دموکراسی
-
به مناسبت 17 مرداد روز خبرنگار: بحران بیاعتمادی در حرفهای که رکن حیات مدنی است
رشد فساد و ارتباط آن با تضعیف روزنامه نگاری/ مخاطره ها و تنگنای دیدهبانان/ زندگی سالم بدون روزنامهنگاری مستقل ممکن نیست
اخبار اندیشهدر جهانی آکنده از نااطمینانیهای عمیق، ارزش غایی روزنامهنگاری نه در گزارشگری صرف رویدادها، بلکه در یاری رساندن به انسانها برای معنابخشی به آشفتگیها نهفته است. یک زیستجهان عمومی سالم، بر شهروندانی آگاه تکیه میزند و روزنامهنگاری در این میان، نقش بافت پیوندی را ایفا میکند که دادههای گسسته را به درک مشترک جمعی تبدیل میسازد. آنگاه که نهادهای رسانهای زوال مییابند یا از مسئولیت خویش بازمیمانند، خلأ ایجادشده با سکوت پر نمیشود؛ بلکه با گسترش فساد، کدر شدن شفافیت ساختاری و گسست اعتماد عمومی لبریز میشود. روزنامهنگاری فرشته نجات تمامکنندهای نیست که تمامی گسستها را یکشبه ترمیم کند، اما همچنان بنیادیترین زیرساختی است که از طریق آن، قدرت در برابر اراده شهروندان پاسخگو میماند. این همان نقش رکن چهارم دموکراسی است.
-
سی ویژگی یک فرد پلورالیست
اخبار اندیشهفرد پلورالیست چون ضعفهای خودش را نوشته، به ندرت در پی عیب جویی دیگران است؛ قضاوتهایش در مورد دیگران را بارها و بارها تجدید نظر میکند؛ به دنبال خوب و بد نیست، در پی ترکیبهای مختلف رنگهاست؛ به کسی نمیگوید شما بی سواد هستید، فکر میکند بهتر است بگوید: ما متون مختلف خواندهایم؛ قبل از آنکه در مورد فرد حسودی قضاوت کند، سعی میکند بفهمد چرا او حسود است؛
-
نشست خانه ملی قانون اساسی
مشروطیت بهمثابه میراث ایرانیان و جنبشی ناتمام
اخبار اندیشهیازدهمین نشست خانه ملی قانون اساسی با عنوان «مشروطیت بهمثابه میراث ایرانیان و جنبشی ناتمام» برگزار میشود.
-
شورای دانشجویی انجمن جامعهشناسی ایران، با همکاری مجتمع فرهنگی آیتالله طالقانی برگزار می کنند
نشست هماندیشی «ملیگرایی اقتدارگرایانه، ملیگرایی دموکراتیک»
اخبار اندیشهشورای دانشجویی انجمن جامعهشناسی ایران، با همکاری مجتمع فرهنگی آیتالله طالقانی، در نظر دارد یک نشست هماندیشی با عنوان «ملیگرایی اقتدارگرایانه، ملیگرایی دموکراتیک» برگزار کند.
-
محمد بابایی و تحلیل جامعهشناختی کانونهای داغ کنشگری خیابانی در نشست خانه اندیشمندان علوم انسانی
تحلیل جامعه شناختی ویژگی های کنشگری خیابانی نسل زد / توفان دیجیتالیسم بومی / جنبشهای نسل Z غیرقابلپیشبینی و «رهبرگریز» هستند
اخبار اندیشهمحمد بابایی در نشست «از نظریههای انقلاب تا تئوریهای جنبشهای اجتماعی» خانه اندیشمندان علوم انسانی به بررسی الگوی نوظهور کنشگری نسل Z (متولدین ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۵) در جنوب جهانی پرداخت. بر اساس این تحلیل، خیزشهای اخیر بر بستری از پسروی دموکراسی، بحران مشروعیت نهادها، نابرابری شدید اقتصادی و احساس حاشیهنشینی شکل گرفته و با ابزار «انقلاب دیجیتال» تقویت شده است.
-
نظریه ای در باره پیامدهای روانشناختی، ساختاری و امنیتی «رخنه» در حکمرانی
سیستم جاسوسی در ایران؛ پایان نفوذ شبکهای و آغاز جاسوسی تکعامل/ اهداف:گسترش بی اعتمادی و فلج تصمیم گیری،تصفیه های پیاپی، دولتی ناتوان و فروپاشی ایران
اخبار اندیشهدر شرایط کنونی با توجه به مجموعه رخنهها- که بعضاً ذاتی دوران مدرن و ارتباطات پرشمار انسانی هستند- باید توجه کرد که جاسوسی و کارویژههای کلاسیک آن دیگر هدف محسوب نمیشود بلکه مقدمهای هستند برای اقداماتی از جمله فلج تصمیمگیری و تصفیههای پیاپی و نهایتاً برآمدن دولتی درمانده، که میتواند با یک عملیات بزرگ دشمن فروریزد. از این رو باید با تمرکز بر افزایش «اعتماد عمومی» و تقدم بخشیدن به پروژه احیاء «دولت- ملت» (nation-state) بهجای سیاست تودهای از یکسو و ایجاد ترکیبی بهینه از «کارآمدی و تحفظ» از سوی دیگر، میدان عمل را برای تغییرات و تصمیمات اجتماعی- سیاسیِ معطوف به برآورده کردن مطالبات عمومی جامعه فراخ کرد.
-
از سوی شورای دانشجویی انجمن جامعه شناسی ایران
«جنگ و توقف دموکراسی سازی» بررسی می شود
اخبار اندیشهشورای دانشجویی انجمن جامعه شناسی ایران نشست دهم از سلسله نشست های زیست در زمانه بحران را با موضوع «جنگ و توقف دموکراسی سازی» برگزار می کند.
-
ترجمه فارسی «بدن و دموکراسی» منتشر شد
«بدن» من و شما در شکل گیری حیات دموکراتیک چقدر نقش دارد؟ / روایتی نو از نقش بدن در سیاست
اخبار اندیشه ماچین در این کتاب، این پرسش بنیادین را مطرح میکند که آیا سیاست را میتوان صرفاً از خلال نهادها، قوانین و گفتوگوهای عقلانی فهمید یا آنکه بدن انسان نیز در متن سیاست حضور دارد و در شکلگیری حیات دموکراتیک نقشآفرین است؟...ماچین استدلال میکند که بدن، خود یکی از مهمترین عرصههای کنش سیاسی، مقاومت، مشارکت و تولید معناست. از این منظر، رأی دادن، حضور در عرصه عمومی، اعتراض، اعتصاب غذا، اشغال فضاهای عمومی و حتی شیوههای زیستن، همگی صورتهایی از سیاستورزی بدنمند به شمار میروند.
-
سخنرانی میثمی و مدنی در باره «دموکراسی اخلاقی در فضای روشنفکری»
اخبار اندیشهموسسه رحمان و انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری نشست «دموکراسی اخلاقی در فضای روشنفکری» را با حضور کارشناسان مربوطه برگزار می نند.
-
استاد دانشگاه یو.سی.ال.ای: دموکراسی آمریکایی «در حال مرگ» است
اخبار اندیشهشاپینر، استاد پزشکی بالینی در دانشگاه UCLA ، در مقالهای در روزنامه گاردین میگوید آنچه اتفاق افتاده فقط یک اختلاف سیاسی گذرا نبوده، بلکه نشانههای بالینی زوال دموکراسی آمریکایی است و این کشور را به بیماری تشبیه میکند که از یک بیماری مزمن رنج میبرد
-
به مناسبت انتشار کتاب «بنیانگذار فراموششده»
آیا آمریکا قرار بود یک دموکراسی باشد؟/ جیمز ویلسون بنیانگذار فراموششده آمریکا چه میگفت؟
تاریخ جهاندر کتاب «بنیانگذار فراموششده»، جسی وگمن، روزنامهنگار، به بازخوانیِ صدایی یگانه و تا حد زیادی فراموششده میپردازد که در شکلگیری ایالات متحده به صورتی که امروز هست، نقش داشت.
-
بازخوانی جدال فلسفی وبر و مارکس بر سر قفس آهنین بوروکراسی و امکان تحقق دموکراسی مشارکتی
آیا انسان مصرف زده توان پذیرش مسئولیت دموکراسی را دارد؟ / دموکراسی یعنی پس گرفتن زندگی از دست متخصصان/ شوراهای محلی راه نجات از قفس آهنین وبر
اخبار اندیشهکریچلی میخواهد بگوید دموکراسی فقط یک «حق رای» نیست، بلکه «پس گرفتنِ زندگی از دست متخصصان» است. یعنی بازگرداندنِ قدرت تصمیمگیری در مورد جزئیترین مسائل زندگی (از مدیریت آب محله تا نحوه تولید در کارخانه) به دست خودِ آدمها.
-
کالبدشکافی نظریه «دولت در جامعه» در میدان عمل
فروپاشی افسانه «دولت مقتدر یکپارچه» در روایت پژوهشگران/ از پایتخت های خیالی تا واقعیت میدان / نیروهای محلی بوروکراسی دولت را می سازند
اخبار اندیشهاقتدار پدیدهای ثابت و یکپارچه نیست، بلکه همواره در حال ساخته شدن، بازتعریف شدن و مورد مناقشه قرار گرفتن است.فرایندی پیچیده است که در آن افراد و گروههای متعددی با دیدگاههای متفاوت درباره اینکه یک قاعده چگونه باید باشد، دخالت دارند.. نه تنها جامعه تحت تأثیر دولت قرار میگیرد، بلکه خود دولت نیز در تعامل با نیروهای اجتماعی دگرگون میشود. به همین دلیل، روابط دولت و جامعه را نمیتوان صرفاً به صورت فرایندی یکسویه و از بالا به پایین فهمید؛ بلکه باید آن را به عنوان فرایندی تعاملی، پیچیده و دائماً در حال تغییر مطالعه کرد.
-
تلاقی اندیشه سیاسی و اخلاق فناوری در سمپوزیوم خانه حکمت وین؛ کالبدشکافی نسبت هوش مصنوعی، حقیقت و دموکراسی
چگونه هوش مصنوعی فضای حقیقت مشترک را متلاشی میکند؟ / دموکراسی در محاصره الگوریتم ها / ضرورت احیای مرجعیت روشنفکری مستقل
اخبار اندیشهرضا غلامی: در برابر سطحینگری و پیشبینیپذیریِ برآمده از عصر ماشینهای هوشمند، جامعه مدرن نیازمند بازسازی حیات فکری خود است؛ امری که تنها با حمایت از اندیشمندان، روزنامهنگاران، نویسندگان و بازگرداندن مرجعیت به روشنفکران مستقل محقق میشود تا عمق استدلال عمومی و تفکر انتقادی در جامعه حفظ شود.خطر اصلی، باهوشتر شدن ماشینها نیست، بلکه دست کشیدن تدریجی انسانها از تفکر انتقادی و داوری اخلاقی است. آینده دموکراسی وابسته به ارزشهایی است که بشر بر اساس آنها هوش مصنوعی را هدایت میکند. اگر آزادی، عدالت و کرامت انسانی در مرکز قرار گیرند، هوش مصنوعی میتواند ابزاری برای تقویت دموکراسی باشد.
-
کالبدشکافی هویت در ۲۵۰ سالگی ایالات متحده؛ شکاف بزرگ میان غرور ملی و نگرانی های عمیق
نیمی از آمریکاییها نمیدانستند سالگرد آمریکا چه روزی است / گرایش نسل زد به سوسیالیسم / فاصله گیری از اصول بنیانی؛ هراس آمریکایی ها از فروپاشی آزادی
اخبار اندیشهتقریباً نیمی از آمریکاییها (۴۶٪) نمیدانستند در دویست و پنجاهمین سالگرد آمریکا قرار است چه چیزی را جشن بگیرند. بر اساس این نظرسنجی از هر ۱۰ نفر، تقریباً ۶ نفر معتقدند که کشور از اصول بنیانی خود فاصله گرفته است و ۵۶٪ نگراناند که ایالات متحده ممکن است طی ۵۰ سال آینده، یک کشور آزاد نباشد...سرمایهداری (۵۲٪) نسبت به سوسیالیسم (۳۷٪) با نگاه مثبتتری دیده میشود. در این میان، «نسل زد» (Gen Z حمایت از سوسیالیسم (۵۳٪) بیشتر از سرمایهداری (۴۵٪) است.
-
ببینید | سناتور مورفی: ترامپ بزرگترین تهدید برای آمریکاست
فیلمسناتور مورفی سناتور دموکرات گفت: بزرگترین تهدید برای آمریکا چند نامزد مجلس نمایندگان در نیویورک نیستند؛ بلکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکاست. او تلاش میکند دموکراسی آمریکا را نابود کند. منبع: نورنیوز
-
تبارشناسی فلسفی قدرت و آزادی در تقابل دموکراسی رادیکال و نظم لیبرال
سرمایه داری چگونه قدرت ما را دزدیده است؟ / سفری از شی بودن به انسان شدن / رهایی نه گریز از جامعه، که بازگشت به «خودمیانجیگری» است
اخبار اندیشهتا زمانی که فکر میکنیم راه نجات در «اصلاح دولت» یا «بهتر کردن قوانین» است، در تلهی انتزاع هستیم. راه نجات این است که بفهمیم قدرت، نه در دست دولت است و نه در دست قانون، بلکه در «روابط مادی و واقعیِ تولید» است. ما باید از «شیء» بودن خارج شویم و دوباره «انسان» شویم... «سرمایهداری قدرت ما را دزدیده و آن را در یک دنیای خیالی و انتزاعی به نام «سیستم»، «دولت» و «بازار» قرار داده است؛ به گونهای که ما دیگر حس نمیکنیم صاحب قدرت هستیم (بیتنی). اما راه نجات در این است که دوباره به «حواس» خودمان اعتماد کنیم، در «زندگی هرروزه» فعال شویم و قدرت را از آن دنیای انتزاعی بیرون بکشیم و دوباره در «بدن» و «روابط انسانی» جای دهیم. کمونیسم یعنی بازگشت به انسانیتِ حسی و فعال.»
-
نگاهی به کتاب «سیاستی دیگر: خلق جهان مشترک ایرانی»، نوشتهی محمدجواد غلامرضا کاشی
هبوط از آسمان ایدئولوژی به واقعیت زمین ؛ روایت زلزلهای که سقفهایمان را ربود / خلق جدید سیاست از دل دوستی، و تحقق سیاست غیرحاکمانه
اخبار اندیشهاگر جهان فقط از رهگذرِ گفتوگوی منظرهای متکثر آشکار میشود، آنگاه آرزوی آن نقطهی نگاهِ ناکجا- آن نقشهی کاملِ واقعیت که ایدئولوژی وعدهاش را میداد- نهتنها یک خطای معرفتی، که یک فاجعهی سیاسی است. زیرا برای تحققیافتناش باید کثرتِ منظرها را خاموش کند؛ باید گفتوگو را تعطیل کند؛ باید همهی غارهای جداگانه را در یک تاریکیِ واحد فرو ببرد و ناماش را روشنایی بگذارد. و این، فشردهترین صورتبندیِ همان چیزی است که قرن بیستم بر سرِ انسان آورد.
-
درس های نگران کننده شکست جمهوری ها، برای دموکراسی ها / "سقوط جمهوریها" منتشر شد
اخبار اندیشهانتشارات دانشگاه پرینستون خبر از انتشار کتاب "سقوط جمهوریها" داده است.
-
شجاعیزند: در صداوسیما تکثر وجود دارد/ یک شبکه قرآن و شبکهای موسیقی پخش میکند/ آزاد ارمکی: صداوسیما یکسانسازی میکند/ موسیقی آن نماینده ایران نیست
احزاب و شخصیتهادو جامعه شناس با طرح دیدگاههای متفاوت، به بررسی کارکرد صداوسیما، مفهوم تکثر و نسبت آن با واقعیت اجتماعی پرداختند.
-
تبارشناسی هژمونی فلات ایران؛ بازخوانی روابط تاریخی با همسایگان درتبیین فیاض زاهد
با توافق متفاوت می شویم؛ عبور از پیله ایدئولوژی به پارادایم تمدنی / اعتبار ایران امروز با پیش از جنگ قابل مقایسه نیست / توافق با ما چه خواهدکرد؟
اخبار اندیشهبهگفته زاهد: «ایران همیشه در پی یک تولرانس بوده. بارها به حوزه مدیترانه رفته، تضعیف شده و به فلات ایران بازگشته. بعد، دوباره فرصت پیدا کرده و قلمرو خود را گسترش داده است. این نگاه چه در دوره پادشاهان باستانی ایران، چه در دوره صفویه، چه در دوره محمدرضا پهلوی، و چه در زمان جمهوری اسلامی همواره حاکم بوده است. هر حکومت دیگری هم بیاید و فرصت پیدا کند، مجدداً قدرت و برتری هژمونیک خود را اعمال خواهد کرد».
-
راهنمایی فایننشال تایمز برای مطالعه تابستانی؛ مروری بر ۱۲ کتاب برتر نیمه اول سال ۲۰۲۶
۱۲ کتاب پیشنهادی فایننشال تایمز برای مطالعه در تابستان / خداحافظی با دموکراسی سازی در چین
اخبار اندیشهاین کتاب این تصور قدیمی را به چالش میکشد که اصلاحات بازارمحور، چین را به سمت آزادی بیشتر هدایت خواهد کرد. مینشین پی استدلال میکند که دنگ شیائوپینگ اصلاحات سرمایهداری را نه برای تضعیف حزب کمونیست، بلکه برای حفظ سلطه آن به کار گرفت. سرکوب اعتراضات میدان تیانآنمن در سال ۱۹۸۹ نشانه روشنی از این هدف بود. به اعتقاد او، شی جینپینگ توانسته است با اتکا به پیشرفتهای فناورانه، کنترل تمامیتخواهانهای را برقرار کند که پیشتر ممکن نبود.
-
آزاد ارمکی: برگزاری انتخابات به معنای دموکراسی نیست/ می توان انتخابات برگزار نکرد اما جامعهای دموکراتیک داشت
احزاب و شخصیتهایک جامعه شناس تاکید کرد که برگزاری انتخابات لزوما به معنای دموکرات بودن جامعه نیست بلکه انتخابات یکی از وسایل دموکراسی است.
-
تبیین مترجم کتاب «مبارز: تاریخچه فوتبال علیه فاشیسم» از پیوند مستطیل سبز و قدرت
«نافرمانی فوتبالی» ماشین تبلیغات هیتلر و موسولینی را رسوا کرد؟/ در خدمت و خیانت فوتبال به فاشیسم/ ظرفیت ایستادگی فوتبال در برابر قدرت سیاسی
اخبار اندیشهبهنام جعفرزاده، مترجم کتاب «مبارز: تاریخچه فوتبال علیه فاشیسم» گفت: همچنان میشود از فوتبال به عنوان یک ابزار سیاسی در مقابل حکومتهای تمامیتخواه استفاده کرد. در واقع اینگونه نیست که فوتبال آن تاثیرگذاریاش را از دست بدهد. فوتبال ابزاری است که هم میتواند در خدمت فاشیسم قرار بگیرد و هم علیه آن استفاده شود.
-
نگاهی به «اسپینوزا، اخلاق، سیاست» الکساندر مترون
مسئله اسپینوزا نه خلاص شدن از حاکمیت که دموکرات شدن آن است
اخبار اندیشهتله لیبرالهای پیشرو برای سیاستگذاران ایرانی؛ چرا تعریف و تمجیدهای واشنگتن «دانه نمک» میخواهد؟ تحقیر ترامپ به قیمت اشتباه محاسباتی تهران؛ بازی خطرناکی که منافع ملی ایران را قربانی کارتهای داخلی آمریکا میکند
-
رئالیسم نخبهگرایانه در پهنهی فلسفه سیاسی؛ دموکراسی از «آرمان» تا «سازوکار روششناختی»
پایان فریب خواست توده ها و اهداف مقدس / شومپتر و بازتعریف دموکراسی به مثابه یک «روش نظم دهنده» / شورش علیه رمانتیسیسم کلاسیک
اخبار اندیشهشهرت شومپتر در بین دانشمندان علوم سیاسی معاصر، برای بحث جالبی بود که از دموکراسی در کتاب سرمایه داری، سوسیالیسم و دموکراسی که در سال ۱۹۴۲ منتشر شد، مطرح کرد. شومپتر در این کتاب دموکراسی را به عنوان یک روش مطرح می کند که اساساً برای انتخاب رهبران سیاسی به کار گرفته می شود و نه به عنوان یک هدف فی نفسه.
-
نظریه استاد دانشگاه پرینستون: مدل تکحزبی چین در بلندمدت شکست میخورد / افسونزدایی از رویای «افسانه شایستهسالاری اقتدارگرا»
اخبار اندیشه دونگشیان جیانگ ، استدلالی قوی و قانعکننده به نفع دموکراسی قانونمدار (مشروطه) در بافتار و زمینه چین مطرح میکند. او با انجام این مطالعه، اصطلاحاً «مدل چین» را به چالش میکشد؛ چشماندازی هنجاری که به دنبال حفظ نظام تکحزبیِ «شایستهسالارانه» چین، و در عین حال بازتر، مشارکتیتر و کمسرسختتر کردن آن است.
-
گزارش مؤسسه بینالمللی «وی-دم» از سقوط آزاد آزادی در جهان دمکرات و غیر دمکرات تا ۲۰۲۵
بازگشت تکان دهنده از موج سوم دموکراسی سازی هانتینگتون؛ رکود جهانی انتخابات / سقوط بزرگ دژ دموکراسی؛ چرا آمریکا دیگر یک «دموکراسی لیبرال» نیست؟
اخبار اندیشهگزارش سال ۲۰۲۵ «وی دم» نشان میدهد که فرسایش دموکراسی نه تنها در کشورهای مستبد، بلکه در قلب دموکراسیهای غربی نیز به مراحل پیشرفتهای رسیده است...پدیده «خودسانسوری» در ۳۹ کشور در حال رشد است (از جمله بلاروس، هنگکنگ، اسلوونی، ویتنام و باز هم بریتانیا و آمریکا).....آزادی بیان در محیطهای دانشگاهی و فرهنگی، دومین شاخص در حال سقوط است (در ۴۱ کشور). نکته تکاندهنده این است که در کنار کشورهایی مثل مجارستان، اندونزی، نیکاراگوئه و روسیه، دموکراسیهای در حال پسرفت مانند آرژانتین، بریتانیا و ایالات متحده آمریکا نیز در این لیست قرار دارند. این یعنی حتی در پیشرفتهترین دموکراسیها، آزادیهای دانشگاهی و فرهنگی در حال فرسایش است.
-
ببینید | سناتور دموکرات کنگره: نتانیاهو با توهم سقوطِ چندروزه ایران ترامپ را فریب داد
فیلمکریس مورفی گفت: ترامپ تحت تاثیر القائات نتانیاهو و تندروهای ضد حکومت ایران، با این توهم وارد جنگ شد که نظام ایران با چند روز بمباران سقوط میکند. کاخ سفید تصور میکرد به سرعت یک رژیم دستنشانده، متمایل به واشنگتن و طرفدار اسرائیل را در تهران روی کار خواهد آورد. با پایداری اقتدار ایران و شکست ضربه اول آمریکا، مشخص شد دولت ترامپ عملاً هیچ نقشه، برنامه یا استراتژی دومی برای اداره جنگ ندارد. کابینه ترامپ اکنون به دلیل بیبرنامگی، صرفاً در حال دستوپای ناشیانه زدن است و هیچ افق مشخصی برای خروج از این معرکه خودساخته ندارد. منبع: دانشجو
-
مریم نصراصفهانی در نشست «خواهر کوچک، برادر بزرگ، امکان مصالحه افقی»
دیگر مثل سابق، اکثریت نداریم، اقلیتهایی داریم که مثل هم فکر نمیکنند و یکدیگر را مزدور میدانند / هیچ مصالحهای در جامعه پارهپاره اتفاق نمیافتد
اخبار اندیشهنصراصفهانی، در این نشست که به همت مجله سیاستنامه و با همکاری سرای علوم انسانی برگزار شد، شرایط کنونی را دوره فرقهگرایی نامرئی یا فرقهگرایی روزمره خواند و خاطرنشان ساخت: «هم در جریان حوادث دیماه، هم در دعوت به حمله به کشور توسط برخی هموطنهایمان دیدیم که این فرقهگرایی پنهان چقدر راحت به ابزار خشونت توسط کسانی تبدیل میشود که تحریک میکنند که این خشونت وارد خیابان شود».