محمد مصدق
-
تهران: دوازدهم مرداد ۱۳۳۲
زنان بیحق رأی در نخستین رفراندوم تاریخ مدرن ایران/ نقش بانوان در همهپرسی انحلال مجلس هفدهم چه بود؟
تاریخ ایرانهمین که ساعت هشت شد حوزهها شروع به کار کرد و اخذ رای شروع شد، وقتی که صف اول خانمها مقابل صندوق رسید و خواستند که ورقههای رای خود را به صندوق بریزند به آنها تذکر داده شد که حق رای دادن ندارند...
-
عکس/ تظاهرات تهرانیهای در حمایت از ملی شدن صنعت نفت؛ ۷۵ سال قبل
تاریخ ایرانتصویری از یک اجتماع مردمی در حمایت از ملی شدن صنعت نفت را در سالهای اول دهه ۱۳۳۰ ملاحظه میکنید.
-
گزارش «اکونومیست» از آخرین روزهای اقتدار دکتر مصدق/ «مخالفین دکتر مصدق چارهای جز این ندارند که انتظار مرگ او را بکشند»
تاریخ ایرانآنچه که وضع دکتر مصدق را تا حدی متزلزل ساخته امور اقتصادی ایران میباشد و در ماه مارس وضع ارز و خزانه ایران بدتر شده است.
-
مصدق پیش از نفت؛ چگونه یک انسان تاریخی شکل گرفت؟
تاریخ ایرانزمانی که رضاخان داشت به رضاشاه تبدیل میشد مصدق در نطقی در مجلس گفت:«ایشان نخستوزیر بسیار خوب و مقتدری است، شما میخواهید او را شاه کنید. شاه طبق قانون اساسی مسئولیتی ندارد. شما کسی که به درد کشور میخورد شاه میکنید دو حالت رخ میدهد: یا یک نخستوزیر ضعیفتر میآید که ما خسارت میبینیم. یا میخواهد شاه در امور دخالت کند که این دیگر دستاوردهای مشروطه را از بین میبرد.»
-
سی تیر انتقام شاه از قوام بود
تاریخ ایراناو از چنان جسارت و شهامتی در سیاستورزی برخوردار بود که سیدحسن مدرس، فقیه مشروطهخواه، او را «شمشیر رزم» میخواند که برای مقابله با رضاخان سردارسپه، وزیر جنگ تمام دولتهای پس از کودتای سوم اسفند، چارهساز بود.
-
تخریبهای گسترده نسبت به مصدق، روی آوردن به بستن روزنههای امید اصلاح کشور است
تاریخ ایرانمصدق پربحثترین و پرگفتوگوترین سیاستمدار صدساله گذشته تاریخ ایران بوده است، شاید در مورد هیچکدام از شخصیتهای سیاسی ایران، اینقدر تفاوت و تلاطم درونی در نگاه وجود نداشته است، از رهبری جریان نهضت ملی در سالهای اواخر دهه ۳۰ تا کودتای ۲۸ مرداد و تا مرگ در احمدآباد در میانههای دهه ۴۰ و ۵۰ ، تا وقوع انقلاب و بعد از آن تا امروز در مورد هیچ سیاستمداری به اندازه مصدق «زندهباد» و «مردهباد» گفته نشده...
-
به مناسبت هفتادوچهارمین سالروز
نمایندگان مجلس زار میزدند/ تهران در آتش؛ ۳۰ تیر ۱۳۳۱ میدان بهارستان چه خبر بود؟
تاریخ ایرانصدای گلولهها تا ساعت حدود ۱۲ ظهر بدون انقطاع ادامه داشت. مادران و بستگان شهدای صبح، خود را به درِ مجلس رسانده و با شیون و زاری، نمایندگان ملی را خطاب قرار میدادند. نادعلی کریمی با دیدن مادر یکی از کودکان شهید، کنترل خود را از دست داد و با مشت بر سر خود میکوبید. حسین مکی با چشمانی اشکبار دستور داد مادر داغدیده را به داخل راهنمایی کنند و خطاب به ماموران گفت: «این ستمگریها تا ابد در تاریخ ضبط خواهد شد.»
-
مجتمع فرهنگی آیت الله طالقانی برگزار می کند
نشست «بازخوانی یک قیام؛ سی تیر ۱۳۳۱»
اخبار اندیشهمجتمع فرهنگی آیت الله طالقانی نشست «بازخوانی یک قیام؛ سی تیر ۱۳۳۱» را با حضور کارشناسان مربوطه برگزار می کند.
-
نقدی بر کتاب «مصدق بدون نفت»
آیا مصدق واقعاً نماد سیاستورزی اخلاقمحور بود؟
تاریخ ایراننویسنده وقتی به خانهنشینیِ مصدق میرسد در ادامه به خانهنشینیِ فروغی هم اشاره دارد. نخست اینکه، مصدق در زمانی که احمدآباد بود بر کارهایِ کشاورزی و زمینهایِ خودش نظارت داشت و هیچ کار برجستهای هم انجام نداد. اما فروغی آثار درخشانی پدید آورد و هنگامی نیز که کشور را در خطر دید، کدورتها موجب نشد که عاشقانه در خدمتِ مردم و کشور نباشد.
-
سه ماه پس از پیروزی انقلاب
داریوش فروهر از جبهه ملی جدا شد/ سنجابی: خیر در پیش!
تاریخ ایرانفروهر: «دیگر سکوت را جایز نشمردم و به این اعتقاد دست یافتم که کجشده را از فرو ریختن بازداشتن، آن چیزی نیست که در این لحظههای سرنوشتساز، مردم ایران به آن نیازمندند.»
-
روایت زندهیاد ایرج افشار از زوایای دیده نشده زندگی دکتر مصدق
تاریخ ایرانمصدق آن ایام در خانه کوچکی در ابتدای خیابان حشمتالدوله زندگی میکرد که نزدیک به خانه ما بود. رفتار آن مرد مشهور سیاسی با جوانی که تازه بیستسالگی را پشت سر میگذاشت و هماره با مهربانی و خوشخلقی همرا بود طبعاً موجب خضوع و خشوع بیحد من نسبت به او میشد.
-
به مناسبت صدوچهلوچهارمین زادروز دکتر مصدق
گزارش رئیس ایستگاه سیا در تهران درباره چگونگی اجرای کودتای ۲۸ مرداد
تاریخ ایرانتنها امید ما برای جلب حمایت مردمی و فعال در جنبشی برای برکناری مصدق این بود که موضوعی را برجسته کنیم که در ایرانیِ عادی ترسی بزرگتر از ترس او از مصدق ایجاد کند.
-
ببینید| اخلال در کار دولت مصدق از گزارش آن لمبتون در تایمز آغاز شد
اخبار کافه خبربا منتفی شدن حمله نظامی انگلیس به ایران اخلال در کار دولت مصدق، که با مقاله معروف در روزنامه تایمز لندن شروع شد در دستور کار انگلیس قرار گرفت.
-
عکس/ «داریوش فروهر» در میدان بهارستان؛ حوالی سال ۱۳۲۹
تاریخ ایرانتصویری کمتر دیده شده از داریوش فروهر را در میدان بهارستان و در حوالی سال ۱۳۲۹ مشاهده میکنید. (عکس درون متن)
-
فرشاد مومنی: مصدق در اوج تحریم، تورم را در حدود ۸ درصد نگه داشت
تاریخ ایرانفشارهای تحریمی در دوره نخستوزیری دکتر مصدق، به مراتب سنگینتر از فشارهای تحریمی امروز علیه اقتصاد ایران بوده است
-
ببینید| ما در ایرانِ امروز به صورت فلهای با آمریکا برخورد میکنیم!
اخبار کافه خبربخشی از سخنان کوروش احمدی، تاریخپژوه و دیپلمات پیشین، در گفتوگویی به مناسبت هفتادوچهارمین سالروز جلسه تاریخی دادگاه لاهه درباره پرونده نفت ایران و انگلیس.
-
ببینید| نخستین واکنش دولت مصدق به شکایت انگلیس در دادگاه لاهه
اخبار کافه خبرتوضیح کوروش احمدی، تاریخپژوه و دیپلمات پیشین را درباره نخستین واکنش ایران به طرح شکایت انگلیس در دیوان دادگستری بینالمللی تماشا میکنید.
-
به مناسبت هفتادوچهارمین سالروز جلسه تاریخی دادگاه لاهه در پرونده ایران و انگلیس
کوروش احمدی: مصدق با یک دفاع حقوقی دقیق، پیروزی ایران در لاهه را رقم زد نه با شعارهای سیاسی
تاریخ ایرانایران از ابتدا قاطعانه صلاحیت دیوان برای رسیدگی به دعوای انگلیس را رد کرد. استدلال ایران این بود که انگلیس اگرچه در مقام حمایت دیپلماتیک حقِ پیگیری داشت، اما مجاز نبود برای این منظور به دیوان رجوع کند. از نظر ایران، رسیدگی به چنین اختلافی در زمره وظایف دیوان - به عنوان رکن قضایی رسمی سازمان ملل متحد - قرار نمیگرفت و حدود و ثغور اختیارات دیوان در اساسنامه آن بهصراحت مشخص بود.
-
ببینید| آمریکا مخالف اقدام نظامی انگلیس علیه ایران در جریان ملی شدن صنعت نفت بود
اخبار کافه خبرسخنان کوروش احمدی، به مناسبت سالگرد رسیدگی دیوان بینالمللی دادگستری (لاهه) به اختلاف ایران و بریتانیا درباره شرکت نفت ایران و انگلیس
-
کتاب مهم وزیر کشور دولت مصدق پس از ۳۰ سال دوباره چاپ شد
تاریخ ایرانکتابهایی که در آن زمان ناسیونالیستها نوشتند همه از ملیت ایرانی و جنبش ضدعرب داد سخن میدهند، در آن فضای شدید ناسیونالیستی کسی پیدا شد که خارج از آن گرایشها انگشت تاکید بر ناعدالتیهای اجتماعی یا مسائلی از این قبیل میگذارد.
-
ملی شدن صنعت نفت؛ دستاورد ملی یا تجربهای پرهزینه؟
حاج محمود عطار، پیماندر تاریخ معاصر ایران، کمتر رویدادی به اندازه ملی شدن صنعت نفت با ستایش و بزرگداشت همراه بوده است. هر سال از این واقعه به عنوان نماد استقلالخواهی و ایستادگی در برابر نفوذ خارجی یاد میشود.
-
مصطفی ملکیان: قانون اساسی مشروطه مطلقاً با دموکراسی ربط و پیوندی ندارد
تاریخ جهانمحمد صادقی: «من با آوردن نطق مصدق در مجلس این را مشخص کردم که وزیر کشور استعفای خود را تقدیم کرده بوده و برکناری در کار نبود. نمونه دیگری هم در کتاب آوردهام تا نشان دهم کوشش بسیاری انجام گرفته تا ترور رزمآرا را مبهم جلوه دهند.»
-
وقتی تاریخ تکرار میشود
هنر ژاپنیها در دور زدن محاصره دریایی؛ از عصر مصدق تا ایران امروز
تاریخ جهانشرکت ژاپنی ایدهمیتسو کوسان در سال بهار ۱۳۳۲ نفتکشی به نام «نیشو مارو» را راهی ایران کرد. نفتکش «نیشو مارو»، اقدام به بارگیری و حمل نفت خام از بندر آبادان ایران به ژاپن کرد و مستقیماً تحریم نفتی اعمالشده توسط بریتانیا را به چالش کشید.
-
محمدعلی موحد به روایت سیروس علینژاد
تاریخ ایرانزندگی او یک ملغمه است؛ اما نه یک ترکیب بیارزش. ملغمهای ساختهشده از اشیا و فلزات گوناگون که سهم فلزات گرانبها مثل طلا و نقره در آن بسیار زیاد است.
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵
بازخوانی انقلابی که زنده است / کتابهایی درباره پیش و پس از شرایط انقلابی / جستوجوی نطفه انقلاب در موسیقی، ادبیات و خاطرات
اخبار اندیشهآیا بین فضای کنونی و پیش از ۱۳۵۷ شباهتهایی پررنگ است؟ سخنرانها و کنشگرهای سیاسی و تحلیلگرهای تلویزیونی از این حرفها زیاد میزنند، اما تامل در آنچه به ۱۳۵۷ انجامید و تاثیری که ۱۳۵۷ در حیات فرهنگی و اجتماعی ایران گذاشت، نیازمند، تامل بیشتری است.مجموعه کتابهایی در نشر اگر دقیقا به همین پرسشها پاسخ میدهند، بدون این که در دام سادهسازی یا پیچیدهگویی بیافتند. ایران موضوع محوری کتابهای نشر اگر است.
-
گفت و گو با نظریه پرداز اخلاق در باره کتاب «ستیز قدرت»
مصطفی ملکیان: با نسبیگرایی اخلاقی مخالفم / نسبیگرایان همه چیز را صادق میدانند / باید هزینه اخلاقیبودن را پرداخت
اخبار اندیشهسوال: حالا اگر کنشگر سیاسی طبق تفسیر خودش از قانون، که بعضیها با آن موافق و بعضیها با آن مخالف هستند اقداماتی کند، مثلاً مثل چیزی که در کتاب ذکر شده مجلس را منحل کند، این هم در شمول تقابل اخلاق و قانون قرار میگیرد؟ ملکیان: نه، گفتیم وقتی قانون با اخلاق ناسازگار است. سوال: پس اگر بحث از تفسیر باشد چه میشود؟ ملکیان: اصلا و ابدا، باید به محکمه رجوع کرد که محکمه قانون اساسی است تا بگویند این تفسیر یا آن تفسیر درست است. آنجا یک محکمه وجود دارد که دادگاه قانون اساسی است. آنجا بحث از دو تا تفسیر از قانون است، اینجا بحث دیگری است.
-
به بهانه صدوچهلودومین زادروز هری ترومن
اصل چهار ترومن در ایران و جنجال الاغهای قبرسی!
تاریخ ایرانبهندرت روستایی وجود داشت که دست رد به سینه اصل ۴ بزند و و هرگز از روستایی بیرون انداخته نشدیم...
-
امکان سیاستورزی خلاقانه در دوران اختناق / چگونه چهره ای مانند مصدق در سپهر سیاسی نقش ایفا کرد؟
اخبار اندیشهکتاب «از مصدق تاریخی تا مصدق اسطورهای» نوشته علیاصغر سیدآبادی یکی از آثاری است که با نگاهی تازه به تاریخ معاصر ایران و شخصیت محمد مصدق میپردازد و تلاش دارد نسبت او را با زمانهاش و با حافظه جمعی مردم روشنتر سازد.
-
توسعه: به بهانه ۱۱ اردیبهشت روز کارگر
کارگران چگونه در ایران انسان و دارای حقوق شناخته شدند؟ / دولت ملی مصدق، توسعه و تامین اجتماعی
اخبار اندیشهقانون مزبور که در سال ۱۳۳۱ و در ۹۶ ماده تدوین شد، تمام کارخانه ها و بنگاه های مشمول قانون کار را موظف می کرد که کارگران خود را برای استفاده از کمک های ذیل نزد آن سازمان بیمه کنند: - حوادث و بیماری ها و از کارافتادگی ناشی از کار و غیرکار- حوادث و بیماری های خانواده بلافصل کارگر- ازدواج، حاملگی و وضع حمل- حق عائله مندی- حقوق بازنشستگی- هزینه کفن و دفن- کمک به بازماندگان کارگر متوفی - پرداخت حقوق ایام بیکاری
-
چطور حزب توده مذاکرات نفت ۱۳۳۰ را هوا کرد؟
تاریخ ایرانبرخی از تاریخنگارها و پژوهشگرها چنین پنداری را جا انداختهاند تا موضوع را کماهمیت جلوه دهند، مانند یرواند آبراهامیان. به نظرم، خیلی هم موضوع مهمی است، غلو هم در میان نیست بلکه مسئله این است که درباره حزب توده و سازمان نظامی آن، تاکنون و چنانکه باید، پژوهشهای برجستهای انجام نشده است.