شود؛ ادعایی که با بررسی منابع اسلامی و شواهد تاریخی، محل تردید جدی است. مرور سیر شکل‌گیری تشیع از عصر پیامبر اسلام(ص) تا دوره صفویه نشان می‌دهد این مذهب نه محصول یک تصمیم سیاسی، بلکه جریانی ریشه‌دار در متن تاریخ اسلام و ایران بوده است.

بازخوانی میراثِ احیاگرِ تفکرِ انتقادی در حکمتِ شرق؛ به مناسبت سالروز درگذشت عبدالجواد فلاطوری

انقلابِ فلاطوری در قلبِ حکمت؛ چگونه اندیشۀ قرآنی، استخوان‌بندی فلسفۀ یونان را درهم شکست؟ / روایتِ فلاطوری از احیای تفکر انتقادی شرق

اخبار اندیشهمیلاد نوری گفت: این کتاب با دقت و ظرافت نشان می‌دهد که متفکران مسلمان نه فلسفه یونانی را به‌طور مطلق پذیرفتند و نه به‌طور کامل رد کردند، بلکه آن را در افق اندیشۀ قرآنی بازخوانی کردند. نکته‌ای که برای من جالب بوده است، تحلیل فلاطوری از مفاهیمی مانند فیض و علت فاعلی است؛ او نشان می‌دهد که فیض در فلسفه اسلامی دیگر جریان درون‌بود مبدأ در معلول نیست، بلکه به شکل جود و اراده الهی فهم می‌شود...از منظر فلاطوری... در قرآن، موجودات و جهانِ مشهود نه در ارتباط با زمان سامان‌بخش و فرآیند تدریجی، بلکه به صورت مکان‌گونه و مستقیم از فعل خداوند پدید می‌آیند؛ «کون» نشان‌دهنده موجودیت مکانی هر شیء است و «هلک» نقطه پایان آن. علم نیز محصول تعلیم و فعل الهی است و انسان یا فرشته به طور مستقل قادر به تولید آن نیستند.

ایرانیان چگونه مسلمان شدند؛ با زور یا با اختیار؟

اخبار دینورود اسلام به ایران، نه یک لحظه و نه فقط با شمشیر، بلکه سفری طولانی از شناخت، تعامل و انتخاب بود. ایرانیان، مردمانی با فرهنگ کهن، ابتدا دین تازه را بررسی کردند و سپس با اختیار خود آن را پذیرفتند.

مولود کعبه؛ روایت معجزه‌آسای تولد امیرالمؤمنین علی(ع) در خانه توحید

اخبار دینشکافته شدن دیوار کعبه برای تولد امیرالمؤمنین علی(ع)، تنها یک رویداد تاریخی نیست، بلکه نشانه‌ای روشن از انتخاب الهی و پیوند ولایت با مرکز توحید است؛ واقعه‌ای که جایگاه رفیع امام علی(ع) را در منظومه امامت و هدایت الهی تبیین می‌کند.

محاصره اقتصادی پیامبر(ص)؛ جلوه‌ای از مظلومیت و پایداری اسلام

اخبار دینمحاصره اقتصادی مسلمانان در شعب ابی‌طالب، یکی از سخت‌ترین و در عین حال درس‌آموزترین مقاطع تاریخ صدر اسلام است؛ دورانی که قریش با تحریم همه‌جانبه، کوشید نور ایمان را خاموش کند، اما صبر، توکل و استقامت پیامبر اکرم(ص) و یارانش، این توطئه را به شکست کشاند.

رازهای علمی و معنوی معجزات پیامبر که هنوز پس از قرن‌ها حیرت‌آورند

اخبار دینسه معجزه جاوید پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله شامل قرآن، قبله مدینه و مباهله، هم جنبه علمی دارند و هم معنوی، و اثبات می‌کنند که پیامبری ایشان محدود به زمان و مکان نبوده است.

از خطبه تا روایت؛ مقایسه نقش حدیثی حضرت زینب و حضرت معصومه با جایگاه قرآنی حضرت مریم

اخبار دینحضرت زینب و حضرت معصومه (ع) افزون بر مقام معنوی، نقش حدیثی و روایی مؤثری دارند، در حالی‌که حضرت مریم (ع) بیشتر با جایگاه قرآنی و طهارت الهی شناخته می‌شود.

کتیبه، رسانه‌ای برای بیان قدرت زنان قفقازی دربار صفوی؛

نقش زنان مسیحیِ قفقازی در نیمه دوم حکمرانی صفویان

اخبار دیننگین طباطبایی گفت: قدرتمند شدن روز افزون زنان سبب شد تا آنها علاوه بر آنکه در عزل و نصب‌های حکومتی و تصمیم گیری‌های حیاتی قلمرو صفوی نقش داشته باشند، در ساخت ابنیه عمومی نیز ایفاگر نقشی مهم باشند.

وقتی نام علی(ع) هم ممنوع شد؛ روایت تاریخی از دشمنی معاویه با اهل‌بیت

اخبار دینبرخی منابع تاریخی گزارش می‌کنند که معاویه نه‌تنها با شخصیت و جایگاه امام علی(ع) دشمنی داشت، بلکه حتی نام آن حضرت را نیز برنمی‌تافت؛ تا جایی که دستور به منع نام‌گذاری فرزندان به نام علی(ع) و تغییر کنیه «ابوالحسن» داد؛ روایتی که نشان‌دهنده عمق تقابل سیاسی حکومت اموی با میراث علوی است.

سفر اجباری امام هادی علیه‌السلام به سامرا و وداع دردناک مردم مدینه

اخبار دینمتوکل عباسی به‌منظور مقابله با تهدیداتی که ازجانب قیام‌های شیعی وهمچنین امام شیعیان متوجه حکومت نامشروع عباسیان بود،امام هادی علیه‌السلام را به سامرا احضار کرد.

تجارت، صداقت و سرنوشت: دوران پیش از نبوت پیامبر

اخبار دینقبل از آن که پیامبر اسلام (ص) به رسالت الهی مبعوث شود، جوانی پرانرژی و صادق بود که مسیر زندگی‌اش را با تجربه‌های عملی و سفرهای تجاری شکل داد. از همراهی با کاروان‌های قریش در شام تا تجارت با حمایت خدیجه (س)، همه این تجربه‌ها، اخلاق برجسته و شایستگی او را برای رسالت آینده آماده کرد.

«سیدمحمد»؛ عموی امام زمان(عج) که برای عراقی‌ها نقش قاضی و دادگاه را دارد

اخبار دینحجت‌الاسلام خلج با اشاره به شأن و جایگاه امامزاده سیدمحمد، گفت: مردم عراق درباره «سید محمد» چنین نگاهی دارند. ایشان را باب الحوائج می دانند و در دعواها، درگیری‌ها و حتی در دزدی‌ها مردم به دادگاه مراجعه نمی‌کنند بلکه به مزار «سید محمد» می آیند و غالباً همه چیز در همانجا فیصله می‌یابد و این بسیار در میان مردم عراق معروف است.

چرا انسان‌ها با فطرت توحیدی باز هم به شرک گرایش پیدا می‌کنند؟

اخبار دینفطرت توحیدی انسان‌ها گرایش درونی به یکتاپرستی است، نه تحقق قطعی آن. پیامبران برای هدایت آمده‌اند، اما عواملی چون تقلید از نیاکان، پیروی از گمان، تعطیل عقل، دنیازدگی و پذیرش شرک به‌عنوان عادت، موجب انحراف از فطرت شدند؛ بنابراین شرک تاریخی، ناسازگار با فطرت توحیدی نیست و نشان‌دهنده نیاز انسان به هدایت پیامبران است.