خبرآنلاین - رسول سلیمی: در هفته های گذشته دولت ترامپ سیاست مهاجرتی خود را با شدتی تازه به اجرا گذاشت. لغو تمدید خودکار وضعیت حفاظت موقت (TPS) برای برخی اتباع ایرانی، افزایش بازداشتها و گسترش عملیات اداره مهاجرت و گمرک (ICE) در ایالتهای کالیفرنیا، تگزاس و ویرجینیا، موجی از نگرانی را در میان جامعه ایرانی-آمریکایی ایجاد کرده است. این جامعه که سالها به عنوان پلی میان دو کشور عمل کرده، اکنون خود را در میانه میدان تنشی میبیند که ریشه در واشنگتن و تهران دارد.
اما آمارهای رسمی که در هفته گذشته منتشر شد، تصویری نگرانکننده از وضعیت اتباع ایرانی در آمریکا ترسیم میکند. بر اساس گزارشهای منتشرشده، بیش از ۱۲۰۰ تبعه ایرانی در ژانویه ۲۰۲۶ با حکم اخراج مواجه شدهاند و تعداد بازداشتشدگان ایرانی نسبت به سال قبل ۳۸ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که جامعه ایرانی-آمریکایی با جمعیتی بیش از ۵۰۰ هزار نفر، یکی از موفقترین گروههای مهاجر در آمریکا محسوب میشود؛ با میانگین درآمد خانوار بالاتر از متوسط ملی و نسبت بالای تحصیلکردگان دانشگاهی.
ترامپ در سخنرانی اخیر خود در فلوریدا، مهاجران غیرقانونی را «تهدید امنیتی مستقیم» خواند و بر اجرای کامل «قانون بازگشت به وطن» تأکید کرد. او گفت: «ما نمیتوانیم اجازه دهیم کسانی که به کشور ما آمدهاند تا از آزادیهای ما بهرهمند شوند، در عین حال قوانین ما را نقض کنند.» این سخنان، اگرچه در ظاهر خطاب به همه مهاجران غیرقانونی بود، اما در جامعه ایرانی-آمریکایی به دلیل تمرکز عملیات ICE بر مناطق با جمعیت ایرانی، به عنوان تهدیدی مستقیم تفسیر شده است.
واکنش جامعه ایرانی-آمریکایی: از نگرانی تا اعتراض
جامعه ایرانی-آمریکایی در روزهای اخیر واکنشهای مختلفی به این سیاستها نشان داده است. در لسآنجلس، که بزرگترین اجتماع ایرانیتباران خارج از ایران را در خود جای داده، تجمعهای اعتراضی برگزار شده است. فعالان ایرانی-آمریکایی این سیاست را «تبعیض سیستماتیک» علیه ایرانیان خوانده و خواستار توقف آن شدهاند.
یکی از فعالان ایرانی-آمریکایی در مصاحبه با لسآنجلس تایمز گفت: «ما سالها به عنوان شهروندانی قانونمدار و موفق در این کشور زندگی کردهایم. بسیاری از ما پزشک، مهندس و استاد دانشگاه هستیم. اما اکنون احساس میکنیم که دولت به ما به چشم دشمن نگاه میکند، فقط به خاطر ریشههایمان.» این احساس، در نظرسنجیها نیز بازتاب یافته است. بر اساس گزارش شورای روابط خارجی، ۶۲ درصد ایرانی-آمریکاییها احساس ناامنی بیشتری نسبت به سال گذشته دارند.
در مقابل، برخی از محافظهکاران آمریکایی از این سیاست دفاع کرده و آن را بخشی از حاکمیت قانون و حق هر کشور برای کنترل مرزهایش دانستهاند. آنها تأکید دارند که این سیاستها متوجه همه مهاجران غیرقانونی است و نباید آن را به عنوان تبعیض علیه یک گروه خاص تفسیر کرد.
واکنش کنگره: دموکراتها در برابر جمهوریخواهان
در کنگره نیز این موضوع بازتاب یافته است. نمایندگان دموکرات، به ویژه آنهایی که حوزههای انتخابیه با جمعیت بالای ایرانی-آمریکایی دارند، به شدت به سیاستهای ترامپ اعتراض کردهاند. رو خانا، نماینده کالیفرنیا و یکی از چهرههای برجسته دموکرات، در توییتی نوشت: «سیاست مهاجرتی ترامپ نه تنها غیرانسانی است، بلکه از نظر دیپلماتیک نیز احمقانه است. او دارد جامعهای را که میتواند پل ارتباطی با ایران باشد، از خود میراند.»
جیمی پانتا، نماینده دیگر کالیفرنیا، نیز در بیانیهای خواستار توقف اخراج ایرانیان و تمدید TPS برای آنها شد. او تأکید کرد که این سیاستها «انتقامجویی سیاسی» علیه ایران است و به روابط دوجانبه آسیب میزند.
در مقابل، جمهوریخواهان از سیاستهای ترامپ دفاع کرده و آن را اجرای قانون دانستهاند. آنها تأکید دارند که ایران خود از گروههای تروریستی حمایت میکند و آمریکا حق دارد مرزهایش را از نفوذ احتمالی حفظ کند. این استدلال، اگرچه در چارچوب امنیت ملی قابل فهم است، اما منتقدان آن را بهانهای برای اعمال سیاستهای تبعیضآمیز میدانند.
پیامدهای دیپلماتیک: تهران چه میگوید؟
در تهران، این تحولات با واکنش تند افکارعمومی همراه شده است.منتقدان می گویند که آمریکا قابل اعتماد نیست و هرگونه مذاکره با آن بیفایده است. اکنون، سیاستهای مهاجرتی ترامپ به این استدلال اعتبار میبخشد.
در مقابل، برخی از تحلیلگران میانهرو هشدار میدهند که واکنش تند ایران ممکن است به تشدید تنشها منجر شود و در نهایت به زیان هر دو کشور تمام شود. آنها پیشنهاد میدهند که تهران از این فرصت برای فشار بر واشنگتن از طریق کانالهای دیپلماتیک استفاده کند.
نقش جامعه ایرانی-آمریکایی در روابط دو کشور
برای درک اهمیت این موضوع، باید به نقش تاریخی جامعه ایرانی-آمریکایی در روابط دو کشور توجه کرد. این جامعه، به دلیل آشنایی با فرهنگ و زبان دو کشور، همواره به عنوان پلی ارتباطی عمل کرده است. از میانجیگریهای غیررسمی در بحران گروگانگیری ۱۹۷۹ تا تلاشهای اخیر برای تسهیل مذاکرات هستهای، ایرانی-آمریکاییها نقشی بیبدیل در کاهش تنشها داشتهاند.
بسیاری از اعضای این جامعه، چه در سمتهای رسمی و چه غیررسمی، به عنوان مشاور، تحلیلگر و واسطه در تعاملات دو کشور حضور داشتهاند. آنها زبانی مشترک با هر دو طرف دارند و میتوانند پیامها را با دقت بیشتری منتقل کنند. تضعیف این جامعه، به معنای بستن یکی از معدود کانالهای ارتباطی باقیمانده است.
علاوه بر این، ایرانی-آمریکاییها از نفوذ اقتصادی قابل توجهی برخوردارند. سرمایهگذاری آنها در پروژههای مختلف، از کسبوکارهای کوچک گرفته تا شرکتهای بزرگ، بخشی از اقتصاد آمریکا را تشکیل میدهد. کاهش تمایل آنها به سرمایهگذاری، چه در آمریکا و چه در ایران (از طریق پروژههای مشترک)، میتواند پیامدهای اقتصادی داشته باشد.
در چنین شرایطی می توان سیاست مهاجرتی ترامپ را میتوان تلاشی برای حداکثرسازی منافع ملی از طریق کنترل مرزها و کاهش تهدیدات امنیتی دانست. در این چارچوب، مهاجران غیرقانونی، حتی آنهایی که از ایران میآیند، به عنوان تهدید بالقوه تلقی میشوند و دولت حق دارد با آنها برخورد کند.
اما هزینههای این سیاست را نیز باید برای امریکا محاسبه کرد. هزینه اول، تضعیف اعتماد جامعه ایرانی-آمریکایی و از دست دادن کانالهای ارتباطی غیررسمی است. هزینه دوم، آسیب به وجهه آمریکا به عنوان کشوری که به حقوق مهاجران احترام میگذارد. اگر این هزینهها از فواید احتمالی این سیاست بیشتر باشد، در آن صورت این سیاست از منظر عقلانی قابل دفاع نخواهد بود.
همچنین سیاست مهاجرتی ترامپ با چالشهایی در کنگره و دادگاهها مواجه است. دموکراتها با استفاده از اختیارات نظارتی خود، در حال بررسی ابعاد این سیاست و تأثیر آن بر جامعه ایرانی-آمریکایی هستند. آنها میتوانند با طرح دعاوی قضایی، اجرای برخی از این سیاستها را به تعویق بیندازند.
دادگاهها نیز در گذشته بارها برخی از سیاستهای مهاجرتی ترامپ را به دلیل تبعیضآمیز بودن یا نقض قوانین فدرال متوقف کردهاند. اگرچه ترکیب کنونی دیوان عالی به نفع محافظهکاران است، اما هنوز مشخص نیست که این نهاد در مورد سیاستهای اخیر چه موضعی خواهد گرفت.
علاوه بر این، برخی از نهادهای بینالمللی مانند کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل نیز به این سیاستها واکنش نشان داده و خواستار رعایت حقوق مهاجران شدهاند. اگرچه این واکنشها تأثیر مستقیم بر سیاستهای آمریکا ندارند، اما به تدریج فضای بینالمللی را علیه واشنگتن شکل میدهند.
سیاست های مهاجرتی ترامپ: از سرکوب داخلی تا تنش دیپلماتیک
سیاست مهاجرتی سختگیرانه دولت ترامپ در هفتههای اخیر، پیامدهای گستردهای برای جامعه ایرانی-آمریکایی و روابط ایران و آمریکا داشته است. افزایش بازداشت و اخراج ایرانیان، اعتماد این جامعه را کاهش داده و نقش آنها به عنوان پل ارتباطی غیررسمی را تضعیف کرده است.
آمارها نشان میدهد که بیش از ۱۲۰۰ تبعه ایرانی در ماه ژانویه با حکم اخراج مواجه شدهاند و تعداد بازداشتشدگان ۳۸ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که جامعه ایرانی-آمریکایی با جمعیتی بیش از ۵۰۰ هزار نفر، یکی از موفقترین گروههای مهاجر در آمریکاست و میتواند نقشی سازنده در کاهش تنشها ایفا کند.
مسئله که ادامه این سیاست میتواند جامعه ایرانی-آمریکایی را به سمت رادیکالیزه شدن سوق دهد و کانالهای غیررسمی مذاکره را برای همیشه نابود کند. در چنین شرایطی، حتی اگر اراده سیاسی برای کاهش تنش وجود داشته باشد، ابزارهای اجرایی آن از میان رفته است. سرکوب مهاجران ایرانی در آمریکا، نه فقط یک موضوع داخلی، که مسئلهای با پیامدهای عمیق بینالمللی است.
۲۱۳/۴۲
نظر شما