اتحاد جماهیر شوروی
-
استالینگراد؛ جهنمی که رؤیای هیتلر را به خاکستر تبدیل کرد
تاریخ جهاندر ۳۱ ژانویه ۱۹۴۳ [۱۱ بهمن ۱۳۲۱]، پائولوس مقر ویرانشدهاش را در قلب استالینگراد — که مدفوع تا کمر بالا آمده بود — ترک کرد و به شورویها تسلیم شد. وقتی هیتلر این خبر را شنید، پیشوای اغلب تندخو، ساکت به سوپش خیره ماند.
-
شوروی، برلین غربی را محاصره کرد؛ ۳ تیر ۱۳۲۷
تاریخ جهاندر ماه مه ۱۹۴۶، آمریکاییها ارسال غرامت از منطقه تحت کنترل خود به شوروی را متوقف کردند. در ماه دسامبر، بریتانیاییها و آمریکاییها مناطق تحت کنترل خود را با هم ادغام کردند؛ فرانسویها نیز چند ماه بعد به آنها پیوستند. شوروی این اقدامات را تهدیدی علیه خود میدید و خواستار دخالت بیشتر در آینده اقتصادی آلمان شد. در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۸ [۱ تیر ۱۳۲۷]، مذاکرات میان شوروی، آمریکا و بریتانیا با شکست مواجه شد.
-
مردی که یازده سال کاگب را بازی داد
تاریخ جهانگوردیفسکی از آن پس هر ماه یکبار با رابطهای بریتانیاییاش ملاقات میکرد. او پول نمیخواست و میگفت که صرفاً از روی اعتقاد ایدئولوژیک جاسوسی میکند. نوارهای ضبطشده این گفتوگوها با کیف دیپلماتیک به لندن فرستاده میشد. امآی۶ خیلی زود دریافت که گوردیفسکی یک منبع فوقالعاده است.
-
توافق آمریکا و شوروی بر سر «تلفن قرمز»
تاریخ جهاندر تلاش برای کاهش تنشهای ناشی از بحران اکتبر ۱۹۶۲ و به امید جلوگیری از هرگونه سوءتفاهم در آینده که ممکن بود جرقه یک درگیری هستهای را بزند، ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی در ژوئن ۱۹۶۳ توافق کردند که یک «خط تماس مستقیم» برقرار کنند. این خط، یک پیوند ارتباطی شبانهروزی میان واشنگتن دیسی و مسکو بود.
-
نگاهی به کتاب «قرن شوروی: باستانشناسیِ دنیایی گمشده»
شوروی فقط سرکوب نبود؛ نگاهی متفاوت به زندگی روزمره در اتحاد جماهیر شوروی
تاریخ جهانکارل شلوگل در کتاب «قرن شوروی: باستانشناسیِ دنیایی گمشده» بهصراحت کتابش را در این بستر (نقد توتالیتاریسم) قرار نمیدهد، اما با بازتعریف اتحاد جماهیر شوروی به مثابه یک «زیستجهان» (lifeworld) کامل، عملاً بدترین سوءبرداشتها از ایده توتالیتاریسم را کنار میگذارد.
-
لحظهای که سر استالین روی زمین غلتید؛ آغاز قیام مجارستان
تاریخ جهاندر ابتدا، آنها سعی کردند مجسمه را با طنابهایی که به کامیونها بسته شده بود پایین بکشند، اما پس از آن جوشکارها از راه رسیدند و با حرارت دادن و بریدن زانوهای مجسمه، امکان سرنگونی آن را فراهم کردند.
-
ترور، دادگاههای نمایشی و اعدامهای گسترده در دوران استالین
پاکسازیهای بزرگ چه بلایی سر شوروی آورد؟
تاریخ جهانپلیس مخفی مخوف شوروی، انکاوهده (NKVD)، هزاران مقام دولتیِ متهم، ازجمله افسران نظامی، را دستگیر کرد و هرگونه دادگاه برگزارشده صرفاً نمایشی بود.
-
زندگی، مبارزات و هشدارهای مداوم نویسنده «مزرعه حیوانات»
تاریخ جهانمن بیشتر از آنکه به دلیل تحسینِ نظریِ یک جامعه برنامهریزیشده به سمت سوسیالیسم متمایل شوم، بهخاطر بیزاری و اشمئزاز از شیوه ظلم و بیتوجهی به بخشهای فقیرترِ کارگران صنعتی، به سوی سوسیالیسم کشیده شدم.
-
فرابحران ناپایداری صندوقهای رفاهی؛ مانع پنهان یا محرک ساختاری در چرخهی توسعه؟
سقوط دومینوی توسعه در چاه ناترازی صندوقها /ضرورت اصلاحات ساختاری رفاه، با هدف ثبات / رمزگشایی از بازی معیوب دولت، مجلس و تأمین اجتماعی
اخبار اندیشه توسعه و گفتوگو دو مفهوم جداییناپذیرند. هیچ جامعهای بدون گفتوگو، شنیدن دیدگاههای متفاوت و تلاش برای رسیدن به درکی مشترک از مسائل خود، مسیر توسعه را طی نکرده است. توسعه تنها حاصل انباشت سرمایه، رشد اقتصادی یا پیشرفت فناوری نیست، بلکه پیش از همه، محصول توانایی یک جامعه در گفتوگو درباره مسائل مشترک و جستوجوی راهحل برای آنهاست. نظام تأمین اجتماعی نیز یکی از مهمترین عرصههای این گفتوگو است. شاید بتوان گفت که کیفیت و پایداری نظام تأمین اجتماعی، خود یکی از معیارهای اصلی توسعهیافتگی هر جامعه است.
-
پیشتازی شوروی در رقابت فضایی با آمریکا
۸ نفری که برنامه فضایی اتحاد جماهیر شوروی را شکل دادند
تاریخ جهانلئونوف نخستین راهپیمایی فضایی تاریخ را انجام داد که کمی بیش از ۱۲ دقیقه طول کشید و نقطه عطف مهمی در اکتشافات فضایی به شمار میرفت. با این حال، مأموریت او نزدیک بود به فاجعه تبدیل شود؛ زیرا لباس فضاییاش در خلأ فضا بهشدت منبسط شده بود و بازگشت او به کپسول «وسخود ۲» را تقریباً غیرممکن میکرد.
-
سفرنامه روزنامهنگار ایرانی به آلمان، ۹ ماه پس از کشیده شدن دیوار برلین/۴
روزنامهنگار آلمانی از من پرسید: «برای وحدت آلمان چه کنیم؟»
تاریخ جهاناو میگفت: آخر شما ایرانیها قرنهاست که در میان رقابتهای دول بزرگ توانستهاید استقلال خود را حفظ کنید و از ما بیشتر تجربه دارید
-
پایان تلخ یک انقلابی دوآتشه
تاریخ جهاندویچر در اینجا روایت میکند که چگونه تروتسکی با وجود جایگاه پیشینش، در رقابت با جوزف استالین شکست میخورد و بهتدریج به حاشیه رانده میشود. عنوان «بیسلاح» بهخوبی وضعیت او را در برابر ماشین بوروکراسی در حال رشد حزب توصیف میکند.
-
سفرنامه روزنامهنگار ایرانی به آلمان، ۹ ماه پس از کشیده شدن دیوار برلین/۱
برای آلمانیها دیوار برلن چیزی شده مانند فاجعه هیروشیما برای مردم ژاپن
تاریخ جهانوقتی با یک آلمانی صحبت کنید اعم از اینکه حرف شما درباره گرمی و سردی هوا یا ورزش و یا تجارت باشد، ناگهان متوجه میشوید که او صحبت را به برلن و «دیوار» آن کشانده است.
-
تصویری دردناک از انتقال زندانیان شوروی به اردوگاههای کار اجباری سیبری
تاریخ جهاناگرچه اردوگاههای کار اجباری (گولاک) دوران استالین به طور رسمی دههها پیش از آن پایان یافته بودند، اما اردوگاههای کار زندان همچنان در سراسر اتحاد جماهیر شوروی، بهویژه در مناطق دورافتادهای مانند سیبری، وجود داشتند؛ جایی که زندانیان اغلب تحت شرایطی سخت به کار در قطع درختان، استخراج معدن یا ساختوساز گماشته میشدند.
-
عکس/ شگفتی یک مقام عالیرتبه شوروی از یک سوپرمارکت آمریکایی؛ ۳۷ سال پیش
تاریخ جهاندر سال ۱۹۸۹، بوریس یلتسین، بعدا رئیسجمهور روسیه، از یک فروشگاه مواد غذایی در هیوستون بازدید کرد و از فراوانی کالاها شگفتزده شد. (عکس درون متن)
-
عکس/ نمادِ افتاده داس و چکش شوروی در خیابانی در مسکو؛ ۳۵ سال پیش
تاریخ جهاندر این تصویر زنی در حال جستوجو در کیفش است که بر روی نماد افتاده داس و چکش شوروی در خیابانی در مسکو در سال ۱۹۹۱ قرار دارد. (عکس درون متن)
-
جمهوری اسلامی که من میشناسم
دیپلماسیبرای جوانانی که در دستگاه آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران پرورش یافتهاند، مفهوم جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک انقلاب برای مقابله با استکبار و نظام سلطه تعریف شدهاست. اما برای بخشی از بانفوذترین و قدرتمندترین نیروهای نزدیک به مراکز قدرت در جمهوری اسلامی، تعریف کاملا متفاوتی از آرمانهای انقلاب وجود دارد.
-
نقطه شروع؛ توافق آلمان و شوروی
۱۰ تصمیمی که مسیر جنگ جهانی دوم را تغییر دادند
تاریخ جهانهمه آنها روند جنگ را دگرگون کردند. برخی نیز مسیر جهان را تغییر دادند.
-
تخریب کلیسای «منجی مقدس» با دینامیت
تلاش مذبوحانه کمونیستها برای دینزدایی از شوروی/ روحانیان ارتدوکس شورویها را با «دجّال» یکی میدانستند
تاریخ جهاندر اتحاد جماهیر شوروی، روحانیون مسیحی ارتدوکس که تحت تعقیب بودند، صومعههای زیرزمینی اداره میکردند و با وجود تبلیغات، سرکوب و اعدامهای دستهجمعی، سنتهای خود را حفظ کردند.
-
حمله خروشچف به آیزنهاور و فروپاشی نشست سران آمریکا و شوروی؛ اردیبهشت ۱۳۳۹
تاریخ جهانفروپاشی نشست سران در مه ۱۹۶۰ ضربهای سخت به کسانی در اتحاد شوروی و ایالات متحده بود که معتقد بودند دورهای از «همزیستی مسالمتآمیز» میان دو ابرقدرت در پیش است.
-
به بهانه هفتادویکمین سال تشکیل
پیمان ورشو؛ اتحاد ضدناتو که از درون فرو ریخت
تاریخ جهانرهبری شوروی همچنین متوجه شد که نارضایتی مدنی در کشورهای اروپایی شرقی در حال افزایش است و تشخیص داد که یک اتحادیه سیاسی و نظامی متحد و چندجانبه، پایتختهای اروپایی شرقی را محکمتر به مسکو پیوند میدهد.
-
نقش دانشمندان پروژه منهتن چه بود؟
رد پای جاسوس آلمانی در ساخت اولین بمب اتمی شوروی
تاریخ جهانکمتر از پنج سال پس از آنکه ایالات متحده یک سلاح اتمی را بر هیروشیما و ناگازاکی انداخت، اتحاد جماهیر شوروی نیز بمب هستهای خود را توسعه داد.
-
مادربزرگ جاسوسهای بریتانیا
تاریخ جهانتودور هارت در کنار فعالیتهای عکاسی، نقشی آرام اما مهم در جاسوسی شوروی در بریتانیا داشت؛ او پیامها را منتقل میکرد و زمینه آشنایی مأموران شوروی با افراد مختلف را فراهم میساخت.
-
هواپیمای جاسوسی آمریکا بر فراز شوروی سرنگون شد؛ ۱۱ اردیبهشت ۱۳۳۹/ بدترین ناکامی آیزنهاور
تاریخ جهانهواپیمای جاسوسی U-۲ ایده و ابتکار سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) بود و یک شاهکار پیشرفته فناوری به شمار میرفت. این هواپیما در ارتفاعی تا حدود ۷۰ هزار پا پرواز میکرد و به پیشرفتهترین تجهیزات عکاسی مجهز بود؛ تجهیزاتی که سیا ادعا میکرد میتوانست هنگام پرواز بر فراز شوروی، تصاویر بسیار باکیفیتی حتی از تیترهای روزنامههای روسی ثبت کند.
-
سرگذشتی که شبیه هیچکس نیست
دختر سرکش استالین
تاریخ جهانوقتی سوتلانا در ۱۶ سالگی برای نخستین بار عاشق الکسی کاپلر (فیلمساز شوروی که بیش از دو برابر او سن داشت) شد، استالین کاپلر را به مدت پنج سال از اتحاد شوروی تبعید کرد.
-
رهبر شوروی برای یک دانشآموز آمریکایی نامه نوشت؛ ۶ اردیبهشت ۱۳۶۲
تاریخ جهانبله، سامانتا، ما در اتحاد شوروی تلاش میکنیم و هر کاری انجام میدهیم تا میان دو کشور ما جنگی رخ ندهد و اساساً هیچ جنگی در جهان به وقوع نپیوندد.
-
ششم اردیبهشت ۱۳۶۵
چرنوبیل، یک انفجار هستهای و تیر خلاص بر پیکر اتحاد جماهیر شوروی
تاریخ جهانمقامهای محلی و مرکزی در آغاز کوشیدند ابعاد حادثه را کوچک جلوه دهند. تخلیه مردم با تأخیر انجام شد و بسیاری از ساکنان پریپیات تا ساعتها پس از انفجار در بیاطلاعی کامل بهسر میبردند.
-
ببینید | افسر سابق نیروهوایی ارتش شوروی: شرایط فعلی آمریکا شبیه به سالهای پایانی اتحاد جماهیر شوروی است
فیلمویکتور بوت افسر سابق نیروهوایی ارتش شوروی گفت: شرایط فعلی ایالات متحده شبیه به سالهای پایانی اتحاد جماهیر شوروی است. ابهام در سیاستگذاری و ارتباطات سیاسی میتواند نشانهای از بیثباتی ساختاری باشد که که در راست جمهوری گورباچوف و ترامپ دیده میشود که در نهایت به فروپاشی این اتحاد منجر شد./دانشجو
-
آخرین عکس از ولادیمیر لنین، ۱۳۰۲ خورشیدی
تاریخ جهاناو در کنار خواهرش آنا ایلیینیچنا یلیزارووا-اولیانوا و پزشکش آ. م. کوژِونیکوف در گورکی در ماه مه ۱۹۲۳ دیده میشود. (عکس درون متن)
-
عکس/ اسیر جنگی شوروی، ۱۳۱۸ خورشیدی
تاریخ جهاندر این عکس یک اسیر جنگی مجروح شوروی را با لباسهای نو، در نزدیکی مدار قطب شمال در رووانیمی فنلاند، در جریان جنگ زمستانی در ۶ ژانویه ۱۹۴۰ [۱۵ دی ۱۳۱۸] تماشا میکنید. (عکس درون متن)