گروه اندیشه: آنچه مطالعه می کنید، با عنوان «تنهایی قدم زدن در طبیعت باعث می شود که کمتر احساس تنهایی کنید»، مروری است بر مطلب How Lonely Walks in Nature Can Make You Feel Less Alone نوشتۀ جیک کوری، که در وبسایت ناتیلوس منتشر شده و سایت ترجمان آن را ترجمه و خلاصه کرده است.
****
*امروزه، احساس فراگیر تنهایی به یکی از تهدیدهای مهم سلامت عمومی و فردی در سراسر جهان تبدیل شده است. بر اساس گزارش جهانی شادی در سال ۲۰۲۳، حدود ۱۹درصد از جوانان جهان اعلام کردند «هیچکس» را ندارند که بتوانند به او تکیه کنند؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۰۶، ۳۹درصد افزایش را نشان میدهد. مطالعات مختلف پیوندِ جدی احساس مزمن تنهایی را با مرگ زودرس، زوال عقل، بیماریهای قلبیعروقی نشان دادهاند. تنهایی در سطح اجتماعی نیز معضلی عظیم است، زیرا با انواع خشونت و افراطگرایی سیاسی ارتباط دارد.
* اگرچه تحقیقات بیشماری آثار مخرب تنهایی را در سالهای اخیر آشکار کردهاند، تلاشها برای رفع این مشکل تا به امروز چندان اثربخش نبودهاند. شاید بخشی از این مشکل ناشی از ماهیت بسیار پیچیدۀ این احساس باشد.
* اغلب راهحلهایی که برای احساس تنهایی طراحی شدهاند، بر «افزایش و تقویت پیوندهای اجتماعی» تمرکز دارند. اما معضلی بزرگ در این مسیر وجود دارد: چنانکه محقق بزرگ، جان کاسیوپو، نشان داده است، احساس تنهایی لزوماً ناشی از فقدانِ روابط اجتماعی نیست. چه بسا فردی دارای روابط اجتماعی بسیار گستردهای باشد، اما شدیداً هم احساس تنهایی کند. بههمیندلیل، برنامههایی که آدمهای تنها را به ورود به جمعهای تازه ترغیب میکند، لزوماً به کاهش احساس تنهایی آنها نمیانجامد.
*یوهان کوتیس هوف، جامعهشناس نروژی، به راهحلی نوآورانه برای این معضل میاندیشید. او تلاش کرد رابطۀ احساس تنهایی را با مفهومی بسنجد که تا امروز کمتر مورد توجه بوده است: «پیوند با طبیعت».
* چند تحقیق، از جمله پژوهش عظیم آیانا مارکِویچ، روانشناس اوکراینی، نشان دادهاند که «احساس تعلق» به مکانها با احساس تنهایی رابطۀ معکوس دارد. بهعبارت دیگر، اگر فرد با یک خانه، خیابان، عبادتگاه یا محل تجمع در محله یا شهرش پیوندِ احساسی عمیقی داشته باشد، کمتر احساس تنهایی خواهد کرد، و این چندان ربطی به این ندارد که دیگر آدمها چقدر در زندگیاش حضور دارند. هوف به این فکر کرد که آیا چنین رابطهای در پیوند با طبیعت هم برقرار است؟ سوال او چنین بود: آیا کسانی که به یک محیط طبیعی دل میبندند کمتر احساس تنهایی میکنند؟
*هوف پیمایشی را در ساحل دریاچۀ میوسا، یکی از محبوبترین مقاصدِ طبیعتگردی در نروژ، اجرا کرد. او از شرکتکنندگان دربارۀ پیوند احساسیشان با طبیعت، ارتباطشان با دریاچه و میزان احساس تنهاییشان پرسید.
* نتایج جالبتوجه و خیرهکننده بودند: همبستگی معکوسِ قدرتمندی میان پیوند با طبیعت و احساس تنهایی وجود داشت. اما این نتیجه در میان کسانی بسیار بارز بود که صرفاً به قصدِ لذتبردن از طبیعت به دریاچۀ میوسا آمده بودند و به کارهایی مثل پیادهروی آرام، نگاهکردن به درختان و پرندگان، یا بوکردن گلها مشغول بودند. در مقابل، چنین نتیجهای برای کسانی که برای ورزش، تمرین یا قرارهای کاری به کنار دریاچه آمده بودند، مصداق نداشت. هوف مینویسد: «وقتی خود را بخشی از طبیعت میبینید، احساس تعلقی عمیق در شما شکل میگیرد».
*تحقیقِ هوف نکتهای تناقضآمیز و جالب را آشکار میکند: اگر احساس تنهایی میکنید و قصد دارید به دل طبیعت بروید، شاید بهتر باشد به جای آنکه همسفرانی پیدا کنید، خودتان بهتنهایی بروید.
۲۱۶۲۱۶







نظر شما