ادبیات ایران
-
بررسی پیوند عمیق میان زبان فارسی و اندیشه سیاسی در ایران / گاهنامه علمی ـ دانشجویی «ندای سیاست» منتشر شد
اخبار اندیشهدومین شماره دوم گاهنامه علمی دانشجویی «ندای سیاست» خرداد ۱۴۰۵، در ۱۵۴ صفحه و با تیتر «از شاهنامه تا گلستان؛ سیاست در جان زبان فارسی» منتشر شد.
-
بزرگداشت ادیب ۱۰۳ ساله برگزار شد/ ما گرفتار نفتیم و این گرفتاری هنوز ادامه دارد
ادبیاتمصطفی ملکیان، فیلسوف و متفکر، با بیان اینکه روح انسان به دنبال حقیقت است گفت: بزرگداشت محمدعلی موحد، عرفانپژوه، تاریخنگار و حقوقدان، بزرگداشت حقطلبی است که فریاد روح همه ماست.
-
پاسخ علی لاریجانی به چرایی پخش «هویت»: از کسانی که مظلوم واقع شدند، دلجویی میکنم
تلویزیونمهدی فیروزان، دبیر وقتِ شورای عالی ویرایش صداوسیما در زمان ریاست علی لاریجانی بر این سازمان پاسخ دبیر فقید شورای عالی امنیت ملی به این پرسش را که: «برنامه «هویت» چرا ساخته و پخش شد؟» به خوبی به خاطر دارد. او پاسخ لاریجانی را یادآوری میکند که گفت: «رادیو و تلویزیون متعلق به همه اندیشهها، همه جریانهای سیاسی و جریانهای فکری کشور است؛ آنها (دستاندرکاران ساخت «هویت») هم اینطور سهمشان را گرفتند ولی من حتما از کسانی که مظلوم واقع شدند، به موقع عذرخواهی و دلجویی میکنم.»
-
واکاوی بسترها و پیامدهای یک پدیده فرهنگی؛ چرا رمانهای فهیمه رحیمی تابوی دهههای ۶۰ و ۷۰ بود؟
کابوس منتقدان، رویای تودهها/ نگاهی به زندگی ملکه تیراژ، پنهان در پس گونیهای نامه
ادبیاتدر حالی که نخبگان ادبی با اصطلاح «رمانفارسی» آثار او را سطحی میدانستند، کتابهای او پنهانی زیر میزهای مدارس دستبهدست میشد. اما تضاد شگفتانگیزتر در زندگی فهیمه رحیمی، وضعیت مادی او بود؛ قهرمان تیراژ کتاب ایران که سیستم قراردادی ناشران سود تجدید چاپها را از او دریغ کرد، در پایان عمر حتی بیمه درمانی نداشت. این گزارش نگاهی جامعهشناختی به امپراتوری آمار و اقتصاد نشر در کارنامه او دارد.
-
نگاهی به ابعاد و پیامدهای فرمان تازه امامعلی رحمان برای آموزش الفبای فارسی
پشتپرده رقابت پنهان خط فارسی با زبانهای روسی و انگلیسی/ رمزگشایی از دستور جدید رئیسجمهور امامعلی رحمان/ خط فارسی به مدارس بازمیگردد؟
ادبیاتفرمان جدید «امامعلی رحمان» رئیسجمهور تاجیکستان برای تقویت رسمی آموزش «الفبای نیاکان» (خط فارسی) در مدارس این کشور، گام بلند دیگری در مسیر احیای هویت تمدنی آریایی و رهایی از سایه سنگین ساختارهای بازمانده از دوران شوروی است. حسینعلی رحیمی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی-تاجیکی و نماینده بنیاد سعدی در دوشنبه، در گفتگویی با خبرآنلاین ضمن تصحیح برخی سوءبرداشتهای رسانهای درباره این دستور، به واکاوی ابعاد زیرساختی، دستاوردهای فرهنگی-رسانهای این تصمیم و چالشهای زبان فارسی در رقابت با زبان روسی در آسیای مرکزی پرداخته و این رویداد را یک «امر ملی» برای ایران قلمداد میکند.
-
مراسمی برای رونمایی از کتابِ عرفانپژوه و شمسشناسِ ۱۰۳ ساله
ادبیاتبه مناسبت انتشار کتاب «در احوال و آثار دکتر محمدعلی موحد» شبی با عنوان «آنچه نامد در کتاب و در خطاب» برگزار خواهد شد. این ادیب، حقوقدان، عرفانپژوه و شمسشناس برجسته ایرانی متولد دوم خرداد ۱۳۰۲ در تبریز است. محمدعلی موحد حدود دو هفته پیش ۱۰۳ ساله شد.
-
داستاننویسی برای کودکان باید به دور از پروپاگاندا باشد/ تاثیر زبان غیرمستقیم نمادها در روایات بحران
ادبیاتورود نگاه تبلیغاتی و شعاری به ادبیات کودک و نوجوان در زمان بحران، منجر به دلزدگی و عدم همراهی مخاطب میشود؛ در حالی که استفاده از زبان غیرمستقیم، تصویرسازی ملموس و حرکات نمادین هنری، تاثیر عمیقتری در انتقال مفاهیمی چون میهندوستی و همبستگی اجتماعی ایفا میکند.
-
واکاوی رسالت ادبیات داستانی کودک و نوجوان در روزهای بحران با عاطفه باقری
وقتی دنیا برای کودکان سیاه و سفید میشود؛ نقش ادبیات در روزهای جنگ/ چگونه یک قصه میتواند جای ترس را بگیرد؟
ادبیاتوقوع بحرانها و منازعات نظامی، همواره لایههای پنهانی از آسیبهای روحی و اجتماعی را بر پیکره جامعه، بهویژه گروه سنی کودک و نوجوان وارد میکند. در این میان، ادبیات کودک و نظام آموزشی با چالشهای جدی در زمینه چگونگی آگاهیبخشی و ایجاد همدلی بدون ایجاد اضطراب روبهرو هستند. در همین راستا، در گفتگو با عاطفه باقری، نویسنده، شاعر و مدرس دانشگاه، به بررسی رسالت ادبیات داستانی در زمان بحران، نقد ساختارهای آموزشی و موانع دسترسی به کتاب پرداختهایم.
-
یک جدال ادبی؛ چرا توللی در برابر نیما یوشیج ایستاد؟
ادبیاتفریدون توللی، پیشاهنگ طراز اول شعر نو در دهه بیست، پس از سالها پیشتازی در عرصه نوآوری، راه خود را از نیما یوشیج جدا کرد؛ جدالی قلمی و عقیدتی که از دیباچه «رها» آغاز شد و در «نافه» به اوج رسید و سرنوشت ادبی او را دگرگون ساخت.
-
از قطع دست در جنگ تا ترجمه شاهکارهای جهان/ افسری که مترجمی معروف شد
ادبیاتکارش را با داستان و رمان آغاز کرد اما در ادامه به ترجمه پرداخت. ترجمههای «بابا گوریو» و «جان شیفته» به قلمش معروف است. او یک افسر نظامی بود که در جریان اشغال ایران در سال ۱۳۲۰ دست چپش را از دست داد.
-
راز یک فرمانده گمشده در هور/ «مرد مکتوم» منتشر شد
کتابرمان «مرد مکتوم» نوشته حامد قربانی از سوی نشر نیستان منتشر و وارد بازار کتاب شد؛ اثری که با روایتی چندلایه از جنگ، ایمان، تردید و حقیقت، داستانی را از دل هور روایت میکند و با عبور از سالهای پرآشوب انقلاب و دفاع مقدس، در پی پاسخ به یک پرسش محوری است: آیا قهرمان میتواند در غیاب خود، متهم شود؟
-
۶۰ سال زیستِ عالمانه
اخبار اندیشهپس الگوسازی و مبناسازی و معیارسازی در فن تصحیح متون فارسی و ارتقای آن، و دوم جریانسازی و تأثیرگذاری روش پژوهشی شادوران دکتر خالقی مطلق در محققان نسلهای پسین. بسیاری از محققان بعد از ایشان که در حوزۀ شاهنامه کار میکنند، از روش پژوهشی دکتر خالقی مطلق آموختند و خودِ بنده هم افتخار میکنم که در سیاهمشقهای بسیار ناچیزی که در این عرصه عرضه کردم و بعد از این به شرط بقای عمر و سلامت عرضه خواهم کرد، بخشی از روش کار خود را وامدار مکتب پژوهشی مرحوم دکتر خالقی مطلق هستم.
-
آیین یادبود زندهیاد جلال خالقی مطلق در مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد
محرومیت و مشقت با کار روزانه بیش از ۱۰ ساعت بدون تعطیلی / الگوی استقامت و مقاومت؛ جلال خالقی مطلق راوی حکیم طوس
اخبار اندیشهخالقی مطلق پس از انتشار پیرایشِ دوم شاهنامه، نتیجه مطالعاتش را درباره نحوه قرائت الفاظ شاهنامه، آن گونه که شاعر میخوانده، در حالی که هشتاد سالگی را پس پشت گذاشته بود، در کتابی با عنوان واجشناسی شاهنامه منتشر کرد. عزم و اراده خالقی که بیش از نیم قرن به طور پیوسته مشغول تحقیق بوده مثالزدنی و ستودنی است. او در این مدت دراز با پذیرفتن بسیاری از محرومیتها و مشقّتها، به گفته خود در هفت روز هفته و بدون تعطیلی در عید و عزا، روزانه بیش از ده ساعت به کار علمی پرداخته است.
-
اندیشهورزیِ جنگ در شاهنامه فردوسی
صلح در دل جنگ؛ آرمانِ نهایی فردوسی
ادبیاتشاهنامه را نباید صِرفاً گزارشِ نبردها و لشکرکشیها دانست؛ بلکه این اثر در بطن خود کتاب صلح است که از مسیر جنگ میگذرد. فردوسی، حکیمی است که ضرورتِ تلخِ رزم را برای حفظِ "داد" میپذیرد، اما همواره دل در گروِ جهانی دارد که در آن خرد بر خشم چیره شود. صلح در شاهنامه، نه به معنای تسلیم در برابر بیداد، بلکه به معنای رسیدن به چنان بلوغی از خرد است که شمشیر را در نیام نگاه دارد.
-
اندیشهورزیِ جنگ در شاهنامه فردوسی
تراژدیِ جنگ؛ فرجامِ تلخ پیروزی
ادبیاتدر بسیاری از حماسههای جهان، پیروزی غایتی است که با شور و شادمانی جشن گرفته میشود؛ اما در شاهنامهٔ فردوسی، پیروزی اغلب طعمی گس و گزنده دارد. فردوسی، شاعرِ "آه" و "دریغ" است؛ او نیک میداند که هر پیروزی در میدان رزم، بر ویرانههایی از جانهای شیفته بنا شده است. در نگاه او، جنگ وضعیتی است که در آن حتی فاتح میدان، در سطحی عمیقتر، بازنده است. این "فرجام تلخ پیروزی" جایی به اوج میرسد که نبرد از حالتِ دفاع از مرز، به بنبستهای گریزناپذیرِ اخلاقی و خانوادگی بدل میشود.
-
حقیقت شاهنامه در وجود ملت ایران جاری است/ تجلی حماسه در تجمعهای مردمی
ادبیاتهنرمند نقال مطرح کشورمان با ابراز خرسندی از پیام پرمهر رهبر انقلاب درباره فردوسی و زبان فارسی گفت: حقیقت شاهنامه در وجود ملت ایران جاری است.
-
نظریه انتقال منازعه از حوزه نظامی به قلمرو معنا و منطق تداوم فرهنگی
۷۵۰ نفر از ادبای ایران چرا مهاجرت کردند؟ / زبان فارسی چگونه ایران را نجات داد؟ / فردوسی و حافظ جانشین فیلسوفان در تقدیر تاریخی هویت ایرانی
اخبار اندیشهجذابیت ایده ی ایران در حادثه ی پناه بردن اهل شعر و ادب به هند، آن سال ها که به قول حافظ، مزاج دهر تباه شده بود، به گونه ای است که به آب دیده باید گفت و شنید. احمد اشرف در پژوهشی نشان می دهد بیش از ۷۵۰ تن از ادبای ایرانی ناچار ترک وطن کرده به دربار گورکانیان هند پناه می برند اما تمام نوشته هاشان سرشار از عشق وعواطف والا به ایرانِ جان است
-
هوش مصنوعی ادبیات را میبلعد؟
ادبیاتدر سالهای اخیر، فضای اینترنت با پدیدهای نوظهور و در عین حال خفهکنندهای به نام «اسلاپ هوش مصنوعی» یا همان پسماندهای متنی دیجیتال، اشباع شده است. جیل لپور، مورخ و نویسنده سرشناس، در مقاله مفصل خود در هفتهنامه نیویورکر به کالبدشکافی این پدیده پرداخته است
-
از دفتر تازه شفیعیکدکنی تا تاملاتی در نقد فکر معاصر
کتابهمزمان با آغاز بهکار نمایشگاه مجازی کتاب، مسعود جعفرجزی در گفتوگویی اختصاصی، فهرستی از تازهترین آثار ارزشمند در حوزههای شعر، پژوهش ادبی و اندیشه را برای راهنمایی مخاطبان و خریداران این نمایشگاه معرفی کرد.
-
«یحیی» منتشر شد/ روایتی متفاوت از شهید یحیی سنوار
کتاب«یحیی» نوشته راسل برنا با ترجمه شهریار شفیعی، توسط انتشارات شهید کاظمی منتشر شد.
-
خیامینامه پس از شش دهه تجدید چاپ شد
ادبیاتویراست جدید کتاب «خیامی نامه» در تجزیه و تحلیل آثار علمی وادبی حکیم خیام اثر استاد جلال الدین همایی از سوی انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی منتشر شد.
-
جواد مجابی در بیمارستان بستری شد
ادبیاتمجابی بارها از سوی مجامع اروپایی و آمریکایی برای سخنرانی درباره هنر و ادبیات ایران دعوت شده است و یکی از نمایندگان شاخص ادبیات معاصر ایران محسوب میشود.
-
خیام؛ شاعر «زندگی در لحظه» یا فیلسوف مرگ؟/ چرا امروز خیام میخوانیم
ادبیاتعلی میرافضلی میگوید: خیام اندیشههای مربوط به زندگی و معنادار کردن و متعالی کردن زندگی را به زبان شعر درآورده است؛ «خوشباشی» یکی از آموزههای حکیم عمر خیام است و خیام ما را با پرسشهایی مواجه میکند که ما را به تفکر وامیدارد.
-
تابآوری اجتماعی در بحران؛ روایت مقاومت چگونه امید جمعی را زنده نگه میدارد؟
ادبیاتدر شرایطی همچون وقوع جنگ، «تابآوری اجتماعی» به معنای توان جامعه برای حفظ انسجام، امید، هویت و بازسازی خود اهمیت ویژهای پیدا میکند و یکی از مهمترین ابزارهای تقویت این تابآوری، «ادبیات پایداری» است.
-
«قصههای خوب برای بچههای خوب» همچنان پرفروشترین کتاب تاریخ نشر ایران
کتابمدیرعامل امیرکبیر با معرفی آثار پرفروش این نشر اعلام کرد: «مجموعه «قصههای خوب برای بچههای خوب» همچنان پرفروشترین کتاب تاریخ نشر ایران است و هیچ کتابی به اندازه آن در ایران چاپ نشده است.
-
شب «سپهر فرهنگی شاهنامه» برگزار میشود
ادبیاتشب سپهر فرهنگی شاهنامه، دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت در فرهنگسرای نیاوران برگزار میشود.
-
استقبال از زبان فارسی در ترکیه و یک بحران!
ادبیاترایزن فرهنگی ایران در ترکیه استقبال از زبان فارسی در این کشور را بسیار خوب توصیف میکند و وضعیت منابع آموزش زبان فارسی در مراکز آموزش بنیاد سعدی را خوب میداند. او البته انتقاداتی به بخش آموزش دانشگاهی زبان فارسی در این کشور دارد و میگوید: منابع آکادمیک آموزش زبان فارسی در ترکیه با بحران بهروزرسانی مواجه است.
-
بزرگداشت فردوسی در باغ موزه نگارستان
ادبیاتآیین بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز پاسداشت زبان فارسی با رونمایی از پوستر رویداد روز تا زادروز فردوسی، باهمراهی خانه هنرمندان ایران و جایزه آینهدار دوران، جمعه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ برگزار میشود.
-
آیین ملی «شاهنامه و هویت ایرانی» در تالار وحدت برگزار میشود
ادبیاتمراسم «شاهنامه و هویت ایرانی» به مناسبت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی با حضور اهالی ادب و هنر و علاقهمندان به فرهنگ ایرانی چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت در تالار وحدت برگزار میشود.
-
رمانتیسم چگونه شعر معاصر فارسی را متحول کرد؟
ادبیاتنهصد و چهل و پنجمین شب از شبهای بخارا اختصاص یافته است به بررسی رمانتیسم در شعر معاصر فارسی. این نشست با سخنرانی دکتر مسعود جعفری جزی در ساعت ۵ بعد از ظهر پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ در تالار استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار میشود.