فلسفه جدید

مرگ فیلسوف تحلیلی بریتانیایی در نود و پنج سالگی

بزرگ‌ترین مورخ فلسفه غرب در روزگار ما

اخبار اندیشهبرخی از آثار آنتونی کنی که به فارسی ترجمه و منتشر شده‌اند، عبارتند از «تاریخ فلسفه غرب» در چهار جلد،‌ «آکویناس و فلسفه ذهن» و «تامس مور».تاریخ فلسفه او بدون اغراق یکی از بهترین و خواندنی‌ترین تاریخ فلسفه‌ها در دوران جدید است که به قلم یک نویسنده نگاشته شده.

جوواد میری بعد از ملاقات با فیلسوف ایرانی خبر داد

انتشار کتاب «مقام فلسفه» داوری اردکانی در آمریکا/ برگزاری کنفرانس جایگاه فلسفه اسلامی با تکیه بر آراء داوری و دینانی

اخبار اندیشهجواد میری پس از دیدار با رضا داوری اردکانی، از انتشار کتاب «مقام فلسفه...» به زبان انگلیسی در آمریکا، و برگزاری کنفرانس «جایگاه فلسفه اسلامی در جهان معاصر» با تکیه بر آراء داوری و دینانی خبر داد.

۱۲۰ سال تلاش برای رسیدن به رویای ایرانی

اخبار اندیشهدر تاریخ ما، نام‌هایی مثل مستشارالدوله‌ها، محلاتی‌ها، واعظ‌ها و فروغی‌ها همین آدم‌ها بودند؛ کسانی که در زمان خودشان سختی کشیدند و قدر ندیدند، اما راه را نشان دادند. رویای ایرانی یعنی همین؛ اینکه به جای چشم‌دوختن به قهرمانانِ زودگذر، به دنبال ساختنِ نهادهایی باشیم که بمانند، ریشه بدوانند و آینده را بسازند.

بازخوانی سنت ایرانی-اسلامی برای برون‌رفت از عصر جدل و بی‌اخلاقی در کتاب «گفت‌وگو، آیین حق‌جویی»

 چرا نمی توانیم عین آدم با هم گفت و گو کنیم؟ / بحث‌های فارسی‌زبانان به جای روشنگری، به جدل، تحقیر و قهر می‌انجامد/ آسیب‌شناسی امتناع گفت‌وگو در ایران

اخبار اندیشهاین تجربه، پرسشی ساده اما بنیادی را پیش روی من نهاد: چرا نمی‌توانیم، به تعبیر عامیانه، «عینِ آدم» بحث کنیم؟...ا این همه، کتاب حاضر اثری در جامعه‌شناسی گفت‌وگو نیست، بلکه در فلسفه‌ی گفت‌وگو است. امید من آن است که این کتاب گامی هرچند کوچک بردارد در بسط گفت‌وگوشناخت ایرانی، بهبود گفت‌وگوهای فارسی، بازگشایی فضای نقد سالم و تقویت حق‌جوییِ گفت‌وگویی در جامعه‌ی ایرانی. بخشی از مقصود من از نوشتن این کتاب یادآوری این نکته بوده است که ما در سنت فکری خود، ابزارهای ارزشمندی برای نقد منصفانه و گفت‌وگوی اصیل داشته‌ایم. اگر بتوان این میراث را بازخوانی و بازسازی کرد و با مسائل امروز پیوند زد، شاید بتوان در روزگاری که جدل بر گفت‌وگو سایه افکنده بار دیگر پرچم گفت‌وگو را برافراشت.

مروری بر منظومه فکری فردریک باستیا در پاسداری از حریم آزادی با نگاهی به کتاب «سه رساله»

مداخله‌جویی دولت؛ باستیا مرز میان قانون و سلب آزادی را فاش کرد/پاسدار آزادی در برابر مهندسی اجتماعی؛ پیامدهای مرئی و نامرئی اقتصاد

اخبار اندیشهفردریک باستیا، اندیشمند برجسته فرانسوی، فراتر از یک اقتصاددان، فیلسوف پاسدار آزادی و عاملیت فردی است. منظومه فکری او با کالبدشکافی حقوق طبیعی، ماهیت دولت و پیامدهای مرئی و نامرئی اقتصاد، افقی جدید در فلسفه سیاسی می‌گشاید و خرد عمومی را در برابر مداخله‌جویی‌های حاکمیتی و مهندسی اجتماعی مسلح می‌سازد. از این رو او معتقد است حکومت جعل بزرگی است که به واسطۀ آن همه تلاش می کنند با هزینۀ دیگران زندگی کنند.

«انقلاب یا اصلاح» منتشر شد

انقلاب خوب است یا اصلاح در مناظره پوپر و مارکوزه

اخبار اندیشهکتاب «انقلاب یا اصلاح» مناظره دو غول اندیشه قرن بیستم یعنی «هربرت مارکوزه» و «کارل پوپر» پس از مدت‌ها از سوی انتشارات خوارزمی منتشر شد.

فرهاد قربان‌زاده‌ربطی درباره ترجمه کتاب «دیرینه‌شناسی عقل علمی میشل فوکو» گفت

فوکو؛ بازخوانی کانت یا خروج از عصر روشنگری؟ / عقلانیت زیر تیغ دیرینه‌شناسی؛ چرا فوکو فیلسوف «خودانتقادی» است؟

اخبار اندیشهبه‌باور مترجم: «فوکو از ما نمی‌خواهد بدون هنجار زندگی کنیم؛ بلکه از ما می‌خواهد هیچ هنجاری را پیش از آن‌که تاریخ، مناسبات قدرت و شرایط امکان شکل‌گیری آن را بشناسیم، طبیعی، ازلی و غیرقابل تغییر نپنداریم. این همان روح نقدی است که فوکو آن را میراث اصیل پروژه روشنگری کانت می‌داند؛ نقدی که نه به نفی عقل، بلکه به عقلانی‌سازی عقلانیت می‌انجامد و افق‌های تازه‌ای برای اندیشیدن و زیستن می‌گشاید.»

خطای فاحش مجله معتبر بین المللی Interpretation در باره جواد طباطبایی، شایگان و گفتمان

اخبار اندیشهدر نگاه نخست تصورم این بود که نویسنده گرامی داریوش آشوری و داریوش شایگان را به سبب اشتراک در نام خلط کرده است (که البته همین بی‌دقتی هم در مقاله‌ای بین‌المللی موجه نیست)۔ اما دیدم در جمله بعد ایشان نوشته است که "در خاتمه کتاب، طباطبایی به نقادی فهم شایگان از تاریخ اندیشه در ایران و اسلام پرداخته است". اینجا متوجه شدم نویسنده واقعا تصور کرده است که اصطلاح گفتمان ازسوی داریوش شایگان پیشنهاد شده است و به وضوح از نقدها و مناظره‌هایی که در دهه‌های اخیر در فضای فکری ایران حول این مفهوم شکل گرفته و مشارکت طباطبایی در این بحث بی‌اطلاع است۔

شهر فلسفه ایران برگزار می کند

دوره «آشنایی با توماس هابز»

اخبار اندیشهشهر فلسفه ایران، از مجموعه دوره های آشنایی با متفکران پایه ای، دوره آشنایی با توماس هابز را برگزار می کند.

به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی پاسداشت عارف نام‌دار اردبیل شیخ صفی‌الدین اردبیلی برگزار شد

مکتبی که «ایران مستقل» را ساخت / از نقد «مذهب وارونه» تا ایستادگی در برابر صوفیان دروغین / بازخوانی پیام‌های عارف بزرگ برای انسان امروز

اخبار اندیشهآیین بزرگداشت شیخ صفی‌الدین اردبیلی با سخنرانی جمعی از اندیشمندان برگزار شد. سخنرانان با تاکید بر ضرورت بهره‌گیری از سیره معنوی اولیای الهی، به تبیین ایستادگی شیخ صفی در برابر صوفیان دروغین، جایگاه او در ایجاد هویت ملی و استقلال ایران و آموزه‌های اخلاقی مکتب وی برای انسان امروز پرداختند.  صدوقی سها گفت: شیخ صفی‌الدین اردبیلی نه‌تنها یکی از بزرگ‌ترین مشایخ تصوف ایران، بلکه اندیشمندی دقیق‌النظر بود که با دفاع از حقیقت، نقد انحراف‌ها و تبیین مبانی اصیل سلوک، میراثی ماندگار در تاریخ عرفان اسلامی بر جای گذاشت.

انتشارات کتاب‌سرای نیک برگزار می‌کند

رونمایی از مجموعه «امکان اندیشه»

اخبار اندیشهمجموعه «امکان اندیشه» به‌جای ترجمه مستقیم آثار کلاسیک، معتبرترین راهنماها و تفسیرهای منتشرشده درباره این آثار را در اختیار مخاطبان قرار می‌دهد.

معرفی و نقد کتاب «کارل مارکس: مطالعه‌ای در باب جزم‌اندیشی»

مارکس؛ افول از شخصیت آسمانی به زمین سخت انسانی / سازوکار شکل گیری یک ذهن رادیکال

اخبار اندیشهاین کتاب برای هر کسی که می‌خواهد فراتر از شعارهای سیاسی، مکانیسم شکل‌گیری یک ذهن رادیکال را بفهمد، متنی است که باید خوانده شود .«مطالعه‌ای در باب جزم‌اندیشی»، دعوتی است به یک «گفت‌وگوی سخت» با مارکس؛ گفت‌وگویی که نه برای ستایش او، بلکه برای فهم چگونگی تبدیل «اشتیاق بشری» به «جزم ایدئولوژیک» ضروری است.

آیا «دیگری» دوزخ است؟؛ رمزگشایی از جمله سارتر

اخبار اندیشهشاید بتوان گفت که مرادِ سارتر از گزارۀ «دیگری، دوزخ است» گزاره‌ای مشروط است، نه مطلق به این معنا که  دیگری تنها زمانی دوزخ می‌شود که فرد در وابستگیِ کامل به داوریِ او گرفتار آید و از بازتعریفِ خویش از طریقِ کنشِ آزادِ خود بازبماند. وضعیتی که سارتر آن را نمونهٔ نمایشیِ «بدایمانی» و ناتوانی از پذیرشِ مسئولیتِ هستیِ آزاد می‌داند.

غزاله حجتی درباره چالش‌های معرفتی جهان چنددینی امروز سخن گفت

هیچ فضیلتی برتر از گفت و گو با دگراندیشان نیست/ راه سوم اندیشه؛ نگاه به اختلاف‌نظر به مثابه فرصتی معرفتی

اخبار اندیشهبه‌گفته حجتی: «یکی از خطاهای رایج در مواجهه با اختلاف‌نظر این است که گمان می‌کنیم تنها دو راه پیش رو داریم: یا باید از باور خود دست برداریم، یا باید مخالفان را نادیده بگیریم. درحالی‌که راه سومی نیز وجود دارد؛ اینکه هم به باورهای خود پایبند بمانیم و هم از وجود دیدگاه‌های رقیب برای سنجش و ارزیابی دوباره مبانی فکری خود بهره ببریم. من اختلاف‌نظر را نه تهدیدی برای ایمان و نه نشانه شکست عقلانیت، بلکه بخشی طبیعی از وضعیت انسانی می‌دانم.»

به مناسبت یکصد و یکمین زادروز منتشر شد

فراخوان تدوین مجموعه مقالات یادنامه «مصطفی رحیمی»

اخبار اندیشهاین مجموعه با محوریت «جمهوریت نقد و بررسی اندیشه‌های حقوقی ـ سیاسی» برگزار می‌شود و از پژوهشگران و صاحب‌نظران دعوت شده است مقالات خود را با موضوعات پیشنهادی این فراخوان ارسال کنند.

«جنگ، صلح و ایران» در تبیین شروین وکیلی

شاهنامه: سراسر جنگاوری بدون دشنام به دشمن / نمی‌شود ایران را غارت کرد / راز جاودانگی ایران از درفش کاویانی تا اخلاق ملی

اخبار اندیشهشروین وکیلی گفت: ساختار ایران به گونه‌ای است که نمی‌شود آن را غارت کرد. ایران را می‌توان ۳۰ سال یا ۵۰ سال غارت کرد، اما سه هزار سال نمی‌شود ایران را غارت کرد.

«اندیشکده برند ملی ایران» با همکاری «خانه اندیشه‌ورزان» برگزار می‌کند:

نشست «نقش علوم اجتماعی رایانشی در خلق روایت‌های نوین اقناعی و بازآفرینی برند ملی ایران »

اخبار اندیشه«اندیشکده برند ملی ایران» با همکاری «خانه اندیشه‌ورزان» نشست «نقش علوم اجتماعی رایانشی در خلق روایت‌های نوین اقناعی و بازآفرینی برند ملی ایران » را برگزار می کنند.

سخنرانی میثمی و مدنی در باره «دموکراسی اخلاقی در فضای روشنفکری»

اخبار اندیشهموسسه رحمان و انجمن ایرانی اخلاق در علوم و فناوری نشست «دموکراسی اخلاقی در فضای روشنفکری» را با حضور کارشناسان مربوطه برگزار می نند.

نگاهی به «راز گل زرین: کتابی از چین در باب زندگی»

تلاقی عرفان چینی و روان‌شناسی مدرن / دعوتی به بازگشت به درون

اخبار اندیشهراز گل زرین دعوتی است به بازگشت به درون، تأمل در خویشتن و جست‌وجوی آرامشی که نه از جهان بیرون، بلکه از شناخت عمیق‌تر خود سرچشمه می‌گیرد. شاید راز ماندگاری این اثر نیز همین باشد؛ اینکه پس از گذشت قرن‌ها، همچنان می‌تواند با پرسش‌های بنیادین انسان معاصر درباره معنا، هویت و زندگی درونی وارد گفت‌وگو شود.

میلاد یساول و تبیین نظام فکری فیلسوف آلمانی

فیلسوفی که با پتک می‌اندیشید / نیچه ما را به تفکر درباره بدیهی‌ترین باورهایمان وامی‌دارد

اخبار اندیشهبه‌گفته یساول: «نیچه از آن دسته متفکرانی نیست که بخواهد یک پاسخ نهایی و قطعی برای همه مسائل ارائه دهد. برعکس، بخش مهمی از پروژه فکری او زیر سؤال بردن یقین‌های تثبیت‌شده است.»

محمدسالار کسرایی و تبیین سیر تحول نظریه‌های انقلاب از قرن بیستم تا عصر حاضر

از «گیوتین‌های» انقلاب فرانسه تا «انقلاب‌های بدون انقلابیون»/ انقلاب ایران و ایجاد تحول در «تئوری‌های» انقلاب‌پژوهی/ فرارسیدن عصر شورش های بدون رهبر

اخبار اندیشهمحمد سالار کسرایی در نشست «از نظریه‌های انقلاب تا تئوری‌های جنبش‌های اجتماعی؛مروری بر آثار علمی منتشرشده در یک دهه اخیر»، انقلاب‌پژوهی را از منظر توصیف تاریخی تا رهیافت‌های ساختاری مورد بررسی قرار داد.

تحلیل ابوالفضل دلاوری درباره ریشه‌ها و تحولات نظری پدیده انقلاب

چرا خردمندان دست به شورش نمی‌زنند؟/ آزادی مطلق به «ترور» ختم می‌شود/ پارادوکس بزرگ ارسطو و هگل درباره انقلاب

اخبار اندیشهخانه اندیشمندان علوم انسانی نشست «از نظریه انقلاب تا تئوری های جنبش های اجتماعی» را برگزار و دکتر ابوالفضل دلاوری در آن تاکید کرد که انقلاب ها ساخته نمی شوند، بلکه رخ می دهند.