بی-۲ اسپیریت (آمریکا)
بی-۲ اسپیریت ( B-2 Spirit، بهمعنای شبح)، نام بمبافکن رادارگریز چندمنظوره شرکت نورتروپ گرومن با کمک شرکت بوئینگ است که توانایی پرتاب جنگافزارهای هستهای و متعارف را دارد. این هواپیما قابلیت حمل هشتاد بمب هوشمند ۲۳۰ کیلوگرمی JDAM با سیستم جیپیاس یا ۱۶ بمب هستهای ۱۱۰۰ کیلوگرمی کلاس D83 را دارد.
B-2 با سوخت گیری اولیه بیش از ۱۱ هزار کیلومتر را طی میکند و اگر سوختگیری هوایی کند، میتواند به هر نقطه در کره زمین سر بزند. این بمب افکن در ارتفاع ۵۰۰۰۰ پایی به دور از چشم رادارهای دشمن میتواند بمبهای زیادی را رها کند.
پروژه تولید بمبافکن بی۲ در دوران حکومت کارتر آغاز شد. این بمب افکن همچنان گرانقیمتترین هواپیمایی است که تا حالا ساخته شده و هزینه تولید هر فروند آن بر اساس قیمتهای سال ۱۹۹۷ حدود ۷۳۷ میلیون دلار بود. هزینه فروش با توجه به قیمت قطعات یدکی، تجهیزات، و پشتیبانی نرمافزاری در سال ۱۹۹۷ به ۹۲۹ میلیون دلار میرسید. در صورتی که هزینهٔ کل پروژه تولید این بمبافکن شامل تحقیقات، پیشرفت، مهندسی و آزمایشها هم منظور شود، هر فروند از این هواپیما با بهایی معادل ۲٫۱ میلیارد دلار ساخته شده و هزینه کل پروژه بر اساس دلار سال ۱۹۹۷ معادل ۴۴ میلیارد و ۷۵۰ میلیون دلار است.
هزینههای عملیاتی و سرمایهای بسیاری بالای این هواپیما موجب شد که پروژه بی۲ در کنگره آمریکا و ستاد مشترک وزارت دفاع بسیار بحثانگیز باشد. در ابتدا سفارش تولید ۱۳۲ فروند از این بمبافکن به نورتروپ داده شده بود، اما پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی نیاز به این هواپیما را که برای نفوذ به فضای هوایی شوروی و بمباران مراکز حساس آن طراح شده بود، به شدت کاهش داد و در نهایت تنها ۲۱ فروند از این بمبافکن تولید شد. سانحه سال ۲۰۰۸ یکی از آنها را نابود کرد و ۲۰ فروند دیگر همچنان در خدمت نیروی هوایی ارتش قرار دارند. ارتش آمریکا نخستین بار از این بمبافکن در سال ۱۹۹۹ در جنگ کوزوو استفاده کرد و سپس در جنگ افغانستان، جنگ عراق و جنگ ۲۰۱۱ لیبی نیز از آنها بهره برد. این هواپیما در مقایسه با دیگر بمب افکنهای عمده آمریکایی مانند بی ۵۲ و بی ۱ بی، قابلیت انعطافپذیری بسیاری را با خود به همراه دارد و قابلترین گونه در میان بمب افکنهای سرنشین دار است.
مهمترین ویژگی این بمب افکن، مخفی بودن آن از دید رادار است که توانایی بی نظیری در انهدام ارزشمندترین پایگاههای دشمن حتی در قلب پدافندهای هوایی بسیار سنگین به این هواپیمای بمب افکن میدهد. این ویژگیها، تماماً موجب شدهاند که بی ۲ به عنوان تنها بمب افکن رادار گریز قرن بیست و یکم شناخته شود. ویژگیهای پنهان کاری، آیرودینامیکی و توانایی حمل مقدار زیادی تسلیحات، این بمب افکن را از سایر بمب افکنهای موجود در خدمت متمایز و جدا میسازد. بدین وسیله، این هواپیما قادر است به دور از ترس از شناسایی به وسیله رادار دشمن، در ارتفاعات بالا به عملیات و تجسس پرداخته و آزادی عمل فوقالعادهای نیز داشته باشد.
بمب افکن B-2 اسپیریت با قیمت تقریبی ۲ میلیارد دلار آمریکا با احتساب هزینههای پروژه تولید این هواپیما هم اکنون به عنوان گرانقیمتترین هواپیمای جهان شناخته میشود. این قیمت برابر با قیمت یک کشتی جنگی بزرگ آمریکایی است.
اف-۲۲ (آمریکا)
اف-۲۲ رپتور هواپیمای جنگنده نسل پنجم ساخت شرکتهای لاکهید و بوئینگ است که از فناوری رادارگریزی (Stealth) استفاده میکند. ایالات متحده تنها کشوری است که دارای این هواپیما است. در اصل اف-۲۲ به عنوان یک جنگنده برای برتری هوایی طراحی شده بود، اما دارای قابلیتهای اضافی است که شامل حمله به زمین، جنگ الکترونیکی و اطلاعات سیگنال میباشد. لاکهید مارتین پیمانکار اصلی طرح است و تولید بیشتر بدنهٔ هواپیما، سیستمهای سلاح و مونتاژ نهایی اف-۲۲ را به عهده دارد. برنامه بوئینگ شامل بال، بدنه، ادغام آویونیک، و تمامی سیستم آموزش خلبان و نگهداری سیستم است. بهای هر فروند اف-22، ۱۴۰ میلیون دلار برآورد شده است.
چنگدو جی ۱۰ (چین)
جنگنده J-10 اولین جنگنده چینی توسعه یافته است که از لحاظ عملکرد و قابلیت شبیه هواپیماهای جنگی غربی است. این هواپیما به منظور مقابله با خطر هواپیماهای شوروی از جمله میگ ۲۹ و سوخو ۲۷ ساخته شد. این هواپیما در ابتدا به گونهای طراحی شده بود که در جنگهای هوایی برتری داشته باشد، اما با سقوط شوری و تغییر نیازهای کشور چین، به یک جنگنده چندکاره تبدیل شد. این هواپیما شباهتهای بسیاری به جنگندههای آمریکایی دارد و از تکنولوژی قابل توجهی بهره میگیرد. قیمت این هواپیما در حال حاضر در حدود ۲۷ میلیون دلار است.
اف-۱۵ ایگل (آمریکا)
اف-۱۵ ایگل (عقاب) جنگنده آمریکایی است که برای برتری هوائی به سفارش دولت آمریکا (برای نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا و گارد ملی هوائی) طراحی و ساخته شدهاست. این هواپیما را شرکت مکدانل-داگلاس که اکنون بخشی از شرکت بوئینگ است میساخت. اف-۱۵ جنگنده اصلی آمریکا برای مراقبت از مرزهای هوائی این کشور است. استفاده از دو موتور قدرتمند توربوفن با قدرت ۲۹۰۰۰ پوند کشش (۱۳۱۵۴) در ثبت اوج گیری و شتاب و دارا بودن یک سازه هوایی قوی که حاصل هزاران ساعت مطالعه و بررسیهای و انجام آزمایشها تونل باد بوده و نیز اس