مشروطه ناتمام است؛ اگر همچنان نسل زد را زیر فرش جارو کنیم

تاریخ ایراناگر مشروطه هنوز پروژه‌ای ناتمام است، شاید نخستین گام برای تکمیل آن این باشد که به جای سخن گفتن از مردم، به خود مردم گوش بدهیم؛ حتی وقتی سخن‌شان با آرمان‌های ما هم‌خوان نیست.

تجدیدِ عهد با خاطراتِ نوستالژیک!

نقدی بر سخنانِ هاشم آقاجری در نشست «بازخوانی مشروطه»

تاریخ ایرانبه نظر می‌رسد نگرشی که آقاجری دارد، برآمده از همان نگرشی است که برایِ نمونه در آبان ۱۳۵۸ منجر به اشغالِ سفارتِ آمریکا شد.

سی تیر انتقام شاه از قوام بود

تاریخ ایراناو از چنان جسارت و شهامتی در سیاست‌ورزی برخوردار بود که سیدحسن مدرس، فقیه مشروطه‌خواه، او را «شمشیر رزم» می‌خواند که برای مقابله با رضاخان سردارسپه، وزیر جنگ تمام دولت‌های پس از کودتای سوم اسفند، چاره‌ساز بود.

دیپلماسی واپسین سنگر منافع ملی

فروغی؛ سیاستمداری که پاهایش در زمین واقعیت بود/ او از منفور شدن نهراسید

تاریخ ایراندر کشوری که اشغال شده، دعوت به «خودداری از مقاومت» به‌آسانی می‌تواند به بزدلی، تسلیم یا سازش تعبیر شود. اما تاریخ را نباید با ذوق‌زدگی‌های عاطفی خواند. پرسش اساسی این نیست که این سخن چقدر دلنشین بود؛ پرسش این است که آیا بدیل عملیِ بهتری وجود داشت؟ شواهد تاریخی می‌گویند: نه، دست‌کم نه در مقیاس یک مقاومت ملیِ مؤثر و پایدار.

نقدی بر کتاب «مصدق بدون نفت»

آیا مصدق واقعاً نماد سیاست‌ورزی اخلاق‌محور بود؟

تاریخ ایراننویسنده وقتی به خانه‌نشینیِ مصدق می‌رسد در ادامه به خانه‌نشینیِ فروغی هم اشاره دارد. نخست این‌که، مصدق در زمانی که احمدآباد بود بر کارهایِ کشاورزی و زمین‌هایِ خودش نظارت داشت و هیچ کار برجسته‌ای هم انجام نداد. اما فروغی آثار درخشانی پدید آورد و هنگامی نیز که کشور را در خطر دید، کدورت‌ها موجب نشد که عاشقانه در خدمتِ مردم و کشور نباشد.

پیروزی‌های نادرشاه هیچ رفاهی برای مردم ایران در پی نداشت

تاریخ ایراننادر پس از بازگشت از هند وعده داد که مردم ایران را برای سه سال از پرداخت مالیات معاف کند. چنین وعده‌ای اگرچه در ظاهر نشان‌دهنده توجه به فشارهای اقتصادی مردم بود، اما در عمل نه‌تنها اجرا نشد که برای اخذ مالیات‌های بیشتر مردم مورد ظلم ماموران حکومت او قرار گرفتند.

تأملی بر ادعاهای عجیب تاریخی درباره تفاهم‌نامه ایران و آمریکا

تاریخ ایراندر تاریخ‌نگاری، ادعاهای بزرگ نیازمند شواهد بزرگ‌اند. هیچ پژوهشگری نمی‌تواند صرفاً با اتکا به اهمیت یک رخداد، آن را در میان صدها تجربه مشابه یا متفاوت، یگانه و بی‌همتا معرفی کند.

درس‏‌های ناآموخته از واقعه به توپ بستن مجلس

تاریخ ایرانزمانی که محمدعلی‌شاه مجلس را به توپ بست تصور نمی‏‌کرد پایتخت دوم ایران و شهر نایب‏‌السلطنه یعنی تبریز برای ۱۳ ماه به رهبری سردار ملی و سالار ملی به مقابله با آن برآید.

تنگه هرمز چگونه هویت ملی ایران را صیقل داد؟

«ترومای تاریخی» هرمز

تاریخ ایران برخی مکان‌ها در روانِ جمعی، حکمِ «تِمِنوس» (Temenos) یا دایره مقدس و محافظت‌شده دارند. هرمز در تاریخِ ایران، آستانه ورود به ساحتِ «منِ ملی» است. در ناخودآگاهِ جمعیِ ما، این تنگه به‌ مثابه یک گلوگاهِ حیاتی تعریف شده است که صیانت از آن، وظیفه ذاتیِ کهن‌الگوی «مرزبان» (The Guardian) است.

آسیب‌شناسی روایت‌های ایدئولوژیک از گذشته ایران

تاریخ را به اهلش بسپارید، نه کاسبکاران فرصت‌طلب

تاریخ ایرانآن‌چه مغفول ماند، تاریخ‌نگاری علمی و غیرایدئولوژیک بود. وقایع دی‌ماه ۱۴۰۴ آفت و آسیب این نگاه به تاریخ را بازنمایاند. برای مقابله با آن اما باز بر طی ‌کردن راه‌های اشتباه پیشین تکیه و تأکید شد؛ مسیری که نه‌تنها نسل جدید را به روایات رسمی جلب و جذب نمی‌کند، بلکه راه را بر روی تحریف‌کنندگان می‌گشاید.

تو «خواهر» داری؟!

تاریخ ایراناصرار ما بر نوشتن خواهر با املای دشوارتر، در واقع ادای احترام به ریشه‌های ۲۵۰۰ ساله‌مان است.

آقای رئیس‌جمهور آمریکا، من از عصر حجر ایران با تو سخن می‌گویم!

تاریخ ایرانبه وزیر جنگت که روی جیب کتش دستمالی با طراحی پرچم کشور سیصدساله نشده‌ات را گذاشته بگو این بار به‌ جای جُستار پل‌ها و زیر ساخت‌های مدرن در ایران کمی بگردد حتماً موقعیت‌های تپه سراب، تپه گوران، تپه سیلک و چشمه‌علی را خواهد یافت...

ما را دقیقاً به کدام «عصر حجر» برمی‌گردانی، آقای ترامپ؟!

تاریخ ایراندر سال ۱۴۹۲ میلادی، زمانی که کریستف کلمب برای نخستین بار به قاره‌ آمریکا پا گذاشت و آن سرزمین هنوز موطن بومیان بود و نه مهاجران اروپایی، بیش از دو هزار سال از نگارش منشور کوروش می‌گذشت...

دفاع مقدس سه ‌هزار ساله

تاریخ ایرانمقاومت و پایداری در برابر تجاوز مشعلی فروزان است که از سورنا فاتح کراسوس به اردوان و از او به اردشیر و شاپور و از آنان به ابومسلم و یعقوب و از اینان به شاه اسماعیل و شاه طهماسب رسید و پس از آن نیز شاه عباس‌ها و نادرشاه‌ها میراث‌دار این مقاومت حماسی بودند.

چند یادآوری تاریخی و متقابلا ناسپاسی ضدایرانی همسایگان جنوبی

تاریخ ایراندر سال ۱۹۷۱، پس از سه سال مذاکره، کشور امارات متحده عربی، با حمایت و همراهی سیاسی و مالی حکومت ایران تاسیس شد.

سوگنامه‌ای برای دکتر مصدق رشتی

تنِ این استاد تاریخ دانشگاه را به زهر تهمت آلودند و جانش را فرسودند

تاریخ ایراندکتر مصدق زاده مشهد و از شاگردان دکتر علی شریعتی بود. مراودات استاد و شاگرد اما محدود به کلاس و دانشگاه نبود. در اسناد ساواک مشهد گزارش‌هایی از مراجعات شاگرد به استاد آمده است...

ترکیه و نقش  قوام‌السلطنه در نجات آذربایجان

تاریخ ایرانبا پایان گرفتن غائله پیشه‌وری که در مطبوعات ترکیه با بازتاب وسیع و پر از تحسین و شادی همراه بود، موضع‌گیری نسبت به قوام هم تغییر کرد و مطبوعات ترکیه به تمجید از وی به‌عنوان یک سیاستمدار آگاه و میهن‌پرست پرداختند.

عملیات فریب و دروغ

یادمان سقوط فرقه دموکرات در ۲۱ آذر ۱۳۲۵

تاریخ ایراندر تبریز پیشه‌وری داد می‌زند: «اولمک وار، دونمک یوخ!» (مرگ هست و بازگشت نیست!) وقتی حتی پای یک ستون نظامی به تبریز نرسیده بود مردم ایران‌دوست آذربایجان با قیامی ملی و خودجوش تومار فرقه را در هم‌پیچیدند.