خبرآنلاین- مهسا مژدهی: اندی برنهام شهردار منچستر و جدیترین گزینه نخستوزیری بریتانیا، به خوبی میداند که امروز باید بر خلاف جریان آب در لندن شنا کند. سیاست در بریتانیا مدتهاست که دستخوش بحرانهای ریز و درشت شده است و برای عبور از آنها مخلوطی از مهارت و کاردانی، کاریزمای شخصی، محبوبیت بینالمللی و گفتمان دیپلماتیک مورد نیاز است. به باور بسیاری از ناظران، برنهام دستکم گزینه کاریزما را در دسترس خود دارد؛ اما برای دیگر موارد نیازمند آن است تا به حرف مشاوران و متخصصان بیش از همیشه گوش دهد.
یکی از اصلیترین چالشهای پیش روی برنهام، مدیریت رابطه با کاخ سفید است. در طول دهههای گذشته لندن و واشنگتن دائما رابطه میان دو کشور را با عبارت «رابطه ویژه» توصیف میکردند، اما در دوران ترامپ این رابطه آسیب بنیادین دیدهاست. ترامپ به کییر استارمر، نخستوزیر فعلی بریتانیا دیدگاهی تحقیرآمیز دارد و احتمالا از اندی برنهام هم چندان خوشش نیاید.
جای خالی کارآمدی
نخستوزیر جدید بریتانیا به یک وزیر خارجه فوقالعاده کارآمد و همچنین توانایی جلب حمایت کشورهای همفکر نیاز خواهد داشت. نشانههای اولیه حاکی از آن است که شاید او مهارتهای لازم را در اختیار داشته باشد. برنهام روز جمعه نخستین فاصلهگذاری جدی خود با سلفش را انجام داد و بابت نحوه برخورد حزب کارگر با جنگ غزه، عملا از جانب استارمر عذرخواهی کرد. او گفت دولت باید خیلی زودتر خواستار آتشبس میشد و اکنون نیز باید فشارها بر اسرائیل را افزایش دهد. این کار راه و مسیر برنهام را به صورت کلی از استارمر، دیگر عضو حزب کارگر جدا کرد. بسیاری از انگلیسیها در سالهای اخیر از عملکرد دولت در قبال فاجعه غزه ناراضی بودند و برنهام نشان داد که میتواند بر سر اصول حزب بماند.
در برخی حوزهها همهچیز همچنان مطابق روال سابق پیش میرود. برنهام این هفته متعهد شد هدف ناتو برای اختصاص ۳.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی به هزینههای دفاعی را اجرا کند؛ هرچند توضیحی درباره نحوه تأمین مالی آن ارائه نکرد. او همچنین اعلام کرد جاناتان پاول را در سمت مشاور امنیت ملی حفظ خواهد کرد. با این حال، او در مقطعی حساس از روابط آمریکا و غرب قدرت را در دست میگیرد؛ مقطعی که میتواند سرنوشتساز باشد.
آیا برنهام با ترامپ کنار خواهد آمد؟
دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده بهعنوان رهبر کشوری که جدیترین متحد لندن محسوب میشود، در آغاز دست به تحقیر اندی برنهام زد. اما مردی که دونالد ترامپ زمانی او را با تحقیر «شهردار یک شهر» نامیده بود، در مقام نخستوزیر چگونه با این رئیسجمهور غیرقابل پیشبینی و دشوار کنار خواهد آمد؟
واقعیت این است که تلاش برای حفظ روابط نزدیک با کاخ سفید یکی از محورهای اصلی دوران نخستوزیری کییر استارمر بود؛ تلاشی که در نهایت به عاملی در تضعیف جایگاه او تبدیل شد.
بر اساس تحلیلی که پولتیکو ارائه داده است، در مقابل، نشانههای اولیه حاکی از آن است که اندی برنهام، جانشین احتمالی استارمر، رویکرد متفاوتی در قبال آمریکا و دونالد ترامپ در پیش خواهد گرفت. او نه قصد دارد مانند استارمر برای جلب رضایت ترامپ تلاش کند و نه بهدنبال رویارویی مستقیم با رئیسجمهور آمریکا است. به نظر میرسد برنهام رویکردی محتاطانهتر و سردتر را ترجیح میدهد.
نخستین فرصت مهم برای سفر برنهام به واشیگتن، نشست مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر خواهد بود، اما او ممکن است حتی از حضور در این نشست نهم صرفنظر کند؛ اقدامی که با تمایل ظاهریاش برای کاهش سفرهای خارجی همخوانی دارد، بهویژه آنکه این رویداد درست پیش از کنفرانس سالانه حزب کارگر برگزار میشود؛ نشستی مهم برای نماینده تازهمنتخب حوزه میکرفیلد.
در آمریکا و بریتانیا، تصور اصلی این است که اندی برنهام، احتمالا در اولین فرصت تلاش خواهد کرد تا بحران موجود در داخل کشور را حل و فصل کند. رویکرد سیاسی او طی سالهای اخیر نشان میدهد که برنهام اساسا مردی عملگراست که اگر از او غافل شوید ممکن است سیاستخارجی را بیش از آنچه که باید کنار گذاشته و تمرکزش را تماما بر وضعیت داخلی متمرکز کند. این موضوع میتواند به پاشنه آشیل دولت احتمالی اندی برنهام تبدیل شود.
تنش بر سر روابط با آمریکا
کییر استارمر که به زودی راه خود را از نخستوزیری جدا خواهد کرد، از منتقدان تمرکز بر روی مسائل داخلی است. او اخیرا هشدار داد که تمرکز صرف بر مسائل داخلی در دنیای امروز پایدار نیست. استارمر روز چهارشنبه در حاشیه نشست ناتو گفت: برداشت شخصی من این است که نمیتوان مسائل بینالمللی را از مسائل داخلی جدا کرد. برنهام تلاش کرد به این انتقاد پاسخ دهد. او در یادداشتی در روزنامه تایمز میان سیاست داخلی و خارجی پیوند برقرار کرد و نوشت: روابط ما با ایالات متحده همچنان حیاتی خواهد بود، زیرا آمریکا مهمترین متحد دفاعی و امنیتی ما است.
با این حال، او توضیح بیشتری درباره روابط با واشنگتنارائه نداد و در عوض بر تمایل خود برای ایجاد روابطی نزدیکتر با اروپا تاکید کرد. این موضعگیری این برداشت را تقویت میکند که برنهام در حوزه امنیتی بهدنبال تداوم سیاستهای پیشین خواهد بود، اما در عرصه اقتصادی و تجاری تلاش میکند بر توسعه روابط با شرکای جایگزین و دفاع پررنگتر از منافع ملی بریتانیا تمرکز کند؛ رویکردی که میتواند برای نمایندگان حزب کارگر هم جذاب باشد.
تداوم در سیاست خارجی
یکی از معدود موضوعاتی که تاکنون درباره سیاست خارجی برنهام تقریباً قطعی به نظر میرسد، حفظ جاناتان پاول در سمت مشاور امنیت ملی است؛ تصمیمی که از سوی بسیاری بهعنوان نشانهای از تداوم روابط میان لندن و واشنگتنو همچنین استمرار نقش بریتانیا در تلاشهای دیپلماتیک مرتبط با اوکراین و ایران تلقی میشود. مارک لئونارد، مدیر شورای روابط خارجی اروپا به پولتیکو، میگوید: پاول همکاری بسیار نزدیکی با همتایان آمریکایی خود داشته و موافقت او برای ادامه فعالیت، بخشی از فشارهای فوری موجود را کاهش داده است. با این حال، هنوز مشخص نیست چه کسی وزیر خارجه دولت برنهام خواهد شد.
برنهام احتمال بازگرداندن دیوید میلیبند، وزیر خارجه دوران گوردون براون، را بررسی کرده است. اما همزمان با فشارهایی مواجه است که خواهان حفظ ایوت کوپر در این سمت هستند. کوپر یکی از ارشدترین چهرههای زن حزب کارگر محسوب میشود.
برکناری کوپر میتواند بیثباتی بیشتری در وزارت خارجه ایجاد کند؛ چراکه او کمتر از یک سال است که این سمت را برعهده گرفته و عالیترین مقام اداری این وزارتخانه هم اخیرا برکنار شده است.
به نظر نمیرسد برنهام پس از ورود به قدرت، مانند استارمر بهسرعت در مسیر جلب نظر واشنگتن حرکت کند. استارمر سال گذشته از ترامپ برای دومین سفر رسمی دولتی بیسابقه به بریتانیا دعوت کرد و در ادامه نیز سفر دیگری با حضور چارلز سوم در ارتباط با دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا برگزار شد. اما با وجود نزدیکی تاریخی روابط دو کشور، اختلافات بنیادین در حوزه سیاستگذاری وجود دارد.
در حال حاضر، نخستوزیر آینده بریتانیا چندان در اولویتهای دونالد ترامپ قرار ندارد و نام او در ایالات متحده هنوز برای بسیاری ناآشنا است. در نهایت، اگر فعلا میان برنهام و ترامپ نقطه اشتراکی وجود داشته باشد، شاید در این واقعیت نهفته باشد که هر دو در میانه چرخه انتخاباتی قرار دارند و با فشار فزایندهای برای تمرکز بر مسائل داخلی و پاسخ به دغدغههای اقتصادی رای دهندگان مواجهاند.
۳۱۲/۴۲
نظر شما