آپارتاید نظام پرداخت کارکنان دولت؟

انرژیبسیاری از اهل فن در دولت ها و بیرون از آن، شهادت داده و می دهند یا تصدیق می نمایند که نظام پرداخت ایرانی جاری، نادرست و غلط است اما علیرغم این غلط بودن، مدل همان است که هست و راه همچنان چون همیشه، ادامه دارد.

بنزین؛ یک روایت و دوبحران

انرژی هر بار که مقامات کشور درباره بنزین صحبت می‌کنند، یک عدد در صدر خبرها می‌نشیند: «کسری». امسال هم اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، همین الگو را تکرار کرد. او گفت مصرف روزانه بنزین کشور به‌طور میانگین حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است که از این میزان حدود ۱۱۲ میلیون لیتر در پالایشگاه‌های کشور تولید می‌شود و نزدیک به ۹ میلیون لیتر نیز از طریق تبدیل محصولات پتروشیمی به بنزین تأمین می‌شود. ریاضی ساده‌ای که از این ارقام بیرون می‌آید، کسری‌ای در حدود ۱۴ میلیون لیتر در روز است؛ یعنی چیزی نزدیک به ده درصد مصرف کل.

اصلاحات اقتصادی، بدون حکمرانی منسجم به مقصد نمی‌رسد

چرا هماهنگی میان سیاست‌های مالی، پولی و ارزی یک ضرورت است؟

اقتصاد سیاسیدر چهار یادداشت گذشته، چهار رکن اساسی موفقیت اصلاحات اقتصادی مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا نشان داده شد که مشکل اصلی اقتصاد ایران، کمبود شناخت نسبت به راه‌حل‌ها نیست، بلکه ضعف در حکمرانی اصلاحات است. سپس بر ضرورت ایجاد اجماع میان ارکان تصمیم‌گیری و جامعه تأکید شد. در ادامه، نقش ثبات و پیش‌بینی‌پذیری به عنوان شرط استمرار اصلاحات مورد بحث قرار گرفت و در نهایت، اهمیت اولویت‌بندی و ترتیب  اصلاحات برای استفاده بهینه از منابع محدود تبیین شد.

چه باید کردهای عبور از تنگنای فعلی ایران

اقتصاد سیاسیدرباره وقایع اخیر جنگ، تفاهم­نامه و نقض آن، شرایط سخت اقتصادی ناشی از تحریمهای اقتصادی و جنگ، ابتدا چند پیش فرض را بیان داشته و براساس این پیش فروض برساخته، راهکارهای عقلانی و توام با واقع­گرایی برای عبور از این تنگنای اقتصادی و جنگ ارائه خواهد شد:

اصلاحات اقتصادی را از کجا باید آغاز کرد؟

اقتصاد سیاسیترتیب اجرای اصلاحات، به اندازه خود اصلاحات اهمیت دارد.

ابهامات برخورد قضایی با تراستی‌ها

انرژیسخنان رئیس سازمان بازرسی کل کشور حاوی نکات جالبی از نفوذ و چپاول برخی افراد رانت خوار تحت عنوان تراستی از بودجه ملی فروش نفت بوده؛ هرچند این گزارش به مردم از منظری نیز قابل ملاحظه قاداست:

بدون ثبات و پیش‌بینی‌پذیری، اصلاحات به نتیجه نمی‌رسند

اقتصاد سیاسیدر دو یادداشت گذشته گفته شد که مسئله اصلی اقتصاد ایران، کمبود برنامه‌های اصلاحی نیست، بلکه ضعف در حکمرانی اصلاحات است. همچنین تأکید شد که اصلاحات اقتصادی، پیش از هر اقدام اجرایی، به اجماع میان ارکان تصمیم‌گیری، نهادهای کارشناسی و جامعه نیاز دارند. اما اگر فرض کنیم چنین اجماعی نیز شکل گرفته باشد، آیا موفقیت اصلاحات تضمین خواهد شد؟

از ناترازی انرژی تا تاب‌آوری ملی

انرژیخاموشی‌ها باردیگر به خانه‌های مردم و کارگاه‌ها و کارخانه‌های صنعتی بازگشته است.

مرابحه هوشمند و بانکداری اسلامی؛ هم افزایی فناوری و فقه برای ارتقای تأمین مالی مولد

اقتصاد کلانبانکداری اسلامی طی چند دهه توانسته است الگویی متمایز از تأمین مالی را بر پایه دارایی‌های واقعی، پرهیز از ربا، تقسیم منافع اقتصادی و پیوند سرمایه با فعالیت‌های مولد ارائه کند. گسترش این الگو در کشورهای مختلف و افزایش حجم دارایی‌های صنعت مالی اسلامی، بیانگر آن است که قراردادهای اسلامی توان پاسخگویی به نیازهای اقتصاد معاصر را دارند. با وجود دگرگونی‌های گسترده در فناوری‌های مالی، مرابحه همچنان پرکاربردترین ابزار تأمین مالی بانک‌های اسلامی باقی مانده است، زیرا ساختاری روشن، قابلیت اجرای گسترده و انطباق مناسبی با نیازهای خانوارها، بنگاه‌های اقتصادی و زنجیره‌های تأمین دارد. مرابحه هوشمند مرحله‌ای تازه در تکامل همین قرارداد به شمار می‌آید؛ مرحله‌ای که فناوری را در خدمت اجرای دقیق‌تر احکام شرعی، افزایش شفافیت و ارتقای کارآمدی نظام بانکی قرار می‌دهد.

درباره‌ی این‌روزهای ما؛ معجون جنون!

اقتصاد کلانبیش‌از دو هفته از اختلال دیوانه‌وار چندین بانک مهم کشور گذشته‌، اما در این مدت وزیر اقتصاد فقط به زحمت افتاده‌ و ۲بار دستور پیگیری‌ صادر کرده‌اند و بانک مرکزی هم با سکوت تاریک خویش مشغول رژه رفتن روی مرکز اعصاب ملت است. در هر کشور عقب‌افتاده‌ای اگر چنین فاجعه‌ی عجیبی رخ می‌داد تابحال مسئولان مربوطه را بدل به سکه می‌کردند و به دست‌ مردم می‌رساندند، این‌جا اما سرزمین عجایب است، سرزمین تکثر و توارد و دژاووی‌ِ بحران‌ها. سرزمین رویاهای مدفون و آینده‌ی بی‌تصویر.

تلاش برای پاسخ به یک پرسش بنیادی

چرا برنامه‌های اصلاحات اقتصادی به نتایج پایدار منجر نشد؟

اقتصاد سیاسیاقتصاد ایران طی دهه‌های گذشته با چالش‌های ساختاری متعددی روبه‌رو بوده است. درباره بسیاری از این چالش‌ها و راهکارهای اصلاح آنها، مطالعات، پژوهش‌ها و دیدگاه‌های کارشناسی ارزشمندی ارائه شده است.

گورستان زیرزمینی برق با چاه‌های غیرمجاز

انرژیایران امروز با دو بحران همزمان دست و پنجه نرم می‌کند که هر یک به تنهایی برای به زانو درآوردن یک کشور کافی است: یکی کم‌آبی فزاینده و دیگری ناترازی شدید برق.

توافق کافی نیست؛ دلار نسخه اقتصادی می‌خواهد / هشدار کارشناسی درباره دام «ارز چندنرخی»

بازار مالیاصغر سمیعی، کارشناس بازار ارز، با تأکید بر اینکه نوسانات در بازار ارز و طلا در بسیاری از موارد ساختگی و ناشی از رفتار سودجویان است، گفت بهانه‌هایی مانند اخبار سیاسی و اقتصادی می‌تواند ابزار ایجاد تلاطم در بازارها باشد.

حداقل دستمزد در ایران: جبران تورم یا موتور توسعه؟

اقتصاد کلانمسئله حداقل دستمزد در ایران، در ظاهر یک اختلاف سالانه میان کارگران، کارفرمایان و دولت است، اما در عمق خود بازتاب یک اختلال ساختاری بسیار بزرگ‌تر در اقتصاد کشور است.

چرا مرثیه خوان توسعه شده‌ایم

بازرگانیهمه اهل اندیشه، در سال های اخیر‏، فرصتی فراخ‌تر یافته و توانسته‌یم‏ بیش از گذشته‏، در باب توسعه و پیشرفت ایران، اندیشه کنیم. نویسنده این متن نیز گاه این فرصت را مغتنم دانسته و به دلمشغولی توسعه، متفتن و در آن زیسته است.

رمزگشایی از نبرد پنهان دیپلماسی انرژی ریاض و ابوظبی در دل آتش‌بس

اقتصاد سیاسیدر میانه جنگ تحمیلی که همچنان سایه سنگین خود را بر منطقه انداخته، نبردی موازی و خاموش در جریان است که کمتر کسی درباره‌اش سخن می‌گوید. جنگی که نه با موشک و پهپاد، که با بشکه‌های نفت و قیمت‌های رسمی فروش و مسیرهای لجستیکی درگرفته است.

آقای دولت، جناب مجلس یک بار دیگر از ما حمایت کنید نابود می‌شویم

اقتصاد سیاسیبیش از چهار ماه از حذف ارز ترجیحی، تخصیص کالابرگ و شعارهای زیبایی که مقامات دولتی در خصوص اصابت یارانه به هدف و حراست از معیشت مردم و ... دادند گذشته اما نتیجه‌ای که اعداد نشان می‌دهد بسیار متفاوت از وعده‌هایی است که مقامات می‌دادند.

بحران مسکن ایران در مرحله تخریب سرمایه اجتماعی

بازرگانیبحران مسکن در ایران طی دهه اخیر از یک ناترازی متعارف میان عرضه و تقاضا فراتر رفته و به یک گره کور ساختاری تبدیل شده است که ریشه در لایه‌های عمیق اقتصاد کلان، شکست‌های نهادی و انگیزه‌های کژمنشانه در بازارهای دارایی دارد.

چرا آینده پژوهی‌ها‏ به کاری نیامد؟

اقتصاد سیاسیبعد از یادداشت پیشینم که خبرآنلاین آن را با ظرافتی محتاطانه ذیل عنوان ”جای خالی اندیشه ورزان در این روزهای برزخی ایران”، نشر داده بود، دوست شریف و نازنینم که مدتها قبل و از بد روزگار، از تهران به لس آنجلس کوچانده شده است‏، برایم نوشت: به فکر بقا باش!

ایران و برزخ بزرگ اوپک، کارتل رو به مرگ

انرژینمی‌دانم چند نفر از شما آن حس غریبِ نشستن در اتاقی را تجربه کرده‌اید که سقفش در حال فرو ریختن است، اما همه حاضران طوری وانمود می‌کنند که انگار همه‌چیز عادی است؟ این دقیقاً همان حسی است که این روزها با مرور اخبار اوپک به ما دست می‌دهد.

جای خالی اندیشه‌ورزان در برزخ این روزهای ایران

اقتصاد سیاسی۱.روزها همچنان می گذرد و ما ایرانیان در فضای ملتهب میان صلح و جنگ و یک آتش بس که شکننده و لرزان می نماید، زیست مان را ادامه می دهیم. 

جنگ تحمیلی سوم؛ شوک جهانی اختلال در زنجیره‌های تأمین انرژی و نهاده

کشاورزیجنگ در خاورمیانه و انسداد تنگه هرمز، بازارهای جهانی خوراک دام و کود شیمیایی را متزلزل کرده است و پیامدهای آن از افزایش شدید قیمت‌ها از مبدا چین گرفته تا تأخیر در ارسال محموله‌ها از آفریقا را نیز شامل می‌شود.

باید و نباید درآمدزایی از هرمز در پساجنگ

اقتصاد سیاسیتنگه هرمز برای ایران فقط یک مسیر آبی نیست. این تنگه از مهم‌ترین دارایی‌های راهبردی کشور است که در نقطه تلاقی امنیت، انرژی، تجارت جهانی و ژئوپلیتیک منطقه قرار دارد. هر نگاه جدی به آینده ایران، ناگزیر باید به ای نپرسش پاسخ بدهد که با این دارایی‌ چگونه باید رفتار کرد. آیا باید آن را صرفاً به‌عنوان یک ابزار فشار و بازدارندگی است؟ یا می‌توان آن را به یک پایه برای حکمرانی هوشمند، توسعه‌محور و پایدار تبدیل کرد؟