زبان فارسی

از مجریان تراز تجلیل شد/در جنگ روایت‌ها نقش پدافند زبانی را ایفا کنید

ادبیاتغلامعلی حدادعادل در نشست مجریان تراز زبان فارسی بیان کرد که مجریان باید با استفاده از ادبیات و اشعار شاعرانی چون فردوسی مثل پدافند زبانی عمل کنند.

«پاچه‌خار» در دهخدا ثبت نشده؛ روایت مهراب قاسم‌خانی تایید نشد

تلویزیوندر پی اظهارات مهراب قاسم‌خانی درباره ثبت واژه «پاچه‌خار»، پیگیری خبرنگار برنا از موسسه دهخدا نشان می‌دهد این واژه در لغت‌نامه دهخدا ثبت نشده و ادعای مطرح‌شده تایید نمی‌شود.

جامعه بیش از هر زمان دیگری به خرد و شادی نیاز دارد / زبان فارسی سندهویتی ایرانیان/ خانه شاهنامه کرمان می تواند الگویی برای استان های دیگر باشد؟

اخبار اندیشه میرجلال‌الدین کزازی گفت: جامعه بیش از هر زمان دیگری به دو عنصر بنیادین شاهنامه یعنی خرد و شادی نیاز دارد.

نمایشگاه اندیشه- کتابی درباره مرگ و زندگی زبان‌ها

هشدار درباره نابودی تنوع زبانی در عصر جهانی‌سازی

اخبار اندیشهکتاب تازه روزنامه‌نگار بریتانیایی نشان می‌دهد چگونه جهانی‌سازی، سیاست و اقتصاد به سمت همسان‌سازی زبانی پیش می‌روند؛ روندی که به گفته نویسنده، نه فقط یک مسئله فرهنگی بلکه تهدیدی برای هویت و سلامت جوامع انسانی است.

به جای هدفون چه بگوییم؟

ادبیاتمعاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی از تصویب واژه «گوشینه» به جای «هدفون» خبر داد.

سخنگوی وزارت خارجه نشان ادبی دریافت کرد

ادبیاتنشان «پارسی‌جان» به‌ دلیل توجه به زبان و ادب فارسی به اسماعیل بقائی -سخنگوی وزارت امور خارجه- اهدا شد. او در مراسم دریافت این نشان گفت: زبان فارسی برای ما صرفاً ابزار گفت‌وگو نیست بلکه زبان فارسی برای ما وطن و عین ایران است.

از «گوشکی» تا «گوشمال» / پیشنهاد مردم به جای «هدفون»

ادبیاتطی فراخوان گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای معادل‌یابی برای واژه «هدفون» با اعلام اینکه معادل «دوگوشی» که پیش‌تر برایش مصوب شده بود، مناسب نبود، برخی از مخاطبان ایسنا پیشنهادهای خود را ارائه کردند.

محمدتقی بهار، ملک‌الشعرای کجا و که بود؟

اخبار دینمحمدتقی بهار، شاعر، ادیب و سیاست‌مدار عهد قاجار و پهلوی لقبی داشت که کسی آن را نداشت، یعنی ملک‌الشعرا، خیلی‌ها می‌پرسند که این لقب کجا و چگونه به او داده شده بود و بهار، ملک‌الشعرای کجا و که بود.

چرا زبان فارسی ارجمند است

اخبار دین«در مملکت خود بنده بودن» تعبیری است که سیدفخرالدین شادمان برای توصیف سرنوشت ملتی به کار می‌برد که زبان و فرهنگ خود را فراموش کرده و شیفته ظواهر تمدن بیگانه شده است. از نگاه او، جامعه‌ای که نتواند بر پایه زبان و هویت فرهنگی خود با جهان جدید روبه‌رو شود، به تدریج استقلال فکری و شخصیت تاریخی‌اش را از دست می‌دهد. از همین رو شادمان زبان فارسی را نه صرفاً یک ابزار ارتباطی، بلکه یکی از بنیادی‌ترین عناصر بقا و تداوم هویت ایرانی می‌دانست.

در گفتگو با یک استاد دانشگاه مطرح شد؛

چهره ماندگاری که «فرهنگ هزاره» را ساخت/ حق شناس، ریل زبان‌شناسی را بنیان نهاد

ادبیاتعلی محمد حق شناس، از نخستین اساتید زبان‌شناسی در ایران بوده که در زمینه نقد ادبی، سرایش شعر و ترجمه آثار مختلف نیز فعالیت‌های بسیاری داشته است. او در نیمه اول اردیبهشت ماه متولد شده است به همین مناسبت با یکی از شاگردان او گفتگو کرده‌ایم.

 واکاوی قدرت پنهان واژه‌ها در میدان‌های نبرد؛ از پروپاگاندای جنگی تا مقاومت فرهنگی

جنگ و فرارسیدن زمانه تقویت جایگاه زبان میهن‌افروز فارسی / رسانه های جهانی خشونت را «بشردوستانه» بزک می کنند

اخبار اندیشهدر طول جنگ‌ها و درگیری‌های استعماری، جوامع اغلب زبان یا گویش مهاجم را «تحریم» می‌کنند (از کاربرد آن امتناع می‌ورزند، آن را مسخره می‌کنند، یا آن را در زندگی عمومی و خصوصی جایگزین می‌سازند) در حالی که زبان یا گویش خود را به عنوان نمادی از کرامت و بقا ارتقا می‌دهند. «دوران پساجنگ اخیر، مجالی است برای بازاندیشی در سیاست‌گذاری‌های زبانی همسو با تقویت جایگاه زبانِ میهن‌افروز فارسی».

درخواست از فارسی‌آموزان خارج‌نشین: تجربه خود از ایران و تمدن آن را فیلم یا دست‌نوشته کنید

ادبیاتدر پویش بین‌المللی «فارسی، زبان فرهنگ و تمدن ایرانی» از فارسی‌آموزان در کشورهای مختلف خواسته شده است دیدگاه، تجربه یا برداشت خود را از ایران و تمدن آن به زبان فارسی در قالب فیلم کوتاه یا دست‌نوشته برای بنیاد سعدی ارسال کنند.

استاد دانشگاه دولتی سمرقند، عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی ایران شد

ادبیاتحکم عضویت پیوسته فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی ایران به صدری سعدی، استاد زبان فارسی دانشگاه دولتی سمرقند توسط رایزن فرهنگی ایران و نماینده بنیاد سعدی در ازبکستان اعطا شد.

در گفت و گو با بزرگمهر حکیم عنوان شد؛

تلاش تاجیکستان برای حفاظت از زبان/ میراث‌بران و صاحبان زبان فارسی بیش از همه مقصرند

ادبیاتزبان فارسی در طول قرن‌ها همچنان زنده و پابرجا مانده است. همچون ایران که با وجود حملات متعدد در قرون متوالی همچنان پابرجاست. اما کشورهایی مانند تاجیکستان برای نگهداری زبان خود تلاش‌های بسیاری داشته‌اند.

به‌ «لانچر» چه بگوییم؟

ادبیاتفرهنگستان زبان و ادبیات فارسی واژه «پرتابگر» را به‌عنوان معادل «لانچر» برگزیده است.

درگذشت بی‌هیاهوی مردی که اوِستا را برای ایرانیان دوباره خواند

تاریخ ایرانپژوهش‌ها و تحقیقات ارزنده و ماندگار جلیل دوستخواه در معرفی و روشنگری اوستا و فرهنگ و ادبیات و تاریخ ایران باستان، چراغ راهی برای علاقه‌مندان به ایران است، راهنمایی برای شناخت ریشه‌ها و خاستگاه‌های فرهنگ ایرانی و عناصر آن که در تار و پود فرهنگ و زبان ایرانیان امروز تنیده‌اند و در طول هزاره‌ها، دوام آورده‌اند.

به یاد استاد دکتر جلال خالقی‌مطلق

دریغا تهی از تو ایران‌زمین / استقامت در زمانه شاهنامه زدایی

اخبار اندیشهاو در زمانه‌ای شاهنامه‌پژوهی و تصحیح آن را آغاز کرد که شاهنامه در میهن خویش بسیار غریب بود و زمامداران فرهنگ، نام و نشان شاهنامه را به محاق برده بودند و از نام‌های کوی و برزن تا نگاشته‌ها، شاهنامه‌زدایی هویدا بود. دکتر جلال خالقی‌مطلق در چنین فضایی همچون خود فردوسی، پیکاری فرهنگی را برای رهایی فرهنگ ایرانی با چنین تلاشی آغازید و از جان و دل برای پیشبرد آن همت گماشت. از سرزنش خار مغیلان‌ و از نهیب کژاندیشان نهراسید و با تمام وجود اشتیاق خود را به این مهم معطوف کرد و تا پایان زندگانی به بارورسازی این مسیر پرداخت.

نسبت هویت ملی و کنش روشنفکری در اندیشه و عمل علی‌اکبر دهخدا

هویت ایرانی حاصل مواجهه با بحران انحطاط و شکست های نظامی / نقش دهخدا در هویت سازی ایرانیان / در گذار از وطن‌دوستی عاطفی به مسئولیت سیاسی

اخبار اندیشه آنچه دهخدا را از بسیاری از هم‌عصرانش متمایز می‌کند، گذار از وطن‌دوستی عاطفی به مسئولیت سیاسی است. او عشق به ایران را در سطح شعار باقی نگذاشت، بلکه آن را به کنش فرهنگی، رسانه‌ای و علمی بدل کرد.

کتابی که به عشق ایران خلق شد

اخبار دینتحمل مصائب تدوین لغت‌نامه تنها از کسی برمی‌آمد که عشق به ایران و زبان فارسی در نهادش به ودیعه گذاشته شده باشد.

بی‌توجهی ما موجب شده است جامعه دچار تقابل شود و شکاف‌های بین نسلی افزایش یابد 

ادبیاتمهرداد ناظری، عضو هیات علمی دانشگاه و جامعه‌شناس ادبیات می‌گوید: در گذشته نوجوانان در ۱۴ سالگی کلیله و دمنه و حافظ را از حفظ بودند اما اکنون جوانان این نسل حتی نمی‌توانند کلیله و دمنه را درست بخوانند. این امر به دلیل بی‌توجهی ما به زبان و ادبیات فارسی است که موجب شده جامعه دچار تقابل شده و شکاف‌های بین نسلی افزایش یابد.

ریشه تاریخی نام «ایران» از زبان مرحوم عبدالمجید ارفعی

تاریخ ایرانما در اوستایی واژه «ایران ویج» داریم... به سرزمینی اطلاق می‌شده که پیشتر از آن محل سکونت ایرانی‌ها بوده. واژه خود ایران از کلمه ariya میاد و این ariya که در نوشته‌های بیستون با آن روبه‌رو می‌شویم اول بار به معنی «آزاده»، «نجیب»، «شریف» و... است.

برگزاری بزرگداشت سی و چهارمین سالگرد بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی

اخبار اندیشهبزرگداشت سی‌وچهارمین سالگرد بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی (پژوهشکده دانشنامه‌نگاری) برگزار می شود.