بلوغ جوانان در جنگ ۱۲ روزه / تا معمای حفظ انسجام ملی برای توسعه پایدار / "وحدت اضطراری"؛ بحران، پل نجات  ایران از شکاف‌های درونی است؟

مریم زارعیان: جامعه امروز ایران در حال گذار از مرحله‌ای است که در آن نه می‌تواند به کلی از تجربه تعامل با جهان دست بکشد، و نه قادر است هزینه‌های بازگشت به انزوای کامل را بپذیرد. این وضعیت دوگانه اگرچه دردناک است، اما شاید بتواند به‌تدریج به شکل‌گیری راه سومی بینجامد؛ راهی که در آن ایران بدون از دست دادن هویت خود، جایگاه بهتری در نظام بین‌الملل پیدا کند. اما تحقق این چشم‌انداز بیش از هر چیز به توانایی نخبگان سیاسی در شناخت واقعیت‌های جدید دارد

گروه اندیشه: وضعیت اجتماعی ایران از منظر نظری، پس از جنگ ۱۲‌روزه اسراییل علیه ایران چگونه است؟ گفت‌وگو نیلوفر حامدی با دکتر مریم زارعیان، جامعه‌شناس و پژوهشگر که در روزنامه شرق منتشر شده به این سوال اساسی می پردازد. این گفت و گو پیامدهای روانی-اجتماعی و فرصت‌ها و آسیب‌های ناشی از "وحدت اضطراری" مردم ایران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل می‌پردازد. مریم زارعیان، جامعه‌شناس، بر این باور است که اگرچه این همبستگی در مواجهه با تهدید خارجی شگفت‌انگیز بود، اما شکاف‌های ساختاری جامعه همچنان پابرجاست و برای تبدیل این انسجام به موتور محرک توسعه پایدار، توجه به مطالبات مردم و جبران اشتباهات گذشته ،از جمله اقدامات و سیاست هایی که منتهی به کاهش مشارکت سیاسی شد، ضروری است. مریم زارعیان همچنین به بلوغ ناخواسته نسل جوان و نیاز جامعه به ثبات و تعامل سازنده با جهان اشاره می‌کند و بر لزوم مدیریت صحیح این شرایط برای جلوگیری از فرسایش سرمایه‌های اجتماعی تاکید می کند. محورهای مطرح در این بحث پارادوکس انسجام و شکاف، آسیب‌ها و تهدیدها، پایداری تاب‌آوری، فرصت‌ها و ظرفیت‌های جدید، بلوغ سیاسی نسل جوان، لزوم توجه به مطالبات مردمی و چشم انداز آینده است. در مجموع دکتر مریم زارعیان در این گفت و گو هشدار می‌دهد که بدون توجه به مطالبات مردم و ایجاد ساختارهای گفت‌وگوی ملی و آشتی اجتماعی، انسجام اضطراری می‌تواند به ناامیدی و تشدید شکاف‌ها پس از بحران منجر شود. این گفت و گو در زیر از نظرتان می گذرد: 

****

 موضع ملی و یکپارچه جامعه ایران و تضادها و شکاف‌ها همچنان پابرجا 

جنگ ۱۲‌روزه ایران و اسرائیل اگرچه به سر رسید، اما شوک ناشی از آن به این زودی‌ها تمام نخواهد شد. آنچه این بحران را از سایر بحران‌های چند دهه اخیر متمایز می‌کند، پیچیدگی بی‌سابقه وضعیت روانی-اجتماعی جامعه است؛ وضعیتی که در آن احساسات متناقضی چون خشم، غرور ملی، ترس از آینده و امید به همبستگی به طور هم‌زمان در زیست روزمره ایرانیان جاری شد. نوعی درگیری جدید که در گفت‌وگوی پیش‌رو با مریم زارعیان، جامعه‌شناس، با عنوان «وحدت اضطراری» از آن یاد شد؛ شکلی از همبستگی که از تهدید خارجی نشئت می‌گیرد و می‌تواند هم فرصتی برای بازسازی انسجام اجتماعی باشد و هم زمینه‌ساز م