زبان فارسی
-
اندیشهورزی و واکاوی در باره یکی از کهنترین واژههای زبان فارسی
ایرانیان هر روز یاد سه هراز سال گذشته می کنند/ دانشی برای تعادل بخشی میان تن، روان و جهان/ چگونه واژه «پزشک» از دل اوستا تا امروز زنده ماند؟
اخبار اندیشه"دکتر" جایگاه خود را در نظام دانشگاهی دارد، اما "پزشک" نام حرفهای است که سه هزار سال در زبان فارسی زیسته و بافرهنگ این سرزمین درآمیخته است. هر بار که این واژه را آگاهانه بر زبان میآوریم تنها نام یک حرفه را به کار نمیبریم؛ بلکه رشتهای از پیوندهای تاریخی، زبانی و فرهنگی را نیز استوارتر میکنیم. شاید پاسداشت میراث یک ملت همیشه از بناهای سنگی و نسخههای خطی آغاز نشود؛ گاه از واژهای آغاز میشود که هر روز بر زبان میآوریم بیآنکه بدانیم هزاران سال تاریخ را با خود حمل میکند.
-
تو هم از بین پیغمبرها جرجیس را انتخاب کردی؟
اخبار دینضربالمثل «میان پیغمبران جرجیس را انتخاب کرد» از مشهورترین کنایههای زبان فارسی برای توصیف یک انتخاب نادرست است. اما چرا نام حضرت جرجیس(ع) در این مثل آمده و چه روایتهایی درباره شکلگیری آن وجود دارد؟
-
کلید هژمونیک ذهن دیجیتال در کتاب «معماری گفت وگو»
قدرت زبان فارسی در مهار هیولای هوش مصنوعی / هوش مصنوعی قادر نیست فرد مسلط به گفت و گو را بیکار بکند / کیمیاگری با کلمات در عصر سینگولاریتی
اخبار اندیشهدر حال حاضر برای اولین بار در تاریخ فناوری، قدرتمندترین زبان برنامهنویسی جهان دیگر پایتون، جاوا، و... نیست؛ بلکه «زبان مادری شماست!» (در ایران زبان فارسی).اینجاست که کتاب «معماری گفتگو» وارد میدان میشود... در صنعتی که با سرعت نور در حال شکلگیری است، مزیت رقابتی دیگر در دانستن اطلاعات نیست (چون هوش مصنوعی همه اطلاعات را به دست میآورد)؛ مزیت رقابتی در "نحوه پرسیدن سؤالات درست" است. کتاب معماری گفتگو به شما یاد میدهد که چگونه سؤالاتی بپرسید که دیگران حتی به ذهنشان هم خطور نمیکند. این مهارت، شما را به یک مهرهی غیرقابل جایگزین در هر سازمان و کسبوکاری تبدیل میکند.
-
«زبان فارسی» ستون تمدن ایرانی ـ اسلامی در منظومه فکری رهبر شهید
اخبار دینمؤلف کتاب «امین زبان و ادب پارسی» با تشریح منظومه فکری «رهبر شهید انقلاب» درباره زبان و ادب فارسی تأکید کرد که از نگاه ایشان، پاسداشت زبان فارسی تنها صیانت از واژگان یا میراث ادبی نبود، بلکه راهبردی برای حفظ هویت ایرانیـاسلامی، تقویت فرهنگ ملی و گسترش نفوذ تمدنی ایران در عرصه بینالمللی به شمار میرفت.
-
«زبان فارسی» میراث کهن و پیونددهنده هویت ملی در اندیشه «امام خامنهای»
اخبار دین«زبان»، بیگمان عظیمترین و ژرفترین بستر انتقال «فرهنگ» و «تمدن» هر جامعهای است؛ همان مُعجزی است که میوههای اندیشه را از درختان ناپیدای ذهن به صحنه وجود میآورد و تاریکیهای ناخودآگاه جمعی را به روشناییِ کلمات مبدل میسازد.
-
صائب تبریزی، قهرمان سبک هندی و معمارِ بیتهای مستقل
اخبار دیندر منطق سبک هندی، بیت واحد اصلی اندیشه است و صائب با بهرهگیری از اسلوب معادله و ایجاز تصویری، این ظرفیت را به اوج رسانده است.
-
نقش رهبر شهید انقلاب در زنده نگه داشتن زبان و ادبیات فارسی
اخبار دینزبان فارسی یکی از بنیادیترین عناصر هویت فرهنگی و تاریخی ایرانیان است و در طول قرنها حامل فرهنگ، معارف دینی، ادبیات و اندیشههای این سرزمین بوده است.
-
واکنش مؤسسه دهخدا به ادعای مهراب قاسمخانی درباره «پاچهخار»
ادبیاتسرپرست شورای مؤلفان موسسه لغتنامه دهخدا درباره ادعای اینکه واژه «پاچهخوار/ پاچهخار» در دهخدا آمده است، میگوید: این لغت در لغتنامه دهخدا نیامده و هیئت مولفان مؤسسه هم این لغت را به آن اضافه نکردهاند؛ اگرچه قرار نیست لغتی به لغتنامه دهخدا اضافه شود.
-
از مجریان تراز تجلیل شد/در جنگ روایتها نقش پدافند زبانی را ایفا کنید
ادبیاتغلامعلی حدادعادل در نشست مجریان تراز زبان فارسی بیان کرد که مجریان باید با استفاده از ادبیات و اشعار شاعرانی چون فردوسی مثل پدافند زبانی عمل کنند.
-
«پاچهخار» در دهخدا ثبت نشده؛ روایت مهراب قاسمخانی تایید نشد
تلویزیوندر پی اظهارات مهراب قاسمخانی درباره ثبت واژه «پاچهخار»، پیگیری خبرنگار برنا از موسسه دهخدا نشان میدهد این واژه در لغتنامه دهخدا ثبت نشده و ادعای مطرحشده تایید نمیشود.
-
جامعه بیش از هر زمان دیگری به خرد و شادی نیاز دارد / زبان فارسی سندهویتی ایرانیان/ خانه شاهنامه کرمان می تواند الگویی برای استان های دیگر باشد؟
اخبار اندیشه میرجلالالدین کزازی گفت: جامعه بیش از هر زمان دیگری به دو عنصر بنیادین شاهنامه یعنی خرد و شادی نیاز دارد.
-
نمایشگاه اندیشه- کتابی درباره مرگ و زندگی زبانها
هشدار درباره نابودی تنوع زبانی در عصر جهانیسازی
اخبار اندیشهکتاب تازه روزنامهنگار بریتانیایی نشان میدهد چگونه جهانیسازی، سیاست و اقتصاد به سمت همسانسازی زبانی پیش میروند؛ روندی که به گفته نویسنده، نه فقط یک مسئله فرهنگی بلکه تهدیدی برای هویت و سلامت جوامع انسانی است.
-
به جای هدفون چه بگوییم؟
ادبیاتمعاون گروه واژهگزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی از تصویب واژه «گوشینه» به جای «هدفون» خبر داد.
-
ببینید | بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه: اگر می خواهند خوب ایران را بفهمند فارسی یادبگیرند
فیلمبقائی سخنگوی وزارت خارجه گفت: فلسفه این برنامه آن است که از کسانی تقدیر شود که مسئولیت مستقیم در حوزه زبان فارسی ندارند تا کارشان دیده شود اما من واقعاً معتقدم که ما در دستگاه دیپلماسی مسئولیت مستقیم در پاسداشت زبان فارسی داریم؛ زیرا وزارت امور خارجه و دستگاه دیپلماسی به عنوان نماد حاکمیت ملی جمهوری اسلامی ایران، باید هم خود را به بهترین ابزارهای کلام و بیان مجهز کند و هم وظیفه مستقیم و روشنی در حفظ و ارتقای زبان فارسی به عنوان مهمترین عنصر هویتی و تمدنی ایران بر عهده داشته باشد. منبع: صابرین نیوز
-
ابتکار خبرگزاری خبرآنلاین استان سمنان ،
فرماندار سمنان: حفظ و تقویت زبان سمنانی صیانت از هویت تاریخی و فرهنگی این دیار است/ این خبر را به زبان سمنانی بخوانید
سمنانفرمونداری سمنی : بی شک سمنی زفون اینه ای از فرهنگ و تاریخو تمدنی ان شهریه ، پس باید سفت ژو نیا دارین و آموزش هادین. فرماندار سمنان در نشست هماندیشی و تصمیمگیری در خصوص تقویت و تدریس زبان سمنانی، بر ضرورت حفظ و انتقال میراث فرهنگی و زبانی به نسلهای آینده تأکید کرد و گفت: صیانت از زبان سمنانی به معنای پاسداری از هویت، تاریخ و فرهنگ مردم این منطقه است.
-
سخنگوی وزارت خارجه نشان ادبی دریافت کرد
ادبیاتنشان «پارسیجان» به دلیل توجه به زبان و ادب فارسی به اسماعیل بقائی -سخنگوی وزارت امور خارجه- اهدا شد. او در مراسم دریافت این نشان گفت: زبان فارسی برای ما صرفاً ابزار گفتوگو نیست بلکه زبان فارسی برای ما وطن و عین ایران است.
-
نگاهی به ابعاد و پیامدهای فرمان تازه امامعلی رحمان برای آموزش الفبای فارسی
پشتپرده رقابت پنهان خط فارسی با زبانهای روسی و انگلیسی/ رمزگشایی از دستور جدید رئیسجمهور امامعلی رحمان/ خط فارسی به مدارس بازمیگردد؟
ادبیاتفرمان جدید «امامعلی رحمان» رئیسجمهور تاجیکستان برای تقویت رسمی آموزش «الفبای نیاکان» (خط فارسی) در مدارس این کشور، گام بلند دیگری در مسیر احیای هویت تمدنی آریایی و رهایی از سایه سنگین ساختارهای بازمانده از دوران شوروی است. حسینعلی رحیمی، رئیس پژوهشگاه فرهنگ فارسی-تاجیکی و نماینده بنیاد سعدی در دوشنبه، در گفتگویی با خبرآنلاین ضمن تصحیح برخی سوءبرداشتهای رسانهای درباره این دستور، به واکاوی ابعاد زیرساختی، دستاوردهای فرهنگی-رسانهای این تصمیم و چالشهای زبان فارسی در رقابت با زبان روسی در آسیای مرکزی پرداخته و این رویداد را یک «امر ملی» برای ایران قلمداد میکند.
-
از «گوشکی» تا «گوشمال» / پیشنهاد مردم به جای «هدفون»
ادبیاتطی فراخوان گروه واژهگزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای معادلیابی برای واژه «هدفون» با اعلام اینکه معادل «دوگوشی» که پیشتر برایش مصوب شده بود، مناسب نبود، برخی از مخاطبان ایسنا پیشنهادهای خود را ارائه کردند.
-
محمدتقی بهار، ملکالشعرای کجا و که بود؟
اخبار دینمحمدتقی بهار، شاعر، ادیب و سیاستمدار عهد قاجار و پهلوی لقبی داشت که کسی آن را نداشت، یعنی ملکالشعرا، خیلیها میپرسند که این لقب کجا و چگونه به او داده شده بود و بهار، ملکالشعرای کجا و که بود.
-
نظریه انتقال منازعه از حوزه نظامی به قلمرو معنا و منطق تداوم فرهنگی
۷۵۰ نفر از ادبای ایران چرا مهاجرت کردند؟ / زبان فارسی چگونه ایران را نجات داد؟ / فردوسی و حافظ جانشین فیلسوفان در تقدیر تاریخی هویت ایرانی
اخبار اندیشهجذابیت ایده ی ایران در حادثه ی پناه بردن اهل شعر و ادب به هند، آن سال ها که به قول حافظ، مزاج دهر تباه شده بود، به گونه ای است که به آب دیده باید گفت و شنید. احمد اشرف در پژوهشی نشان می دهد بیش از ۷۵۰ تن از ادبای ایرانی ناچار ترک وطن کرده به دربار گورکانیان هند پناه می برند اما تمام نوشته هاشان سرشار از عشق وعواطف والا به ایرانِ جان است
-
با کوشش سامانیان، تکامل زبان فارسی تضمین شد
تاریخ ایراناهتمام فردوسی بزرگ در سرایش شاهنامه، تأثیر مهمی بر احیای واژههای فراموششده فارسی و اسطورههای کهن برجا نهاد. در این دوران که بیم خاموشی زبان پارسی میرفت، فردوسی حکیم با همتی سترگ و ایمانی استوار، تجدید فروغ آن را جاودانه ساخت.
-
چرا زبان فارسی ارجمند است
اخبار دین«در مملکت خود بنده بودن» تعبیری است که سیدفخرالدین شادمان برای توصیف سرنوشت ملتی به کار میبرد که زبان و فرهنگ خود را فراموش کرده و شیفته ظواهر تمدن بیگانه شده است. از نگاه او، جامعهای که نتواند بر پایه زبان و هویت فرهنگی خود با جهان جدید روبهرو شود، به تدریج استقلال فکری و شخصیت تاریخیاش را از دست میدهد. از همین رو شادمان زبان فارسی را نه صرفاً یک ابزار ارتباطی، بلکه یکی از بنیادیترین عناصر بقا و تداوم هویت ایرانی میدانست.
-
در گفتگو با یک استاد دانشگاه مطرح شد؛
چهره ماندگاری که «فرهنگ هزاره» را ساخت/ حق شناس، ریل زبانشناسی را بنیان نهاد
ادبیاتعلی محمد حق شناس، از نخستین اساتید زبانشناسی در ایران بوده که در زمینه نقد ادبی، سرایش شعر و ترجمه آثار مختلف نیز فعالیتهای بسیاری داشته است. او در نیمه اول اردیبهشت ماه متولد شده است به همین مناسبت با یکی از شاگردان او گفتگو کردهایم.
-
تو «خواهر» داری؟!
تاریخ ایراناصرار ما بر نوشتن خواهر با املای دشوارتر، در واقع ادای احترام به ریشههای ۲۵۰۰ سالهمان است.
-
واکاوی قدرت پنهان واژهها در میدانهای نبرد؛ از پروپاگاندای جنگی تا مقاومت فرهنگی
جنگ و فرارسیدن زمانه تقویت جایگاه زبان میهنافروز فارسی / رسانه های جهانی خشونت را «بشردوستانه» بزک می کنند
اخبار اندیشهدر طول جنگها و درگیریهای استعماری، جوامع اغلب زبان یا گویش مهاجم را «تحریم» میکنند (از کاربرد آن امتناع میورزند، آن را مسخره میکنند، یا آن را در زندگی عمومی و خصوصی جایگزین میسازند) در حالی که زبان یا گویش خود را به عنوان نمادی از کرامت و بقا ارتقا میدهند. «دوران پساجنگ اخیر، مجالی است برای بازاندیشی در سیاستگذاریهای زبانی همسو با تقویت جایگاه زبانِ میهنافروز فارسی».
-
درخواست از فارسیآموزان خارجنشین: تجربه خود از ایران و تمدن آن را فیلم یا دستنوشته کنید
ادبیاتدر پویش بینالمللی «فارسی، زبان فرهنگ و تمدن ایرانی» از فارسیآموزان در کشورهای مختلف خواسته شده است دیدگاه، تجربه یا برداشت خود را از ایران و تمدن آن به زبان فارسی در قالب فیلم کوتاه یا دستنوشته برای بنیاد سعدی ارسال کنند.
-
استاد دانشگاه دولتی سمرقند، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی ایران شد
ادبیاتحکم عضویت پیوسته فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی ایران به صدری سعدی، استاد زبان فارسی دانشگاه دولتی سمرقند توسط رایزن فرهنگی ایران و نماینده بنیاد سعدی در ازبکستان اعطا شد.
-
در گفت و گو با بزرگمهر حکیم عنوان شد؛
تلاش تاجیکستان برای حفاظت از زبان/ میراثبران و صاحبان زبان فارسی بیش از همه مقصرند
ادبیاتزبان فارسی در طول قرنها همچنان زنده و پابرجا مانده است. همچون ایران که با وجود حملات متعدد در قرون متوالی همچنان پابرجاست. اما کشورهایی مانند تاجیکستان برای نگهداری زبان خود تلاشهای بسیاری داشتهاند.
-
به «لانچر» چه بگوییم؟
ادبیاتفرهنگستان زبان و ادبیات فارسی واژه «پرتابگر» را بهعنوان معادل «لانچر» برگزیده است.
-
درگذشت بیهیاهوی مردی که اوِستا را برای ایرانیان دوباره خواند
تاریخ ایرانپژوهشها و تحقیقات ارزنده و ماندگار جلیل دوستخواه در معرفی و روشنگری اوستا و فرهنگ و ادبیات و تاریخ ایران باستان، چراغ راهی برای علاقهمندان به ایران است، راهنمایی برای شناخت ریشهها و خاستگاههای فرهنگ ایرانی و عناصر آن که در تار و پود فرهنگ و زبان ایرانیان امروز تنیدهاند و در طول هزارهها، دوام آوردهاند.