-
نگاهی به «جامعهشناسی جنگ و خشونت» نوشته سینیشا مالشویچ
جنگ، هم معلول و هم علت رشد سازمانها و ایدئولوژیهای اجتماعی
اخبار اندیشهاستدلال استاد دانشگاه ملی ایرلند در این کتاب آن است که برخلاف تلقی عامه، جنگ پدیده تاریخی نوظهوری است که معلول و همزمان علت رشد سازمانها و ایدئولوژیهای اجتماعی است.
-
درباره کتاب «اخلاق رسانههای دیجیتال» نوشته چارلز اس
پایان حریم خصوصی / واکاوی اخلاق در هزارتوی رسانههای نوین
اخبار اندیشهدر جهانی که مرز میان واقعیت و مجاز بیش از هر زمان دیگری رنگ باخته است، چارلز اِس، پژوهشگر برجسته بینالمللی، در ویراست جدید کتاب تحسینشده خود، به کالبدشکافی چالشهای اخلاقی پرداخته است که هویت، حریم خصوصی و حتی دموکراسی را در چنبره الگوریتمها و نظامهای نظارتی گرفتار کردهاند.
-
درس های نگران کننده شکست جمهوری ها، برای دموکراسی ها / "سقوط جمهوریها" منتشر شد
اخبار اندیشهانتشارات دانشگاه پرینستون خبر از انتشار کتاب "سقوط جمهوریها" داده است.
-
تاملی پدیدارشناختی در نشست خانه اندیشمندان؛ عبور از مصرف ایدئولوژیک سنت برای استرداد حقیقت
روایت مقصود فراستخواه از قاتلان مومن نما؛ عاشورا را از مصرف سیاسی و ایدئولوژیک نجات دهیم/ دکانهای گفتمانی، آگاهی دردناک حسین (ع) را به مسلخ میبرند
اخبار اندیشهعاشورا در بیصورتی خود، فراتر از یک روز در تقویم مذهبی یا بخشی از مناسک صوری است. حسین بن علی (ع) ابژهی پرمصرفِ فرآیندهای دولتی، شبهدولتی یا مصالحِ یک ایدئولوژی نیست؛ بلکه یک «رویدادِ وجودی» ($Event$) است که انسان در لحظهای ناب با آن همزمان میشود. در این موقعیت، واقعه امرِ ماضی و تاریخی محض نیست، بلکه واجد «اکنونیت» است و مواجههای اگزیستانسیال ($Existential$) را رقم میزند
-
بازخوانی عبرتهای عاشورا؛ جنایت در ذیل هدف وسیله را توجیه می کند
قیام برای نجات اسلام / داستان کربلا داستان دین فروشان مومن نما / عاشورا صحنه تقابل دنیاطلبان و آزادگان
اخبار اندیشهامام حسین(ع) در تبیین دلایل مخالفت با «یزید بن معاویه» تأکید میفرمود:«هدف من احیای دین جدم و امر به معروف است» و اینکه اگر حاکمی مثل یزید بر مسلمانان مسلط شود، «علی الاسلام والسلام» که یعنی دیگر چیزی از اسلام باقی نمیماند.
-
نشست « بررسی کارنامه مرحوم علینقی عالیخانی» برگزار می شود
اخبار اندیشه انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و پویش راه باریک آبادانی با همکاری پویش فکری توسعه و مرکز مطالعات سیاسی-اقتصادی دانشگاه شهید بهشتی نشست « بررسی کارنامه مرحوم علینقی عالیخانی( به مناسبت سالگرد درگذشت وی )» را برگزار می کنند.
-
تبارشناسی هژمونی فلات ایران؛ بازخوانی روابط تاریخی با همسایگان درتبیین فیاض زاهد
با توافق متفاوت می شویم؛ عبور از پیله ایدئولوژی به پارادایم تمدنی / اعتبار ایران امروز با پیش از جنگ قابل مقایسه نیست / توافق با ما چه خواهدکرد؟
اخبار اندیشهبهگفته زاهد: «ایران همیشه در پی یک تولرانس بوده. بارها به حوزه مدیترانه رفته، تضعیف شده و به فلات ایران بازگشته. بعد، دوباره فرصت پیدا کرده و قلمرو خود را گسترش داده است. این نگاه چه در دوره پادشاهان باستانی ایران، چه در دوره صفویه، چه در دوره محمدرضا پهلوی، و چه در زمان جمهوری اسلامی همواره حاکم بوده است. هر حکومت دیگری هم بیاید و فرصت پیدا کند، مجدداً قدرت و برتری هژمونیک خود را اعمال خواهد کرد».
-
نگاهی به کتاب «ایدئالیسم تحلیلی»
آیا مولوی ایده آلیست بود؟ / رؤیای بزرگ فلسفه
اخبار اندیشه«ایدئالیسم تحلیلی» را باید بیش از آنکه صرفاً کتابی درباره یک نظریه فلسفی بدانیم، روایتی از یک جستوجوی فکری دانست؛ جستوجویی که از حکمت و عرفان ایرانی آغاز میشود، از کانت و هوسرل و هایدگر عبور میکند، با مولوی همسخن میشود و در نهایت به این پرسش بازمیگردد که آیا آگاهی واقعیت بنیادین جهان است؟
-
راهنمایی فایننشال تایمز برای مطالعه تابستانی؛ مروری بر ۱۲ کتاب برتر نیمه اول سال ۲۰۲۶
۱۲ کتاب پیشنهادی فایننشال تایمز برای مطالعه در تابستان / خداحافظی با دموکراسی سازی در چین
اخبار اندیشهاین کتاب این تصور قدیمی را به چالش میکشد که اصلاحات بازارمحور، چین را به سمت آزادی بیشتر هدایت خواهد کرد. مینشین پی استدلال میکند که دنگ شیائوپینگ اصلاحات سرمایهداری را نه برای تضعیف حزب کمونیست، بلکه برای حفظ سلطه آن به کار گرفت. سرکوب اعتراضات میدان تیانآنمن در سال ۱۹۸۹ نشانه روشنی از این هدف بود. به اعتقاد او، شی جینپینگ توانسته است با اتکا به پیشرفتهای فناورانه، کنترل تمامیتخواهانهای را برقرار کند که پیشتر ممکن نبود.
-
نمایشگاه اندیشه: کتاب «درآمدی بر توسعه از منظر فلسفه میان فرهنگی»
برای توسعه یافتگی ابتدا باید بفهمیم توسعه نیافتگی چیست؟ / توسعه را کجا باید جست؟
اخبار اندیشهکتاب «درآمدی بر توسعه از منظر فلسفه میان فرهنگی» فقط درباره توسعه سخن نمیگوید؛ مسافر جادهای است که از «تجربه زیسته» آغاز میشود، از کوچههای شهر و شعر و خاطره میگذرد و در نهایت به پرسشی ژرف میرسد: توسعه را کجا باید جست؟ در کتابهای نظری و الگوهای آماده؟ یا در آینه فرهنگ، تاریخ و زیست جهان خودمان؟ نویسنده در این اثر، توسعه را نه برنامهای اقتصادی، بلکه «امکان گفتوگو» میبیند؛ گفتوگویی میان سنت و تجدد، میان شاعر و فیلسوف، میان آرزو و واقعیت.
-
مثل جیوه باهویت، انعطاف پذیر و درخشان باشیم
اخبار اندیشهما در فعالیتهایمان نمیتوانیم صرفاً یک نیزار بیهویت باشیم که به هر سویی خم میشود یا مانند درختی باشیم که هیچ انعطافی ندارد و در نهایت می شکند. ما به الگویی نیاز داریم که هم هویت مستحکمی دارد و هم بینهایت منعطف باشد. اینجاست که طبیعت و جهان هستی، یکی از شگفتانگیزترین معلمان خود را به ما معرفی میکند: معلمی به نام جیوه.
-
در مراسم بزرگداشت ملاصدرای شیرازی مطرح شد
حسین نصر و تبیین قدرت شگرف ملاصدرا در تلفیق چهار سنت مشاء، اشراق، عرفان و کلام/ شناخت فلسفه اسلامی بدون ملاصدرا امکانپذیر نیست
اخبار اندیشهفیلسوف معاصر ایرانی در بزرگداشت صدالمتالهین شیرازی با بیان اینکه ملاصدرا وارث چهار سنت بزرگ فکری جهان اسلام است، تصریح کرد: فلسفه مشاء ابنسینا، حکمت اشراق سهروردی، عرفان نظری ابنعربی و علم کلام، چهار رکن اصلی نظام فکری ملاصدرا را تشکیل میدهند و هنر بزرگ او در تلفیق این مکاتب و ارائه نظامی نوین بود.
-
موسسه رویش دیگر و مرکز پیشبرد فلسفه برای کودکان و جوانان یارا برگذار می کنند
مناظرهای درباره مفهوم «طبقه»
اخبار اندیشه موسسه رویش دیگر و مرکز پیشبرد فلسفه برای کودکان و جوانان یارا نشست مناظره ای در باره مفهوم «طبقه» را برگزار میکنند.
-
شریعتی امروز روی امر مشترک برای همه ایرانیان تاکید می کند
اخبار اندیشهجامعه ی ایران بیش از هر زمان دیگری به گفتوگو درباره آزادی، عدالت، امر مشترک و آینده نیاز دارد. اگر میراثی از شریعتی هنوز زنده باشد، همین دعوت به مسئولیتپذیری و تعهد ، نقد قدرت و حساسیت نسبت به درد و رنج انسانی است که دارای پوست و گوشت و خون است. مسئله ی امروز ایران دیگر «چگونه انقلاب کنیم؟» نیست؛ بلکه «چگونه جامعهای بسازیم که بتواند آزادانه، عادلانه و بدون بازتولید سلطه با خود و آیندهاش گفتوگو کند؟» این پرسشی است که شریعتی همچنان میتواند ما را به اندیشیدن درباره آن فرا بخواند.
-
مدرسه مطالعات دین باشگاه اندیشه با همکاری نشر کرگدن برگزار می کنند
نشست «گفتوگو؛ آئین حقجویی، درآمدی بومی به گفتوگوشناسی»
اخبار اندیشهمدرسه مطالعات دین باشگاه اندیشه با همکاری نشر کرگدن نشست «گفتوگو؛ آئین حقجویی، درآمدی بومی به گفتوگوشناسی» را برگزار میکنند.
-
سیوششمین شماره فصلنامه اندیشه سیاسی ایران منتشر شد
سیاستنامه با داروغه و دلقک آمد
اخبار اندیشهیادنامه سیاستنامه به یدالله موقن پژوهشگر و مترجم آثار ارنست کاسیرر در ایران، و پرونده به تبیین آرا و اندیشههای فارابی اختصاص دارد.
-
واکاوی بایستههای مسولان و رسانه ها در وضعیت نامتعین جامعه در تبیین استاد ارتباطات
هشدار خانیکی به مسئولان: مدیران وقت بیشتری برای شنیدن مشکلات مردم بگذارند / اخبار جعلی اعتماد را تخریب می کند / حمایت از روزنامه نگاران مستقل
اخبار اندیشهخانیکی: در شرایط بحران پنهانکاری خودکشی ارتباطی است، در شرایط بحران همراه مسئولیتپذیری نیاز به خلاقیت است تا روند اتفاق، امکان مقابله و حل مسائل به صورت روشن بیان شود...ایران روزهای سختی را میگذراند و کسی از آینده خبر ندارد، در این شرایط اطلاعرسانی بیش از هر زمان دیگر اهمیت پیدا میکند. رسانهها و روابطعمومیها همواره باید سرعت، صحت و دقت را با هم، در محتوای تولیدی خود رعایت کنند، هیچیک نباید فدای دیگری شود.
-
انجمن جامعه شناسی ایران برگزار می کند
نشست «ترومای جمعی جنگ در نسل زد»
اخبار اندیشهشورای دانشجویی انجمن جامعهشناسی ایران با همکاری میز مطالعات جامعه و جنگ وزارت علوم در راستای برگزاری سلسله نشست های زیست در زمانه بحران، نشست هفتم: «ترومای جمعی جنگ در نسل زد:ارائه صورت بندی از یک مسئله جامعه شناختی را برگزار می کنند.
-
ایلان ماسک هم فهمید که در باره همه چیز نباید نظر بدهد
اخبار اندیشهاین رفتار ایلان ماسک نوعی از بلوغ انسانی و نوعی از خودآگاهی بشر است. همان "انسانی" که در زمان سرمستی «حدّ» نمی شناسد، با سیلیِ واقعیت به نوعی خودشناسی میرسد که هی! تو اگر برای فلان کار خوبی ولی برای همه امور واجدصلاحیت نیستی. بی مایه فطیر است و تو مایهی همهچیز را نداری. متواضع باش! این سکوتِ توأم با افسردگی ایلان ماسک و این متواضع شدن «پس از احساسخدایی کردن» اتفاقی است بسیار مبارک.
-
بازخوانی نسبت عقلانیت، خلاقیت و ادراک با انسان و هوش مصنوعی در آستانه یک دگرگونی بزرگ تمدنی
آیا می توانیم در برابر هوش مصنوعی انسان باشیم؟ / پیامدهای برون سپاری عقل به ماشین پیش بینی / ظهور «حاکمیت شناختی» در عصر معماری ادراک
اخبار اندیشهشاید بزرگترین سوءتفاهم عصر هوش مصنوعی این باشد که تصور کنیم انسان صرفاً مجموعهای از نورونها، هورمونها و محاسبات زیستی است. اگر چنین بود، بازسازی انسان صرفاً یک مسئله مهندسی بود. اما آنچه انسان را از یک سامانه پردازشگر داده متمایز میکند، نه فقط توانایی محاسبه، بلکه توانایی ساختن معنا، زیستن روایت و پرسیدن پرسشهایی است که هیچ الگوریتمی ضرورت طرح آنها را درک نمیکند.از این منظر، هوش مصنوعی و ذهن انسان دو پدیده متفاوتاند. یکی با داده آغاز میکند. دیگری با معنا. یکی الگوها را محاسبه میکند. دیگری جهان را تجربه میکند. یکی احتمال را تخمین میزند. دیگری رنج، عشق، ترس، امید و مسئولیت را زندگی میکند. و شاید همین تفاوت، مهمترین مرز میان عقل انسان و هوش مصنوعی باشد.
-
سیدعلیرضا بهشتی و بازخوانی تقابل استیگلیتز با نئولیبرالیسم هایک
استیگلیتز علیه راه بردگی نوین هایک / بدون عدالت آزادی بیمعناست / انحصار آزادی برای طبقه ثروتمند در نئولیبرالیسم هایک
اخبار اندیشهبهگفته بهشتیشیرازی: کتاب استیگلیتز تا حدود زیادی پاسخی است به کتاب «راه بردگی» هایک، اثری که در آن هایک با بازگشت به معنای دوم از آزادی این مفهوم را در خدمت تبلیغ ایدههای اقتصادی نوکلاسیک قرار میدهد. از نظر استگلیتز بدون عدالت فرصتها منصفانه در جامعه تقسیم نخواهند شد و لذا آزادی معنای منجزی نخواهد یافت.
-
سالروز بزرگداشت آیتالله شهید بهشتی «مساله حل کن نظام»
چرا آیت الله بهشتی را ترور کردند؟ / مانیفست «اجتهاد پویا» و مشی ضد پیشداوری در ترازوی فلسفه و اقتصاد/ متفکر امیدساز، میراث امیدآفرین
اخبار اندیشهمدیر مؤسسه مطالعات دین و اقتصاد در ادامه سخنرانیاش، توانایی شهید بهشتی در حل مسائل و طراحی راهکارهای مبتنی بر موازین اسلامی را یکی از دلایل اصلی دشمنی جریانهای معارض با او عنوان کرد. وی با اشاره به اسناد منتشرشده درباره دیدگاههای سازمان مجاهدین خلق (منافقین) نسبت به شهید بهشتی گفت: «مجاهدین خلق، شهید بهشتی را «مسألهحلکن نظام» میدانستند و معتقد بودند تا زمانی که او حضور دارد، مسألهای لاینحل باقی نخواهد ماند و همین امر، یکی از دلایل مهمی بود که او را به هدف ترور این سازمان (تروریستی) بدل کرد.»
-
تبیین مترجم کتاب «مبارز: تاریخچه فوتبال علیه فاشیسم» از پیوند مستطیل سبز و قدرت
«نافرمانی فوتبالی» ماشین تبلیغات هیتلر و موسولینی را رسوا کرد؟/ در خدمت و خیانت فوتبال به فاشیسم/ ظرفیت ایستادگی فوتبال در برابر قدرت سیاسی
اخبار اندیشهبهنام جعفرزاده، مترجم کتاب «مبارز: تاریخچه فوتبال علیه فاشیسم» گفت: همچنان میشود از فوتبال به عنوان یک ابزار سیاسی در مقابل حکومتهای تمامیتخواه استفاده کرد. در واقع اینگونه نیست که فوتبال آن تاثیرگذاریاش را از دست بدهد. فوتبال ابزاری است که هم میتواند در خدمت فاشیسم قرار بگیرد و هم علیه آن استفاده شود.
-
هویت حسینی ایران
اخبار اندیشهتاریخ و تمدن ایران سابقهای چندین هزار ساله دارد؛ بخشی از آن تا حدودی اساطیری است که این خود نشانه قدمت تاریخ این سرزمین است. از کیانیان و پیشدادیان گرفته تا رسم و سهراب و سیاوش و تا تهمتن و سودابه و تا نبردهای ایرانیان و تورانیان و داستان ضحاک ماردوش و آرش کمانگیر. اما این همه در خاطره جمعی این ملت حضوری فعالانه دارد ... نمونه خوب آن همان شعار معروف «تو رستم تهمتنی، بزن که خوب میزنی» است...عزاداری برای امام حسین هم شخصیّت فردی ایرانیها را تحت تاثیر قرار داد و هم ساختارهای اجتماعی و تاریخی آنان را. در آنجا که به ساختار روانی فردی بازمیگردد، عموم آنان مقاومت و مردانگی و جوانمردی امام حسین و وابستگان به ایشان و اصحابشان را، در خاطر دارند. چنانکه زنانشان تابآوری و شجاعت و صراحت حضرت زینب را.
-
یک جامعه شناس در نشست انجمن جامعه شناسی ایران تشریح کرد
بی توجهی به مطالبات یعنی کاهش همبستگی و بازتولید بحران / اتحاد و تضاد در جامعه ایرانی؛ نقش هویت اجتماعی در شکل گیری سرمایه اجتماعی
اخبار اندیشهیک جامعه شناس درباره نسبت «اتحاد و تضاد» در شرایط جنگی تأکید کرد: شکلگیری همبستگی اجتماعی در شرایط بحران، بیش از هر چیز به سطح سرمایه اجتماعی و احساس تهدید مشترک وابسته است. حسینی با تأکید بر نقش سرمایه اجتماعی گفت: بیتوجهی به مطالبات اجتماعی و تأخیر در پاسخگویی به نیازها، بهتدریج موجب تضعیف سرمایه اجتماعی میشود و این مسئله به کاهش سطح همبستگی در شرایط بحرانی میانجامد.
-
نمایشگاه اندیشه: مروری بر کتاب لیبرالیسم در روزگار ظلمت، نوشته جاشوآ اِل. چِرنیس
در ستایش فروتنی، در تقابل با سرسختی
اخبار اندیشهلیبرالیسم آبدیده بر نظام فکری تکیه ندارد بلکه متوجه حساسیتهای متنوع اخلاقی و روانشناختی است که با توجه به موقعیتهای انضمامی به اشکال مختلف نمود پیدا میکند. در این رویکرد لیبرالیسم انعطافپذیریِ مواجهه با اندیشههای متفاوت با خود را دارد و در برخورد با نهادها به تأثیر متقابل افراد و نهادها بر یکدیگر تأکید دارد.
-
غریبترین حس پیروزی؛ ایستاده در مرزِ افتخار و سوگ
اخبار اندیشهمیدانم که روزگار جدیدی را آغاز کردهایم؛ روزگاری که با صلابت بیشتری کلید خورده و بسیاری از باورهای بخشی یا همه جمعیت را دستخوش تغییر کرده است. روزگاری که قرار است احترام به تفاوتها در آن بیشتر شود... تفاهمنامه (ولو موقت) امضا شد و چندبار خواستم دربارهاش بنویسم، اما فکر کردم چه باید نوشت؟ آیا میتوان جز آرزوی روزهای بهتر برای ایران، چیز دیگری خواست؟ میدانم بسیاری برای رسیدن به این نقطه، در میدان نظامی، در عرصه دیپلماسی و حتی در کف خیابان تلاش کردهاند. اما کاش بسیاری دیگر نیز امروز در کنار ما و دوش به دوش ما بودند تا با هم نظارهگر امروز میبودیم.
-
تحلیل روانکاوانه و فلسفی تلهٔ خودباختگی در مواجههٔ انسان ایرانی با تجدد
بودن در زیست جهان مشترک جسارت حضور می خواهد / چرا «منِ» ایرانی دستگاه انتقادی خود را پیش پای آن دیگری بیرونی ذبح کرد؟
اخبار اندیشهزیست جهان سوژه فرهنگ ایرانی به دنبال کمال و جایگزین کردن یک ابژه آرمانی شده خارج از خود است. در این بین من یا خود ایرانی شده، دچار یک موقعیت وجودی سست و کم اثر می شود؛ به روشنی پیدا است آن چه که از دست می رود، دستگاه انتقادی و داوری ذهن است. پس هر آن چه که ابژه انجام می دهد درست و بی نقص دیده می شود. عجیب نخواهد بود که وجدان سوژه غرق در همه آن چه که ابژه طلب می کند ناپدید شده است.
-
هرکس به آیندهی ایران میاندیشد باید در ترس و وحشت زندگی کند / رویکرد بدبینی امیدوارانه
اخبار اندیشهبیتردید، آنچه در ایرانِ پساجنگ حادث میشود، نمیتواند در فصل و فاصله با معرکه یا تئاتر مواجههی ارادههای معطوف به قدرت و مقاومت باشد. به بیان دیگر، ایرانِ آینده، مقصدی نیست در انتظارِ رسیدن ما، بلکه «میدان نبرد اندیشهها و ارادههاست. لذا با بیانی اینشتاینی، هرکس به آیندهی ایران میاندیشد باید در ترس و وحشت زندگی کند»، و با بیانی توماس مانی، این تصور که آیندهی ایران «ایرانِ بهتری» است مغلطهی دکترین قدرت است فردا امروزی است که دارد ساخته میشود. باید اراده کرد که گزینههای موید شرایط موجود حادث نشوند، و ایرانِ فردا متفاوت از امروزش باشد...مهم آن است که در فرایند این تغییر، اصحاب قدرت در کنار مردم هستند یا در مقابل آنان.
-
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسبت سالمرگ دکتر علی شریعتی
شریعتی احیاگر پروتستانیزم اسلامی و بیداری فرهنگی در ایران/ میراث ماندگار شریعتی
اخبار اندیشهمیری با اشاره به برخی روایتهای فلسفی درباره شخصیتهای تمدنساز گفت: در تاریخ اندیشه، انسانهای بزرگی وجود داشتهاند که حقیقت حضور آنان پس از گذر زمان بهتر شناخته شده است و ارزش آنان در فاصله گرفتن از زمانه خویش آشکارتر شده است. با توجه به تعریفی که «شریعتی» از این گروه چهارم ارائه میدهد، میتوان خود او را نیز در شمار همین انسانها دانست؛ شخصیتی که هرچه زمان میگذرد، ابعاد اندیشه، وسعت نگاه و جایگاه فکری او برای اهل نظر و نسلهای بعدی روشنتر و آشکارتر میشود.