پیش‌خور شدن بودجه فرهنگ/ بلعیده شدن ۶۰ درصد تخصیص‌های ارشاد توسط هزینه‌های جاری و صندوق هنر

نرگس کیانی: براساس فهرست اعتبارات اختصاص‌یافته به برنامه‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در چهار ماهه نخست سال ۱۴۰۵، جمع کل بودجه (اعتبار مصوب) ۷,۴۶۹ میلیارد و ۴۶۶ میلیون تومان (معادل ۷.۴۶۹ همت) و جمع کل تخصیص‌یافته در مدت زمان مذکور ۱,۶۲۲ میلیارد و ۱۱۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان (معادل ۱.۶۲۲ همت) است. با مقایسه این دو عدد مشخص می‌شود، در ۴ ماهه نخست سال ۲۱.۷۲ درصد از کل بودجه مصوب تخصیص داده شده و پرداخت شده است.  

بررسی جزئیات این گزارش نشان می‌دهد که بیشترین میزان اعتبارات تخصیص‌یافته در یک‌سوم ابتدایی سال جاری به «اعتبارات اجتناب‌ناپذیر وزارتخانه» با ۶۴۴.۷ میلیارد تومان (۲۹.۱ درصد تحقق) و «صندوق اعتباری هنر» با ۳۲۴ میلیارد تومان (۱۹.۶ درصد تحقق) اختصاص یافته است. این دو بخش در مجموع بیش از ۶۰ درصد از کل مبالغ پرداختی را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها با دریافت ۱۲۶.۲ میلیارد تومان در رتبه بعدی تخصیص‌ها قرار گرفته‌اند.

در میان معاونت‌های تخصصی، معاونت فرهنگی با دریافت ۸۲.۳ میلیارد تومان (۱۳.۹ درصد) و معاونت رسانه‌ای و تبلیغات با ۷۴.۴ میلیارد تومان (۱۱.۸ درصد) بیشترین حجم پرداختی‌ها را به ثبت رسانده‌اند. این در حالی است که ستاد عالی کانون‌های مساجد ۷۴ میلیارد تومان و بنیاد فرهنگی هنری رودکی ۵۴.۷ میلیارد تومان از اعتبارات مصوب خود را دریافت کرده‌اند.

از سوی دیگر، آمار تخصیص‌ها در حوزه بنیادها و مراکز توسعه‌ای حاکی از درصد تحقق پایین‌تر است؛ به طوری که مرکز عالی قرآن و عترت با ۱۸.۶ میلیارد تومان (۶.۴ درصد) و بنیاد پویانمایی با ۵.۴ میلیارد تومان (۳.۹ درصد)، کمترین نرخ جذب اعتبارات را در این مدت تجربه کرده‌اند.

طبق جدول زمانی بودجه‌ریزی سالانه، جذب ۲۱.۷۲ درصد از اعتبارات در یک‌سوم نخست سال نشان‌دهنده تحقق بخشی از تعهدات مالی است و انتظار می‌رود روند تخصیص اعتبارات برنامه‌ای در ۸ ماه باقی‌مانده سال تسریع شود.

۶۰ درصد پول در دو ردیف

بزرگ‌ترین دریافت‌کنندگان اعتبار در چهار ماه نخست سال، «اعتبارات اجتناب‌ناپذیر وزارت» و «صندوق اعتباری هنر» بوده‌اند. ردیف نخست از ۲ هزار و ۲۱۳ میلیارد تومان اعتبار مصوب، ۶۴۴.۷ میلیارد تومان دریافت کرده است؛ صندوق اعتباری هنر نیز از یک هزار و ۶۵۰ میلیارد تومان اعتبار، ۳۲۴ میلیارد تومان تخصیص گرفته است.

این دو ردیف روی هم حدود ۹۶۹ میلیارد تومان دریافت کرده‌اند؛ رقمی که نزدیک به ۶۰ درصد کل تخصیص وزارت فرهنگ در این دوره است.

همین جا نخستین پرسش جدی شکل می‌گیرد: چه سهمی از بودجه‌ای که در چهار ماه نخست پرداخت شده، مستقیماً صرف تولید و اجرای برنامه‌های فرهنگی و هنری شده و چه میزان به هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر، تعهدات و حمایت‌های ساختاری اختصاص یافته است؟

پاسخ به این پرسش برای ارزیابی عملکرد بودجه فرهنگی اهمیت زیادی دارد. زیرا افزایش یا کاهش رقم کل تخصیص، به تنهایی نمی‌تواند نشان دهد که فعالیت فرهنگی در چه وضعیتی قرار دارد.

اجتناب‌ناپذیر وزارت:  

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
	۳	اجتناب‌ناپذیر وزارت	۲ همت و ۲۱۳ میلیارد تومان	۶۴۴ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان
جمع کل	۳		۲ همت و ۲۱۳ میلیارد تومان	۶۴۴ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان

صندوق اعتباری هنر: 

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
صندوق اعتباری هنر	۸	صندوق اعتباری هنر	یک تریلیون و ۶۵۰ میلیارد تومان	۳۲۴ میلیارد تومان
جمع کل			یک تریلیون و ۶۵۰ میلیارد تومان	۳۲۴ میلیارد تومان

معاونت فرهنگی؛ ۱۴ درصد از بودجه

در میان معاونت‌های تخصصی وزارتخانه، وضعیت معاونت فرهنگی قابل توجه است. این معاونت برای سال جاری ۵۹۳.۳ میلیارد تومان اعتبار مصوب دارد، اما در چهار ماه نخست تنها ۸۲.۳ میلیارد تومان دریافت کرده است؛ یعنی حدود ۱۳.۹ درصد.

در داخل این معاونت نیز بخش قابل توجهی از منابع به خانه کتاب و ادبیات ایران اختصاص دارد. این مجموعه از ۵۱۵ میلیارد و ۲۰ میلیون تومان اعتبار، ۶۸ میلیارد تومان دریافت کرده است. در مقابل، ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها که در این بخش ۱۸.۲۸ میلیارد تومان اعتبار دارند، در چهار ماه نخست تخصیصی دریافت نکرده‌اند.

این اختلاف نشان می‌دهد که حتی در یک معاونت نیز سرعت تخصیص اعتبارات یکسان نیست و برخی مجریان زودتر از دیگران به منابع مصوب دسترسی پیدا کرده‌اند.

رسانه؛ بودجه‌ای که هنوز کامل به میدان نیامده است

معاونت رسانه‌ای و تبلیغات نیز ۶۲۷.۷ میلیارد تومان اعتبار مصوب دارد، اما سهم تخصیص‌یافته آن در چهار ماه نخست ۷۴.۴ میلیارد تومان بوده است؛ یعنی حدود ۱۱.۸ درصد.

در این معاونت، مؤسسه فرهنگی مطبوعاتی نشرآوران از ۱۷۸.۶ میلیارد تومان اعتبار، ۲۴.۶ میلیارد تومان دریافت کرده است. خود معاونت نیز از ۴۳۶.۶ میلیارد تومان اعتبار، ۴۷.۷ میلیارد تومان تخصیص گرفته است.

بنابراین با وجود آنکه رسانه یکی از حوزه‌های پرچالش فرهنگ در شرایط اقتصادی کنونی است، بخش قابل توجهی از اعتبار مصوب آن هنوز به مرحله تخصیص نرسیده است.

هنر؛ تخصیص ۵۹ میلیاردی برای ۳۲۴ میلیارد بودجه

معاونت هنری نیز از این قاعده مستثنا نیست. مجموع اعتبار مصوب این معاونت ۳۲۴.۸ میلیارد تومان است و در چهار ماه نخست ۵۹.۲ میلیارد تومان، معادل حدود ۱۸.۲ درصد، تخصیص یافته است.

اما بررسی جزئیات نشان می‌دهد وضعیت انجمن‌های مختلف هنری متفاوت است.

انجمن هنرهای نمایشی ایران از ۹۲.۸۵ میلیارد تومان اعتبار، ۱۶ میلیارد تومان دریافت کرده است. انجمن موسیقی ایران از ۷۰.۵ میلیارد تومان اعتبار، تنها ۶.۶ میلیارد تومان دریافت کرده و مؤسسه توسعه هنرهای تجسمی معاصر نیز از ۱۲۱.۱ میلیارد تومان، ۱۷.۳ میلیارد تومان تخصیص گرفته است.

در مقابل، ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها در این معاونت از ۴۰.۳۵ میلیارد تومان اعتبار، ۱۹.۳ میلیارد تومان دریافت کرده‌اند؛ یعنی نزدیک به نیمی از اعتبار مصوب خود.

این تفاوت نشان می‌دهد که «تخصیص بودجه هنر» یکدست نیست و میان نهادها و مجریان مختلف شکاف قابل توجهی وجود دارد.

معاونت رسانه‌ای و تبلیغات:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	فعالیت هر مجری به تفکیک	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
معاونت رسانه‌ای و تبلیغات	۲۷	موسسه فرهنگی مطبوعاتی نشرآوران	۲۰	۱۷۸ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان	۲۴ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان
		اداره‌کل فرهنگ‌وارشاد اسلامی استان	۳	۱۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان	۲ میلیارد و ۸۵ میلیون تومان
		معاونت رسانه‌ای و تبلیغات	۴	۴۳۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان	۴۷ میلیارد و ۷۳۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان
جمع کل			۲۷	۶۲۷ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان	۷۴ میلیارد و ۴۲۱ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان

معاونت فرهنگی:

حوزه	جمع فعالیت مجریان  (تعداد)	مجری	فعالیت هر مجری به تفکیک	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
معاونت فرهنگی	۳۹	خانه کتاب و ادبیات ایران	۳۱	۵۱۵ میلیارد و ۲۰ میلیون تومان	۶۸ میلیارد تومان
		اداره‌کل فرهنگ‌وارشاد اسلامی استان	۶	۱۸ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومان	۰
		معاونت فرهنگی	۲	۶۰ میلیارد تومان	۱۴ میلیارد و ۳۰۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان
جمع کل			۳۹	۵۹۳ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان	۸۲ میلیارد و ۳۰۳ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان

ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد	۱۲	ستاد عالی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد	۴۰۰ میلیارد تومان	۷۴ میلیارد تومان
جمع کل	۱۲		۴۰۰ میلیارد تومان		۷۴ میلیارد تومان

معاونت هنری:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	فعالیت هر مجری به تفکیک	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
معاونت هنری	۷۰	اداره‌کل فرهنگ‌وارشاد اسلامی استان	۱۹	۴۰ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان	۱۹ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان
		انجمن موسیقی ایران	۹	۷۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان	۶ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان
		انجمن هنرهای نمایشی ایران	۱۵	۹۲ میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان	۱۶ میلیارد تومان
		مرکز هوشمندسازی	۱	۰	۰
		موسسه فرهنگی و هنری توسعه هنرهای تجسمی معاصر	۲۶	۱۲۱ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان	۱۷ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان
جمع کل			۷۰	۳۲۴ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان	۵۹ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان

بنیاد فرهنگی هنری رودکی:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
	۱۱	بنیاد فرهنگی هنری رودکی	۳۰۰ میلیارد تومان	۵۴ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان
جمع کل	۱۱		۳۰۰ میلیارد تومان	۵۴ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان

 مرکز عالی قرآن و عترت:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	فعالیت هر مجری به تفکیک	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
مرکز  عالی قرآن و عترت	۲۵	اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان	۸	۵۹ میلیارد و ۶۶۶ میلیون تومان	۱۳ میلیارد و ۶۵۰ میلیون تومان
		بنیاد فرهنگی هنری امام رضا (ع)	۱۷	۲۳۲ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان	۴ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان
جمع کل			۲۵	۲۹۱ میلیارد و ۸۶۶ میلیون تومان	۱۸ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان

موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
	۱	موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر	۲۴۰ میلیارد تومان	۲۸ میلیارد تومان
جمع کل	۱		۲۴۰ میلیارد تومان	۲۸ میلیارد تومان

موسسه پژوهشی فرهنگ، هنر و ارتباطات:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
موسسه پژوهشی فرهنگ، هنر و ارتباطات	۱۰	موسسه پژوهشی فرهنگ، هنر و ارتباطات	۱۷۰ میلیارد تومان	۲۵ میلیارد و ۱۱۹ میلیون تومان
جمع کل	۱۰		۱۷۰ میلیارد تومان	۲۵ میلیارد و ۱۱۹ میلیون تومان

بانام:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	فعالیت هر مجری به تفکیک	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
با نام	۷	خانه موسیقی	۱	۶ میلیارد تومان	۳ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان
		خانه تئاتر	۱	۴ میلیارد تومان	۵۰۰ میلیون تومان
		موزه موسیقی	۱	۸ میلیارد تومان	۴ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان
		بنیاد علمی فرهنگی بوعلی	۱	۶ میلیارد تومان	۱ میلیارد تومان
		خانه هنرمندان	۱	۴۰ میلیارد تومان	۵ میلیارد تومان
		انجمن سینمای جوان	۱	۴۰ میلیارد تومان	۲۰ میلیارد تومان
		خانه اندیشمندان علوم انسانی	۱	۵۰ میلیارد تومان	۱۳ میلیارد تومان
جمع کل			۷	۱۵۴ میلیارد تومان	۴۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان

بنیاد بازی‌های رایانه‌ای:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
بنیاد بازی‌های رایانه‌ای	۱۲	بنیاد بازی‌های رایانه‌ای	۱۴۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان	۱۸ میلیارد تومان
جمع کل	۱۲		۱۴۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان	۱۸ میلیارد تومان

بنیاد پویانمایی:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
بنیاد پویانمایی	۹	بنیاد پویانمایی	۱۳۹ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان	۵ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان
جمع کل	۹		۱۳۹ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان	۵ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان

اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
	۴	اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان	۰	۱۲۶ میلیارد و ۲۴۵ میلیون تومان
جمع کل			۰	۱۲۶ میلیارد و ۲۴۵ میلیون تومان

موسسه فرهنگ و هنر در فضای مجازی (فهم):

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
موسسه فرهنگ و هنر در فضای مجازی (فهم)	۱	موسسه فرهنگ و هنر در فضای مجازی (فهم)	۷۰ میلیارد تومان	۱۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان
جمع کل	۱		۷۰ میلیارد تومان	۱۶ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی	۱۵	انجمن آثار و مفاخر فرهنگی	۶۱ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان	۱۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان
جمع کل			۶۱ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان	۱۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان

موسسه هنرمندان پیشکسوت:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
موسسه هنرمندان پیشکسوت	۱۳	موسسه هنرمندان پیشکسوت	۵۰ میلیارد تومان	۵ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان
جمع کل			۵۰ میلیارد تومان	۵ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان

کارگروه مد و لباس:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	فعالیت هر مجری به تفکیک	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
کارگروه مد و لباس	۱۰	کارگروه مد و لباس	۹	۳۰ میلیارد و ۳۸۸ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان	۳ میلیارد و ۱۲۰ میلیون تومان
		اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان	۱	۱ میلیارد و ۴۱۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان	۵۰۰ میلیون تومان
جمع کل			۱۰	۳۱ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان	۳ میلیارد و ۶۲۰ میلیون تومان

دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی:

حوزه	کل فعالیت (تعداد)	مجری	فعالیت هر مجری به تفکیک	جمع اعتبار هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها	جمع تخصیص داده‌شده  به هر مجری برای کلیه فعالیت‌ها
دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی	۷	دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی	۶	۹ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان	۱ میلیارد و ۹۶۰ میلیون تومان
		اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان	۱	۱ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان	۰
جمع کل			۷	۱۱ میلیارد تومان	۱ میلیارد و ۹۶۰ میلیون تومان

پویانمایی؛ فقط ۳.۹ درصد

یکی از معنادارترین ارقام جدول مربوط به بنیاد پویانمایی است. این بنیاد برای سال جاری ۱۳۹.۲۵ میلیارد تومان اعتبار مصوب دارد، اما در چهار ماه نخست تنها ۵.۴ میلیارد تومان دریافت کرده است؛ یعنی حدود ۳.۹ درصد.

مرکز عالی قرآن و عترت نیز از ۲۹۱.۸۶۶ میلیارد تومان اعتبار، تنها ۱۸.۵۵ میلیارد تومان دریافت کرده و نرخ تخصیص آن حدود ۶.۴ درصد بوده است.

این ارقام در مقایسه با برخی ردیف‌های دیگر، پرسش درباره اولویت‌بندی تخصیص منابع را جدی‌تر می‌کند. چرا برخی حوزه‌ها در همان چهار ماه نخست بخش قابل توجهی از اعتبار خود را دریافت کرده‌اند، اما حوزه‌هایی مانند پویانمایی هنوز با تخصیص کمتر از چهار درصد مواجه‌اند؟

البته پایین بودن تخصیص الزاماً به معنای حذف یا کم‌اهمیت بودن یک حوزه نیست؛ زیرا ممکن است زمان‌بندی پرداخت اعتبار، ماهیت فعالیت‌ها یا مراحل اجرایی برنامه‌ها متفاوت باشد. اما اگر این وضعیت در ماه‌های بعد نیز ادامه پیدا کند، می‌تواند بر امکان اجرای برنامه‌های سالانه این نهادها اثر مستقیم بگذارد.

«با نام»؛ ردیفی با تخصیص بالاتر

یکی از تفاوت‌های قابل توجه در جدول مربوط به ردیف «با نام» است. این بخش ۱۵۴ میلیارد تومان اعتبار مصوب دارد و در چهار ماه نخست ۴۷.۵ میلیارد تومان دریافت کرده است؛ یعنی حدود ۳۰.۸ درصد.

در این میان، انجمن سینمای جوان از ۴۰ میلیارد تومان اعتبار، ۲۰ میلیارد تومان دریافت کرده است؛ یعنی نیمی از اعتبار مصوب. خانه موسیقی نیز از ۶ میلیارد تومان اعتبار، ۳.۹ میلیارد تومان دریافت کرده و موزه موسیقی از ۸ میلیارد تومان، ۴.۱ میلیارد تومان گرفته است.

اما حتی در همین ردیف نیز توزیع یکسان نیست. خانه هنرمندان و خانه تئاتر هر کدام تنها ۱۲.۵ درصد اعتبار مصوب خود را دریافت کرده‌اند، در حالی که انجمن سینمای جوان و موزه موسیقی به مراتب سهم بیشتری گرفته‌اند.

بنابراین به نظر می‌رسد سرعت تخصیص نه فقط میان معاونت‌ها، بلکه میان نهادهای هم‌سطح نیز تفاوت قابل توجهی دارد.

استان‌ها؛ یک عدد قابل تأمل

ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها در مجموع ۱۲۶.۲۴۵ میلیارد تومان دریافت کرده‌اند. نکته قابل توجه این است که در جدول ارائه‌شده، برای این ردیف اعتبار مصوب «صفر» درج شده است.

این عدد نیازمند توضیح دقیق‌تری از سوی وزارت فرهنگ است؛ چرا که اگر اعتبار مصوب مستقل این ردیف صفر بوده، باید مشخص شود منابع پرداخت‌شده به استان‌ها از کدام برنامه‌ها و ردیف‌ها تأمین شده است.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که انتقال اعتبار میان ردیف‌ها می‌تواند تصویر واقعی از اولویت‌های بودجه‌ای را تغییر دهد.

چهار ماه گذشته، هشت ماه باقی مانده

چهار ماه نخست سال حدود یک‌سوم سال را تشکیل می‌دهد. با این حال تنها ۲۱.۷ درصد از کل اعتبارات مصوب تخصیص یافته است. البته نمی‌توان انتظار داشت تخصیص بودجه الزاماً در تمام ماه‌های سال با سرعتی یکسان انجام شود و ممکن است بخش قابل توجهی از پرداخت‌ها در نیمه دوم سال صورت گیرد.

اما اگر سرعت تخصیص در ادامه سال تغییر محسوسی نکند، فاصله میان بودجه مصوب و بودجه عملیاتی می‌تواند به مسئله‌ای جدی برای اجرای برنامه‌های فرهنگی تبدیل شود. ضمن این که در نیمه دوم سال جشنواره‌های موسیقی، تجسمی، تئاتر، فیلم و... را داریم که حجم از بودجه ارشاد را می‌بلعد که نیاز به برنامه بسیار دقیق برای تخصیص بودجه دارد. 

در واقع، مسئله اصلی این جدول فقط این نیست که وزارت فرهنگ در چهار ماه نخست چه میزان بودجه دریافت کرده است؛ بلکه این است که کدام بخش‌های فرهنگ در صف دریافت اعتبار قرار گرفته‌اند و کدام بخش‌ها زودتر به منابع دسترسی پیدا کرده‌اند.

از این منظر، بودجه فرهنگی سال ۱۴۰۵ دو تصویر همزمان دارد: یک تصویر بزرگ با ۷.۴۶۹ همت اعتبار مصوب و یک تصویر بسیار کوچک‌تر با ۱.۶۲۲ همت تخصیص‌یافته. میان این دو عدد فاصله‌ای بیش از ۵.۸ همت وجود دارد؛ فاصله‌ای که سرنوشت بسیاری از برنامه‌های فرهنگی و هنری به پر شدن یا نشدن آن وابسته است.

۵۹۲۴۲