احکام اخلاقی
-
نمایشگاه اندیشه: مروری بر کتاب لیبرالیسم در روزگار ظلمت، نوشته جاشوآ اِل. چِرنیس
در ستایش فروتنی، در تقابل با سرسختی
اخبار اندیشهلیبرالیسم آبدیده بر نظام فکری تکیه ندارد بلکه متوجه حساسیتهای متنوع اخلاقی و روانشناختی است که با توجه به موقعیتهای انضمامی به اشکال مختلف نمود پیدا میکند. در این رویکرد لیبرالیسم انعطافپذیریِ مواجهه با اندیشههای متفاوت با خود را دارد و در برخورد با نهادها به تأثیر متقابل افراد و نهادها بر یکدیگر تأکید دارد.
-
مهری بهفر در نشست مجله سیاستنامه مطرح کرد
ایرانی پیشهاد صلح را میپذیرد ولو دشمنش پیمان شکن باشد/ عدم عهدشکنی سوخت اصلی پیروزی ایرانیان/شاهنامه خوبی و بدی را به یک سرزمین منحصر نمی داند
اخبار اندیشهمهری بهفر، مصحّح و شارح شاهنامه، گفت: در جنگهای شاهنامه، ایرانیان هرگاه صلح پیشنهاد شود، آن را میپذیرند و گاه خود صلح را با شرایط مورد نظرشان پیشنهاد میکنند.بههرروی صلح همواره در تمام جنگها در سایه نشسته و منتظر است تا پس ازپیمودهشدن چرخهٔ تهاجم بیگانه، و در پیاش نبردهای تدافعی ایرانیان و اوجگرفتن جنگ نوبتِ برقرارشدنش فرا برسد... در این داستان، یک تورانی (اغریرث ) رفتاری کاملاً ایرانی – یعنی مداراگرانه، خردمندانه و مخالف خشونت – از خود نشان میدهد. این صرفا یک نمونه است که بهواسطهاش میتوان دید که شاهنامه، خوبی و بدی را به تبار یا سرزمین منحصر نمیسازد، و دیدی ذاتگرایانه ندارد و دشمن را سروته یک کرباس نمیشمارد و کردار نیک را سراسر به ایرانیان و بدکاری را یکسره به دشمن نسبت نمیدهد.
-
مقدمه ای بر واقعه کربلا از منظر علوم شناختی و مطالعات رسانه
قصه ما به سر رسید؛ ایرانیان با عاشورا زندگی را نفس می کشند/ راز بقای ابرروایت کربلا/ انتخاب آزاد بزرگترین اصل عاشوراییان؛ هیچ تحمیلی درکار نیست
اخبار اندیشهآیا ما هنوز میتوانیم آن را به گونهای روایت کنیم که به جای بازتولید درماندگی، احساس عاملیت ایجاد کند؛ به جای قطبیسازی، همدلی اجتماعی را تقویت کند؛ و به جای دعوت به انفعال، مسئولیتپذیری اخلاقی را پرورش دهد. در جهانی که نبردها بیش از هر زمان دیگری به ساحت ادراک و معنا منتقل شدهاند، جوامعی تابآورتر خواهند بود که مخازن معنایی خود را بشناسند، آنها را بازخوانی کنند و اجازه دهند خردهروایتهای متکثر، حول ارزشهای بنیادین آنها شکل بگیرند.
-
نگاهی به کتاب «درآمدی به فرااخلاق»
چرا هنوز درباره «خوب» توافق نداریم؟ / ناآشنایان با فلسفه زبان، معرفتشناسی، فلسفه ذهن و روانشناسی این کتاب را نخوانند
اخبار اندیشه«درآمدی به فرااخلاق» از آن دسته آثاری است که بیش از آنکه بخواهد نظریهای جدید ارائه کند، میکوشد خواننده را با مهمترین مناقشههای یک حوزه فلسفی آشنا کند. در سنت فلسفه تحلیلی، چنین کتابهایی اهمیت فراوان دارند، زیرا معمولاً نخستین مواجهه دانشجویان و علاقهمندان با مباحث پیچیده و تخصصی را رقم میزنند.
-
به اسم برنامه فوتبالی، به افراد فحش ناموسی میدهید؟
رسانهجامجهانی 2026 درحالی شروع شده است که ایران یک جنگ همهجانبه چهلروزه را پشت سر گذاشته . در این شرایط حمایت از تیم ملی در مهمترین تورنمنت فوتبالی دنیا، نهتنها وظیفه تمام رسانههایی است که زیر پرچم جمهوری اسلامی به فعالیت میپردازند، بلکه حکم یک واجب عینی را از زاویهدید شهروندان مطیع قانون دارد.
-
در آیین رونمایی از کتاب «همباوران؛ روایتهایی از همزیستی با ادیبان مسیحی دلداده اهلبیت(ع) و دوستدار ایران» مطرح شد
محقق داماد: تفرقه و جنگ از نقاط تاریک ادیان است / «همباوران»؛ بازخوانی پیوندهای فرهنگی، دینی و انسانی ایران و جهان مسیحی
اخبار اندیشهآیتالله سید مصطفی محقق داماد گفت: ما به متدین بودن خود افتخار میکنیم، اما در برابر غیرخودیها موضع دشمنی میگیریم و این اتهامی است که به پیروان ادیان وارد شده است. تنها راهی که حاصل تجربه ۸۰ ساله من است، ترویج رواداری میان فرقهها و ادیان دیگر است و راه تحقق رواداری نیز گفتوگوی بینادیانی است.
-
محمدعلی صفرپور و تبیین سازوکار اجتماعی
آدم بی شرم آدم بی همه چیز؛ در ستایش شرم / شرم انسجام جمعی را تضمین میکند
اخبار اندیشهبهگفته صفرپور: «شرم، عاملی درونی است که بدون نیاز به اجبار بیرونی، رعایت این اصول و ارزشها را تضمین میکند. در واقع شرم کارکردی هشداردهنده و بازدارنده دارد؛ یعنی چه؟ یعنی اینکه وقتی ارزشی را زیر پا میگذاریم احساس دردناک و آزاردهندهی شرم سربرمیآورد و خودمان، خودمان را سرزنش میکنیم. در نتیجه برای اجتناب از تجربهی این احساس دردناک و برای اینکه در دادگاه درونی خودمان محاکمه نشویم، سعی میکنیم مطابق با اصول و ارزشهای عمومی رفتار کنیم و معیارهای اجتماعی را رعایت نماییم.».
-
پاسخ به یک شبهه اخلاقی؛ آیا میتوان تهمتزننده را غیبت کرد؟
اخبار دینحجتالاسلام محمدی تأکید کرد که تهمت از گناهان بزرگ است و فرد تهمتزننده باید هم در دنیا جبران کند و هم در آخرت پاسخگو باشد.
-
به شوق سالروز تولد روشنفکر اخلاقمدار روزگار ما
انسانِ معنوی چگونه انسانی است؟
اخبار اندیشهبه نظر ملکیان، انسانِ معنوی انسانی است که در کمالِ آزادی و بدونِ کمترین اجبار و اکراه و اضطراری، یک سلسله کارهایی را پذیرفته و فضیلتهایی را برگزیده است، نه اینکه از ترسِ مجازاتهای حقوقی و قانونی یا همرنگی با جماعت یا زیرِ فشارِ افکارِ عمومی ظاهرِ نیکویی از خودش جلوه بدهد. بنابراین از نظر او اینکه برای رشدِ اخلاقی و معنوی مردم، آزادیهای آنها را محدود کنیم، تناقضآمیز است، زیرا اعمال فقط در صورتی موجبِ رشد (و یا انحطاط) اخلاقی و معنوی میشوند که در کمال آزادی شکل بگیرند.
-
در کشور ما یک مدیر هیچوقت تمام نمی شود، بلکه از این صندلی به آن صندلی و از این اداره به آن اداره منتقل می شود
دولتیکی از همکارانم مصاحبهای با یکی از مدیران انجام داده، اما فراموش کرده بود در گزارش خود قید کند که آن آقا مدیر کدام بخش است. خیال کردم «عالیجناب گوگل» قطعا پاسخ را در آستین دارد و میتواند کمکم کند.
-
عروسم از من بدگویی میکند و دلم را شکسته؛ با او چه کنم؟
خانوادهعروسم جلوی من خیلی خوب رفتار میکند و با شیرینزبانی همیشه دل من را به دست میآورد؛ اما پشت سر، از من بدگویی میکند. دلم شکسته و وقتی او را میبینم حالم بد میشود. چه باید بکنم؟
-
اختصاصی/ بررسی ریشههای خشونت زبانی در جامعه و راههای مهار آن بر پایه آموزههای اخلاقی اسلام
وقتی زبان زخمی میکند؛ اخلاق دینی در مواجهه با خشونت کلامی
اخبار دینخشونت کلامی، یکی از پنهانترین اما مخربترین اشکال خشونت اجتماعی است؛ خشونتی که نه نیاز به سلاح دارد و نه قدرت بدنی، اما میتواند روح انسان را زخمی و روابط اجتماعی را به سستی بکشاند. آموزههای دینی اسلام از آغاز بر اخلاق گفتار، پرهیز از توهین، غیبت و تحقیر و ضرورت حفظ کرامت انسان تأکید داشته است. پرسش اینجاست که اخلاق دینی در برابر گسترش خشونت کلامی چه راهکاری ارائه میدهد؟
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- کتاب «صعود»
با کتاب «صعود»، آرام اما قاطع،به وضعیت طبیعی تابآوری امیدوارانه برویم
اخبار اندیشهکتاب «صعود» نوشته اسکات بری کافمن و ترجمه صدرا صمدی دزفولی توسط انتشارات میلکان منتشر و روانه بازار کتاب شد.
-
اختصاصی
محبت از نگاه شیخ رجبعلی خیاط؛ سخنی که دلها را نرم میکند!
اخبار دینمحبت در نگاه شیخ رجبعلی خیاط، صرفاً یک احساس لطیف یا یک لبخند ساده نیست. او محبت را نیرویی واقعی، اثرگذار و دگرگونکننده در نفس انسان میدانست.
-
مختار نوری، استاد دانشگاه علوم سیاسی حضور مردم در میدان را تبیین کرد
ترامپ می گفت فیلم حضور مردم در خیابان ها هوش مصنوعیه / قدرت مؤثر ملت در جنگ / حضور مردم تابآوری ایران را افزایش داد
اخبار اندیشهحتماً شما هم دیدید که ترامپ چگونه روزهای اول جنگ این میزان همبستگی اجتماعی در ایران را ساختگی و وابسته به هوش مصنوعی میدانست؟! اما جامعه ایرانی بهرغم همه تنگناهای معیشتی و اقتصادی که دارد این نوع همبستگی ملی و سرمایه اجتماعی عظیم را واقعاً خلق کرد و از این حیث ایرانیان باعث شگفتی جهانیان شدند. در نتیجه، قواعد و اصول عقلانی عرصه حکمرانی ایجاب میکند این سرمایه اجتماعی را باید به هر صورتی که مقدور است حفظ کرد و از نظر من مهمترین رویکرد برای حفظ و تقویت آن چیزی جز به رسمیت شناختن جامعه و تکثر و تنوع و خواستههای موجود در آن نیست.
-
از این فوتبال توقع اخلاق نداشته باشید/ مدتهاست که دیگر حتی جریمههای آنچنانی تأثیری بر رفتارهای زشت فوتبالیها ندارد
لیگ برتراز بدون تماشاگر بودن مسابقات لیگ برتر فوتبال خوشحال باشیم یا ناراحت.
-
نامزد جایزه کتاب سال ایران عنوان کرد
حفظ نظام اجتماعی از نگاه فقهی اصالت دارد
اخبار اندیشهنامزد جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران با اشاره به اهمیت حفظ نظام اجتماعی گفت: آنچه از نگاه فقهی اصالت دارد، حفظ نظام اجتماعی است و حفظ نظام سیاسی در این راستا تعریف و معنا میشود.
-
احسان کرمی، چرا مرزهای اخلاق را شکست؟/ گلشیفته فرهانی هم اپوزیسیون بود اما...
سینمااحسان کرمی، مجری، بازیگر و خوانندهای که خودش سالها در ایران بر مدار قواعد رسمی و رفتارهای تنظیمشده سازمانی حرکت میکرد؛ حالا در خارج از کشور همکارانش را در حالی به ریاکاری متهم میکند که محتوای صفحهاش بیش از آنکه بر استدلال سیاسی استوار باشد، بر الگوریتم توجه و خشم سوار است.
-
از سوی انتشارات هاویر
«رابطه نفس و بدن از نظر صدرا» منتشر شد
اخبار اندیشه کتاب «رابطه نفس و بدن از نظر صدرا» تالیف «فرزانه کرمی» از سوی انتشارات هاویر منتشر شد.
-
روزنامه اصولگرا: اگر می خواهید مخالف مسئولیت پذیر،اخلاق گرا و وطن پرست باشید از دکتر سروش یاد بگیرید
احزاب و شخصیتهادر روزگاری که مفهوم مخالفت در ذهن بسیاری به معنای خشم، فریاد، نفی و هیجان بیمهار تبدیل شده، یادآوری این نکته ضروری است که اعتراض و نقد هم باید چارچوب داشته باشد؛ چارچوبی برآمده از اخلاق، صداقت و دلسوزی برای وطن.
-
راز نزدیکی به خدا در قرآن: چرا طهارت محبوب حق است؟
اخبار دینطهارت و پاکی نه تنها یکی از اصول عبادی اسلام است، بلکه کلید نزدیکی انسان به خداوند و محبوبیت درگاه اوست. قرآن کریم تأکید میکند که هر انسانی که دل و جسم خود را از تعلقات دنیوی پاک کند، در برابر هیچ نیرویی آسیبپذیر نخواهد بود و خواست او با خواست خدا همسو میشود.
-
نگاهی به کتاب«چوپان هوش مصنوعی و گوسفندان الکتریکی»
خوب زیستن با هوش مصنوعی / سازگاری هوشمندانه: دین، اخلاق و تکنولوژی / تبدیل فناوری به زمینهای برای سنجش و تشخیص حقیقت
اخبار اندیشه هما شهرامبخت نوشت: کتاب به جای محدود کردن هوش مصنوعی به دوگانهٔ خوب یا بد، مسیر «خوب زیستن با آن» را نشان میدهد. این تغییرِ نقطهثقل، اگر جدی گرفته شود، میتواند شیوهٔ تربیت، معنویت و سیاستگذاری را دگرگون کند...در این رهگذر چشماندازِ امید دیگر شعار نیست و ریتمی است که در زندگی روزانه تکرار میشود و معنویت، حساسیتی است که یادآور میشود ارزش انسان همیشه فراتر از عدد است.
-
چگونه نظام اخلاقی اسلام، انسان و جامعه را متحول میکند
اخبار دیننظام اخلاقی اسلام فراتر از فهرست بایدها و نبایدهاست؛ مجموعهای هدفمند که هم رشد فردی و هم تعالی جامعه را دنبال میکند. از رعایت حقوق خود و دیگران گرفته تا فضیلتهای درونساز و عقلانیت در تصمیمگیری، اخلاق اسلامی مسیر ساخت تمدنی نوین را هموار میکند.
-
معیشت، اخلاق و انسجام اجتماعی
خوانشی دینی اجتماعی از یک پیوند سرنوشتساز
معزی، محمدحسیندر منطق معارف دینی، فقر صرفاً کمبود پول نیست؛ بلکه وضعیتی است که قدرت انتخاب اخلاقی را محدود میکند، زبان مطالبهگری را میبندد، کرامت انسانی را تهدید میکند و زمینه لغزشهای فردی و جمعی را فراهم میآورد. از همین روست که فقر در ادبیات دینی بهعنوان وضعیتی مرزی معرفی میشود که اگر درمان نشود، میتواند به سستی ایمان، بیاعتمادی اجتماعی و حتی فروپاشی هنجارها بینجامد.
-
فقه در محاصره هرمنوتیک مدرن
اخبار اندیشهفقه که هدفش صرفاً بریءالذمه کردن مکلّف است، اکنون در محاصره هرمنوتیک مدرن قرار گرفته: یا باید ابزارهای نو را به کار گیرد و اجتهاد بهغایت دشوار و پرمخاطره صورت دهد، یا در چارچوب کهن بماند و طریقیت خود را از دست بدهد. در هر صورت، زیست مؤمنانه فقهی در زمانه ما با چالشهای جدی معرفتی مواجه شده است.
-
آیا اخلاق بدون دین دوام میآورد؟
اخبار دین«میتوان اخلاقی بود بدون دین؟» این سوالی است که فلاسفه و روانشناسان قرنهاست دربارهاش بحث میکنند. در دنیایی که ارزشها دائماً در حال تغییرند، آیا انسان میتواند بدون پشتوانه ایمان، رفتار درست و اخلاقی داشته باشد یا اخلاق بدون دین محکوم به فراموشی است؟
-
آراستگی برای همسر؛ عامل تقویت زندگی مشترک
اخبار دینآراستگی از نگاه دین صرفاً یک رفتار ظاهری نیست، بلکه روشی برای ابراز محبت، حفظ جذابیت متقابل و ایجاد نشاط در محیط خانه است. وقتی همسران زیبایی خود را برای یکدیگر به نمایش میگذارند، پیوند عاطفیشان تقویت میشود و وابستگی سالم بین آنان افزایش مییابد.
-
حمله به الفاظ رکیک خداداد عزیزی در برنامه تلویزیونی/ او همان حرفهایی را که کنار زمین حواله دیگران میکند روی آنتن برای خانوادهها زد
تلویزیونماجرای حرفهای رکیک خداداد عزیزی در ویژهبرنامه قرعهکشی جام جهانی ۲۰۲۶ فقط یک لغزش زبانی نبود؛ اینکه یک فوتبالیست پیشکسوت و برنامهسازان تلویزیون هنوز نمیدانند در پخش زنده برنامهای که مخاطبان پیر و جوان دارد باید چه خطقرمزهایی را رعایت کرد، ریشه در نبود شناخت کافی نسبت به استانداردهای اولیه این دست برنامهها دارد.
-
چگونه رفتارهای ما، سرنوشت ابدی را رقم میزنند؟
اخبار دینمعنای وزنکردن اعمال، نمایش نسبت عمل انسان با حقیقت است؛ نه وزن فیزیکی و نه ارزش ظاهری. این وزنکردن نوعی آشکارسازی است که نشان میدهد رفتارهای ما در مسیر حق بوده یا آمیخته به هوا و خطا صورت گرفته است.
-
چطور عصبانیت را کنترل کنیم؟
اخبار دینحس خشم و انتقام در در برابر ظلمی که به ما می شود، طبیعی به نظر میرسد؛ اما بخشش و عفو از خطای دیگران توصیهای است که اسلام به آن تأکید فراوان کرده است.