به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، کوروش احمدی، دیپلمات سابق، در نشست «بررسی کارنامه سیاسی محمدعلی فروغی» درباره چرایی حمایت روشنفکرانی چون فروغی از روی کار آمدن رضاخان گفت:
در اواخر دهه ۱۲۹۰ با وضعیتی مواجه شده بودیم که کشور بهشدت تحت فشار بود؛ جنگ جهانی اول به ایران سرایت کرده بود، انگلیس و عثمانی و روسیه نیروهایشان را وارد ایران کرده بودند، قحطی بزرگی در سال ۱۲۹۸-۱۲۹۷ در ایران پیش آمده بود که بین یک تا دو میلیون از جمعیت اندک آن زمان ایران را قربانی گرفته بود. از ابتدای این دهه مسئله مورگان شوستر را داشتیم، اولتیماتومی که [روسها] دادند و همزمان ورود نیروهای روسیه به ایران و اتفاقات آذربایجان... همه این مسائل و بعد یک جور حکومت ملوکالطوایفی که بر کشور سایه انداخته بود؛ خوانین، رهبران عشایر و سران ایلات، دولت مرکزی را خیلی به بازی نمیگرفتند و دولت مرکزی توفق و قدرت چندانی بر آنها نداشت. [در چنین شرایطی] ما رسیدیم به مرحلهای که اولویت همین روشنفکران و متفکرینی که از قانون اساسی حمایت کردند و یکی از آنها [فروغی بود که] رساله «حقوق اساسی» را منتشر و تدریس کرد، جمعا به این فکر رسیدند که ما یک حکومت مقتدر مرکزی لازم داریم و در یک چنین وضعیتی کودتای ۱۲۹۹ شکل گرفت. کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ که شکل گرفت، بهتدریج یک شخصیتی بالا آمد به اسم رضاخان، و تقریبا همه طیفهای سیاسی آن دوره، همه طیفهایی که مسائل [ایران] برایشان مطرح بود، صرف نظر از نوع دیدگاهشان درباره قانون اساسی و امکان پیاده کردن و زمان آن، در مورد اینکه ما یک حکومت متمرکز مقتدر لازم داریم اتفاق نظر داشتند.
۲۵۹
نظر شما