آیا کولا آشکروفتین گران‌تر از طلا است؟ / واقعیت پشت یک ادعا

به گزارش خبرآنلاین، خبر کشف «کولا آشکروفتین» (Kola Ashcroftine) توسط پژوهشگران مرکز علمی کولای روسیه پربازدید شده و برخی رسانه‌ها با مانور روی ارزش اقتصادی آن ادعا کرده‌اند که متخصصان ارزش بازاری این کانی را حدود ۱۴۵ دلار به ازای هر میلی‌متر تخمین زده‌اند که به‌مراتب بالاتر از قیمت وزنی طلاست.

سرگئی کریبوویچف (Sergey Krivovichev)، مدیرکل مرکز علمی کولا (KSC) وابسته به فرهنگستان علوم روسیه این خبر را «کاملا بی‌معنی» (Absolute Nonsense) خواند. او تأکید کرد که دانشمندان هیچ قیمت‌گذاری روی این ماده انجام نداده‌اند و ادعای مطرح‌شده حاصل برداشت اشتباه و تحریف است.

کانی آشکروفتین (به‌طور دقیق‌تر Ashcroftine-(Y)) ماده‌ای کاملاً جدید نیست. این کانی نخستین‌بار در سال ۱۹۳۳ در گرینلند کشف شد و گونه‌های دیگری از آن در کانادا و ایتالیا نیز یافت شده بود. به نظر آنچه دانشمندان در شبه‌جزیره کولا یافته‌اند، یک گونه یا ساختار بلوری متمایز از گروه آشکروفتین است که یکی از پیچیده‌ترین ساختارهای کریستالی را در میان کانی‌های شناخته‌شده دارد.

کریبوویچف توضیح داد: «نمونه کشف‌شده، یک سیلیکات کمیاب حاوی فلزات خاکی کمیاب است. این ماده تنها به مقدار چند ۱۰ عدد کریستال سوزنی‌شکل یافت شده که اندازه هر کدام فقط چند میکرومتر است. دانشمندان بر این باور هستند که این نمونه احتمالاً یک کانی جدید و مشابه با "آشکروفتین" است که حدود ۱۰۰ سال پیش کشف شده بود.»

چرا ادعای «ارزشمندتر از طلا» یک مغالطه رسانه‌ای است؟

مانور روی رقم «۱۴۵ دلار برای هر میلی‌متر» و مقایسه آن با طلا، نمونه‌ای کلاسیک از مغالطه مقایسه ناهمگون (Apples-to-Oranges Fallacy)  است.

• قیمت کلکسیونی در برابر ارزش فلز پایه: طلا یک «کالا و فلز گرانبهای استاندارد» (Commodity) است که ارزش آن بر اساس وزن (اونس یا گرم) در بازارهای جهانی سنجیده می‌شود و قابلیت ذوب، معامله عمده و استفاده صنعتی/مالی دارد. اما رقم ۱۴۵ دلار برای هر میلی‌متر کولا آشکروفتین، مربوط به ارزش نمونه‌های نایاب است.

• عدم کاربرد ذخیره‌ای: کولا آشکروفتین یک سنگ بسیار شکننده و پیچیده است و به عنوان یک ذخیره معدنی قابل استخراج در حجم صنعتی مطرح نیست. بسیار از سنگ‌ها و شهاب‌سنگ‌های میکروسکوپی وجود دارند که قیمت تکه‌های یک میلی‌متری آن‌ها در بازار کلکسیونرها حتی هزاران دلار است، اما این موضوع آن‌ها را به جایگزینی برای طلا یا معیار ارزش اقتصادی تبدیل نمی‌کند.

در نتیجه ادعای ارزش اقتصادی بیشتر از طلا گمراه‌کننده است. این ادعا حاصل خلط مبحث میان «قیمت نمونه‌های نایاب در بازار» با «ارزش بازاری و استخراجی فلزات گرانبها» است.

۵۸۵۸