مشروطه

عکس/ جشن اولین سالروز تأسیس مشروطیت در ایران

تاریخ ایرانتصویری قدیمی از جشن اولین سالروز تأسیس مشروطیت در ایران را در دوره قاجار مشاهده خواهید کرد. (عکس درون متن)

زیباکلام: پدربزرگم از طرفداران پروپاقرص شیخ فضل‌الله‌ نوری بود/ پدرم پس از کودتای ۲۸ مرداد مخفی شد

تاریخ ایرانخانواده مادری‌ام به اصطلاح طاغوتی بودند و جزو اشراف و زمین‌داران بزرگ، خانواده پدرم جزو مستضعفین روی زمین. واقعاً فاصله طبقانی بسیاری داشتند.

آخوند خراسانی، فقیه عدالت‌محور، معلم و مرجع اجتماعی در عصر مشروطه

اخبار دینآیت ‌الله العظمی آخوند خراسانی یکی از برجسته‌ترین مراجع شیعه و یکی از شخصیت‌های تأثیرگذار در تحولات فقه سیاسی و اجتماعی ایران و عراق در اواخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم هجری است. بررسی زندگی، آثار و دیدگاه‌های او، به ویژه نسبت به ولایت فقیه، مشروطه، و عدالت اجتماعی، نشان می‌دهد که وی نه تنها یک فقیه برجسته بود، بلکه نقشی حیاتی در تربیت شاگردان و هدایت حوزه‌ های علمیه ایفا کرد.

این شخص بنیان‌گذار اجرای کنسرت در ایران است

تاریخ ایراندو سه سال در پای منبر میرزا حسن مشغول روضه‌خوانی بود و سپس دوستان پدرش بر سرش عمامه گذاشتند

تأکید میرزای نائینی بر نقش مردم در حکومت؛ حکومت را از آن مردم می‌دانست

اخبار دینحجت الاسلام یزدانی مقدم گفت:ولایت فقیهی که امام خمینی می‌گوید منوط به رأی مردم است،حتی از نظر امام اگر مردم انتخاب دیگری غیر از نظام اسلامی داشتند، این انتخاب، حق مردم است.

این مورخ با نهادهای امنیتی روابط سری داشت!

تاریخ ایراناسماعیل رائین به ‌واسطه‌ آثارش در زمینه‌ تاریخ معاصر و به‌ویژه بررسی فراماسونری در ایران شناخته می‌شود، وی در کتاب «انجمن‌های سری در انقلاب مشروطیت» با بهره‌گیری از اسناد تاریخی معتبر، نامه‌ها، بیانیه‌ها، گزارش‌ها و دیگر مستندات آرشیوی، به بازخوانی بخشی کمتر شناخته ‌شده از تاریخ مشروطه می‌پردازد.

چرا مشروطه به اهداف خود نرسید؟؛ تحلیل‌های سطحی مانع تحول

اخبار اندیشهفضایی آکنده از یأس و احساس شکست پدید آمد، گروهی مانند نایینی انزوای خودخواسته را برگزیدند و مُهر سکوت بر دهان و قلم خویش زدند، گروهی دیگر مانند شیخ فضل‌الله نوری ایستادگی کرده و بر چوبه دار آویخته شدند و البته گروهی هم که بیشتر از میان توده هواداران بودند در اثر احساس خسران و ندامت، بر رهبران فکری خویش شوریدند؛ از سویی خود دچار تغییر عقیده شدند و از سوی دیگر جوّی پدید آوردند که آن انزواها و این اعدام‌ها ممکن و کم هزینه شد.

آیین بزرگداشت مرحوم اسماعلیل امیرخیزی در تبریز برگزار می‌شود

آذربایجان شرقیآذربایجان شرقی - آیین بزرگداشت مرحوم اسماعیل امیرخیزی، نویسنده، محقق و از چهره‌های پیشگام انقلاب مشروطه در بنیاد پژوهشی شهریار تبریز برگزار می شود.

از «روایت زوال» تا «سیاست امید»؛ تحلیلی بر کتاب «چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم؟» اثر علی میرسپاسی (دین آنلاین)

روایت علی میرسپاسی در نقد جسورانه جواد طباطبایی و صادق زیباکلام / بازخوانی طرحی نو برای آبادانی ایران / بزرگترین خطر نه تحریم که فقر "تخیل" است

اخبار اندیشه پیامِ نهاییِ میرسپاسی در گوشِ نسلِ خسته اما جستجوگرِ امروز چنین طنین‌انداز می‌شود: تاریخِ ما، تاریخِ شکست‌های پیاپی نیست؛ این روایتی است که زوال‌اندیشان برای ما ساخته‌اند. تاریخِ ما، تاریخِ تلاش‌های شرافتمندانه‌ای چون دارالفنون و مشروطه است. امروز، وظیفه‌ ما تکرارِ ناله‌ «چرا عقب ماندیم» نیست. وظیفه‌ ما پاسخ به این پرسش است: «چگونه خانه‌مان را دوباره قابلِ سکونت کنیم؟». پاسخ در بازگشت به عقلانیتِ طالب‌اف، جسارتِ غزالی و افقِ گشوده‌ مشروطه است. پاسخ، در مفهومِ «آبادانی» نهفته است: ساختن، حتی در میانه‌ ویرانی.

درس‌هایی از سیاست و حقوق در مکتب علامه نائینی

کتابی طرد شد که می توانست سرنوشت ایرانیان را تغییر دهد

اخبار اندیشهبه این ترتیب، کتابی که می‌توانست و باید بیش ازاین تاریخ‌ساز می‌شد، تا چند دهه به دست فراموشی سپرده شد؛ در حالی که «اگر مطالب این کتاب مورد نظر قرار می‌گرفت و روی آن عمل می‌شد، مردم از سرگردانی و تردید رها می‌شدند و قوا متحد می‌شد و فاصله میان حکومت و ملت که منشأ فسادها و بیچارگی‌هاست، برداشته می‌شد و کشور رو به آبادی می‌رفت؛ فضایل خُلقی و کمالات معنوی بازار پیدا می‌کرد و نفاق، که نتیجه محیط تضاد و استبداد است، ریشه‌کن می‌شد.» افسوس!

مراودات پولی دربار قاجار با تکیه بر اسناد تازه به دست آمده

تاریخ ایرانانتظار می‌رود اسناد اتابک ظرف حدود شش ماه آینده قابل بهره‌برداری باشند؛ مجموعه‌ای شامل اصل قراردادها، کتابچه‌های جمع و خرج با امضای ناصرالدین شاه، مکاتبات و تصاویر متعدد که می‌تواند پشتوانه‌ای مهم برای پژوهش‌های تاریخ معاصر باشد.

درس‌هایی از سیاست و حقوق در مکتب علامه نایینی

آفت بی نقشگی / محسن اسماعیلی و درس آموزی از نائینی و مطهری برای جبران خلاء تئوریک ایران / آثار خطرناک فقر مبانی نظری و فقدان طرح عملی

اخبار اندیشهعظمت نایینی و کتابی که نوشت از همین منظر بیشتر قابل درک می‌شود. او در فضای پرخطر، غبارآلود و لغزنده آن دوران عافیت‌طلبی را کنار نهاد، طراحی الگوی مطلوب حکومت دینی از دیدگاه خویش را با شجاعت بر عهده گرفت و بحق دِین خود به اسلام و مسلمانان را ادا کرد؛ هرچند به قول استاد شفیعی کدکنی: «باید بچشد عذاب تنهایی را - مردی که ز عصر خود فراتر باشد.»

درباره یحیی دولت‌آبادی و کتاب خاطراتش

مشروطه‌خواه یا دلال سیاسی؟/ کسی که تاسیس عدالتخانه را در شروط روحانیون گنجاند

تاریخ جهانبخش مهمی از مطالب «حیات یحیی» درباره توسعه معارف عمومی و نوین در دوره مظفری است. دوره کوتاه صدراعظمی میرزا علی‌خان امین‌‎الدوله چنین فرصتی را برای منورالفکرانی مانند دولت‌‎آبادی فراهم آورد تا در انجمن معارف عضو و فعال شوند.

به بهانه سالروز تصویب قانون اساسی

حقوق ملت؛ از مشروطه تا جمهوری اسلامی

تاریخ ایرانقانون اساسی جمهوری اسلامی در مقایسه با قانون مشروطه، توجه بیشتری به آزادی عقاید داشته است. در اصل بیست‌وسوم قانون اساسی چنین نوشته شده: «تفتیش عقاید ممنوع است و هیچ‌کس را نمی‌توان به صرف داشتن عقیده‌ای مورد تعرض و مؤاخذه قرار داد.»

آیا جنبش مشروطه بابی - بهائی بود؟

تاریخ ایرانگروهی از اپوزیسیون نظام جمهوری اسلامی که پیشتر خود را «سلطنت‌طلب» می‌نامیدند، شروع به نوعی بازتعریف و یا به اصطلاح «ری‌برندینگ» خود کردند و خود را «مشروطه‌خواه» نامیدند. از سوی دیگر، [برخی از] ایدئولوژیست‌ها و استراتژیست‌های نظام کنونی در واکنش به اپوزیسیون و یا «امپریالیسم غربی» و «تهاجم فرهنگی» به دنبال تأکید بر ایده‌های بنیادگرایانه هستند.

طنازان مشروطه‌خواه

تاریخ ایرانپس از انقلاب مشروطیت، تئاتر ایران از ابزار تفنن شاهان و درباریان، به وسیله‌ای نیرومند برای انتقال پیام‌های سیاسی و اجتماعی تبدیل شد. نمایشنامه‌ها و کمدی‌های این دوره، به‌ویژه آثاری که فکری و محمودی خلق کردند، بازتابی از شرایط سیاسی، اجتماعی و اخلاقی جامعه آن زمان بودند.

یادداشت رضا مختاری در مورد کتاب «واقعات اتفاقیه در روزگار»؛

ردپای «رشدیه» در چوب زدن تجار توسط علاءالدوله حاکم تهران!/ شریف‌ کاشانی از پشت پرده مشروطه می‌گوید

تاریخ ایرانروابط شریف کاشانی با سیدعبدالله بهبهانی نکته‌‎ای است که در تاریخ‌نگاری او تا پیش از ترور بهبهانی برجسته است. این روابط چنان بود که وقتی فقیهان تهران به زعامت بهبهانی و سیدمحمد طباطبایی تصمیم به مهاجرت به قم گرفتند...

آیا نایینی و شیخ فضل‌الله دو قطب متضاد بودند؟ تحریف تاریخی یک عالم

اخبار دینروایتی که لیبرال‌ها از نایینی می‌سازند، چهره‌ای مونتاژی دارد، بخشی بریده، بخشی چرخانده، بخشی از سیاق بیرون کشیده. ولی متون و تاریخ می‌گویند: او همیشه در خدمت «ولایت مأذونه شرعیه» بود.

در دانشگاه تهران کارگاه شرح و خوانش قانون اساسی مشروطه برگزار می شود

اخبار اندیشهکانون ایران شناسی دانشگاه تهران و کانون ایران شناسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران کارگاه شرح و خوانش قانون اساسی مشروطه را برگزار می کند.

چالش مشروعه و مشروطه و زمینه‌های نگارش «تنبیه الامه» میرزای نائینی

اخبار دینواژه «استبداد» در عصر مشروطه وارد فرهنگ سیاسی شد،میرزای نائینی یکی از افرادی بود که این بحث را جدی مطرح کرد او با در نظر گرفتن محیط سیاسی ایران عصر مشروطیت، به نقد عمیق استبداد پرداخت.

مروری بر اندیشه فلسفه سیاسی علامه محمد حسین نائینی

دفاع فقیه از قانون؛ تأسیس حکومت مشروطه تکلیفی شرعی است / فقه سیاسی نائینی، جایگزین عقل جمعی در عصر غیبت/ کتاب نائینی فقه را به درون تجدد برد

اخبار اندیشهنائینی محدود بودن قدرت را لازمه دین می‌داند و منشأ این محدودیت را در آموزه عصمت می‌جوید. در حکومت معصوم، آزادی و مساوات تضمین می‌شود اما در عصر غیبت، باید ساختاری ایجاد کرد که بیشترین شباهت را به آن وضعیت داشته باشد. نائینی این ساختار را در حکومت انجمنی و قانون‌مند جست‌وجو می‌کند.

درباره کتاب «تحول مفهوم دولت در ایران معاصر»   

اخبار اندیشهزمانی که هرچند کوتاه در ادامه نگاه‌های زمان امیرکبیر دولت مدرن را به «منصه ظهور» می‌رساند. طبیعی است که مواجهه‌های تاریخی عناصر متعلق به مفاهیم قدیم اینجا پررنگند. همانگونه که بعدتر در نزاع شریعت و مشروطه به واسطه شیخ فضل‌الله نوری بازهم فراخوانده می‌شوند.

زیدآبادی: میرزای نائینی دل پری از استبداد تحت لوای دین داشت

احزاب و شخصیت‌هاروزنامه نگار اصلاح طلب نوشت: مهمترین دغدغۀ مرحوم نائینی استبداد و به طور خاص، استبداد دینی بود. او چنان دل پری از استبداد تحت لوای دین داشت که در فرازهایی از کتابش به گزنده‌ترین لحن ممکن علیه آن سخن‌پردازی کرده است.

برخی برای زیر سؤال بردن مشروطه، تمامی مشروطه‌خواهان را بابی معرفی می‎‌کنند!

تاریخ ایرانالتفاتی که ناظم‌‎الاسلام به امیرکبیر دارد، همچنین نگارش کتابی با عنوان «علایم الظهور» نشان از بی ‌پایگی اتهام بابی‌گری حتی نحله صبح ازلی به او دارد.