یادی از اهالی موسیقی در اولین بهار غیبت‌شان

طی یک سال گذشته تعدادی از هنرمندان کشورمان دار فانی را وداع گفتند. در این میان برخی از نوازندگان، آهنگسازان و خوانندگان عرصه موسیقی کشورمان نیز چهره در نقاب خاک کشیدند. در میان این لیست نام فریدون شهبازیان، محمدعلی بهمنی، سید احمد مراتب و درویش چنگیز عبدی‌پور نیز به چشم می‌خورد.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایلنا، با پایان هر سال، عملکرد همه مراکز فرهنگی و هنری نیز مانند دیگر نهادهای اجتماعی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد تا در سال جدید بر اساس آخرین تحلیل‌های آماری و اداری، ارزیابی‌ها به عملکرد بهتر و کارآمدتر منجر شود. در سال گذشته جامعه موسیقی چندین هنرمند را از دست داد. آغاز بهار بهانه‌ای برای یاد کردن از این هنرمندان است. ایلنا در اینباره گزارشی تهیه کرده است. 

ذوالفقار بِیتانه

نوازنده و مقام‌دان و مقام خوان خراسانی

ذوالفقار بیتانه یکی از هنرمندان پیشکسوت موسیقی مقامی خراسان (نوازنده و سازنده ساز دوتار) را باید یکی از اولین درگذشتگان عرصه موسیقی در سال گذشته تلقی کرد. از هنرمندان شاخص و پیشگام موسیقی خراسان بود که در حوزه نوازندگی دوتارویژگی‌های متعددی داشت. 

ذوالفقار بیتانه سیزدهم فروردین سال ۱۴۰۳، دار فانی را وداع گفت. او در بهار سال گذشته در سانحه تصادف به کما رفت و در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان «چمران» واقع در شهرستان فردوس (یکی از شهرهای خراسان جنوبی) بستری شد. تلاش‌ها برای بهبود او که به مرگ مغزی دچار شده بود، نتیجه نداد و همانجا دارفانی را وداع گفت. در ادامه با رضایت خانواده و پس از انجام آزمایش‌های پزشکی پیکرش به بیمارستان «منتصریه» مشهد منتقل و در تاریخ ۱۴ فروردین اعضای بدن این هنرمند به بیماران نیازمند پیوند اهدا شد. 

مراسم خاکسپاری این هنرمند فقید که از او به عنوان یکی از آخرین گنجینه‌های موسیقی مقامی خراسان یاد می‌شود، روز پنجشنبه ۱۶ فروردین در مزار بهشت اکبر شهرستان فردوس برگزار شد. 

این هنرمند قبل‌تر و در زمان حیات از سوی کمیته ثبت ملی میراث فرهنگی ناملموس در فهرست هنرمندان حامل میراث فرهنگی در فهرست گنجینه‌های زنده بشری قرار گرفته بود. 

به گفته بسیاری از کارشناسان حوزه موسیقی نواحی منطقه خراسان، این هنرمند از گنجینه‌های خاص موسیقی خراسان و صاحب پنجه‌ای پر مایه محسوب می‌شد که در موسیقی خراسان به‌ویژه شرق و جنوب آن جایگاه فنی داشت. ضمن اینکه پنجه‌های او در نوازندگی شباهت بسیار زیادی به پنجه ذوالفقار عسگریان داشت. تسلط وی بر مقام‌های شرق و آگاهی‌اش بر ریتم‌ها و نغمات خراسان از او استادی چیره‌دست و صاحب سبک ساخته بود. 

در میان آثار بیتانه، تصانیفی در وصف پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله)، حضرت علی ابن موسی الرضا (علیه السلام) و ۱۴ معصوم (علیهم السلام) بر اساس سرمقام‌های خراسانی وجود دارد که همواره قابل شنیدن هستند. 

درویش چنگیز عبدی‌پور

مقام‌دان و نوازنده تنبور خطه کرمانشاه

درویش چنگیز عبدی‌پوررا تنبورنواز و کلام‌خوان برجسته موسیقی مقامی کرمانشاه و گوران می‌دانند. او که اهل شهر کرند غرب بود، دومین هنرمندی است که در بهار سال گذشته چهره در نقاب خاک کشید. درویش عبدی‌پور روز پنجشنبه ۱۶ فروردین سال ۱۴۰۳ در منطقه کرند غرب درگذشت. 

این هنرمند ۸۰ساله از بازماندگان صاحب الحان قدیم در حوزه موسیقی مقامی و تنبور و کلام بود. او شاگرد باباغلام همت‌آبادی (از صاحبان لحن و مرجع تنبور) به شمار می‌آمد. 

منوچهر پناهی نژاد

نوازنده بی‌حاشیه

منوچهر پناهی نژاد هنرمند پیشکسوت موسیقی و عضو موسسه هنرمندان پیشکسوت در روز بیست و پنجم فروردین ماه سال گذشته دیده از جهان فرو بست. 

این هنرمند ماه‌ها درگیر مبارزه با سرطان بود و در نهایت به سن هشتاد و دو سالگی درگذشت. 

منوچهر پناهی‌نژاد، تیرماه ۱۳۲۱ در تهران به دنیا آمد. وی دارای مدرک درجه یک هنری از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بوده و از سال ۱۳۹۱ به عضویت مؤسسه هنرمندان پیشکسوت درآمده است. 

گفتنی است او در سال ۱۳۴۶ به وزارت فرهنگ و هنر وارد شد و با هنرمندانی چون عباس خوشدل، عماد رام و تعدادی دیگر از هم‌عصرانش، همکاری داشت. 

باید گفت، موسیقی در خانواده پناهی‌نژاد موروثی بوده و سه نسل پیش از او نیز نوازندگی می‌کرده‌اند. اکنون محمدرضا پناهی‌نژاد فرزند این هنرمند نیز نوازنده درام و سازهای کوبه‌ای است و در ارکستر سمفونیک تهران مشغول فعالیت است. پناهی‌نژاد موسیقی را نزد پدرش آموخت و اولین ساز او ویولن بوده است. سپس به سراغ درام و سازهای کوبه‌ای رفت و در ۹ سالگ