به گزارش خبرآنلاین، با نهایی شدن تفاهمنامه پایان جنگ، آمریکا از بامداد روز دوشنبه متعهد شد که جنگ را تمامی جبهههای من جمله لبنان کاملا متوقف کند و عملیات محاصره دریایی ایران را به صورت کامل پایان دهد.
بر اساس بیانیه منتشر شده توسط شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان با نهایی شدن یادداشت تفاهم «هر دو طرف پایان فوری و دائمی عملیاتهای نظامی را در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، اعلام کردهاند.»
در حالیکه بعد از حمله بعدازظهر یکشنبه اسرائیل به ضاحیه بیروت، ایران آماده میشد تا پاسخ قاطعی به نقض فاحش آتشبس در جبهه لبنان بدهد و مانند هفته گذشته دوباره آتش جنگ شعلهور شود، با تلاش میانجیهای بینالمللی از جمله هیئت قطری که در تهران حضور داشت و پاکستان به عنوان میانجی رسمی مذاکرات، بامداد دوشنبه نهایتا با تعهدات جدید آمریکا به ایران، تهران تصمیم گرفت که فرصتی مجدد به دیپلماسی بدهد و با پذیرش تعهدات جدید آمریکا تفاهمنامه پایان جنگ را بپذیرد.
بر اساس گزارش رسانهها و آنچه به وضوح در بیانیههای ترامپ آمدهاست، واشنگتن برای جلوگیری از فروپاشی تفاهم پذیرفت که به صورت فوری و بلافاصله محاصره ایران را رفع کند و جنگ را در تمامی جبههها به شمول لبنان پایان دهد. در عوض ایران تعهدات خود را از جمله بازگشایی کامل تنگه هرمز از روز جمعه، پس از امضای توافقنامه نهایی آغاز خواهد کرد. ترامپ ابتدا در پیام نخست خود نوشتهبود که محاصره رفع میشود و تنگه هرمز بازگشایی میشود، اما در پیام دوم، بیانیه خود را اصلاح کرد و خبر داد که تنگه هرمز از روز جمعه بازگشایی خواهد شد.
این فرصت پنج روزه آزمونی برای دولت ترامپ خواهد بود که اجرای تعهدات خود را در تفاهمنامه به صورت عملی نشان دهد. در این فرصت در صورت رعایت اصل پایان قاطع جنگ در تمامی جبههها من جمله لبنان، روز جمعه هفته جاری (۲۹ خرداد) تفاهمنامه پایان جنگ به صورت رسمی و حضوری در ژنو سوئیس امضا خواهد شد.
انتظار میرود که جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا و رئیس سنا و محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران تفاهمنامه را به صورت رسمی در ژنو امضا کنند.
در تفاهمنامه چه نکاتی وجود دارد؟
هر چند به گفته کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه متن تفاهمنامه تا پیش از امضای رسمی آن در روز جمعه منتشر نخواهد شد، اما نکات مشخصی در این تفاهمنامه وجود دارد که در اختیار افکار عمومی قرار دادهشدهاست.
مبحث محوری تفاهمنامه پایان قطعی و کامل جنگ در تمامی جبهههای منطقه به شمول لبنان است. محور دوم پایان محاصره دریایی آمریکا است. این دو تعهد از بامداد دوشنبه رسما اجرایی میشوند.
تعهدات ایران از جمله شرکت در مذاکرات هستهای ۶۰ روزه و بازگشایی تنگه هرمز بعد از امضای فیزیکی تفاهمنامه در ژنو اجرایی خواهد شد. بر اساس تفاهمنامه، اداره تنگه هرمز بر اساس ابتکار ایران و در همکاری با عمان به عنوان دیگر کشور ساحلی و جلب رضایت کشورهای دیگر جنوب خلیج فارس انجام خواهد شد و آمریکا در این زمینه دخالتی ندارد.
در عین حال ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکه شده ایران، به شکل فوری برای استفاده تهران آزاد میشوند. آزادی استفاده از این داراییها توسط یکی از میانجیهای مذاکرات تضمین شدهاست و از روز دوشنبه ایران برای خرید نیازهای کشور به این داراییها دسترسی دارد. این دسترسی صرفا برای خریدهای بشردوستانه نیست و تهران میتواند از بخشی از این داراییها برای همه نیازهایی که تشخیص میدهد استفاده کند.
همچنین در تفاهمنامه به دو موضوع صندوق بازسازی و توسعه اقتصادی ایران و همچنین ذخایر اورانیوم غنیشده اشاره شدهاست.
در مورد موضوع صندوق توسعه و بازسازی، صرفا اشاره شدهاست که ساز و کار اختصاص ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی ایران پس از جنگ در طول مذاکرات ۶۰ روزه معین میشود.
در مورد موضوع هستهای هم اشارهای گذرا به تعیین تکلیف مواد غنیشده ایران شدهاست و ایده ایران برای رقیقسازی اورانیوم و ماندن آن در خاک ایران به عنوان راهکار مورد اشاره قرار گرفتهاست. تعیین تکلیف مواد به نتیجه مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای تفاهمنامه بستگی دارد.
در تفاهمنامه اشاره شدهاست که تمامی تحریمهای آمریکا (شامل اولیه و ثانویه) و تمام قطعنامههای بینالمللی در صورت موفقیت مذاکرات ۶۰ روزه لغو خواهد شد.
در مذاکرات پس از امضای تفاهمنامه چه چیزهایی در دستور کار است؟
مذاکرات ۶۰ روزه پس از امضای تفاهمنامه در ژنو، که احتمالا از روز جمعه نخستین جلسه آن با حضور قالیباف و ونس برگزار میشود، با سه دستور کار مشخص پیگیری میشود.
- پرونده هستهای ایران: موضوع تعیین تکلیف اورانیوم غنیشده سطح بالا که احتمالا در خاک ایران رقیق خواهد شد و همچنین موضوع حق غنیسازی ایران و استمرار برنامه هستهای ایران در دستور کار مذاکرات قرار داد.
- رفع تحریمها: در مقابل تعهدات هستهای ایران، آمریکا متعهد به لغو تمامی تحریمهای اولیه و ثانویه و همچنین قطعنامههای بینالمللی در شورای امنیت سازمان ملل متحد و شورای حکام میشود. این نخستین بار است که آمریکا قرار است تعهد لغو تحریمهای اولیه را به ایران بدهد.
- صندوق بازسازی و توسعه: صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری بازسازی و توسعه و ساز و کار فعالیت آن سومین دستور کار مذاکرات ۶۰ روزه است که قرار است پاسخگوی مطالبه ایران برای غرامت جنگ باشد.
آیا پس از ۶۰ روز همه تعهدات اجرایی میشود؟
نتیجه مذاکرات ۶۰ روزه در قالب یک جدول زمانی مشخص برای اجرای تعهدات طرفین به صورت متناظر و متناسب خواهد بود. اقداماتی مانند بازیابی و رقیقسازی ذخایر اورانیوم غنیشده، فرآیندی زمانگیر است و در عین حال اقدامات آمریکا برای رفع تحریمها در کنگره و نهادهای بینالمللی هم فرآیندی زمانبر تلقی میشود.
در نتیجه یکی از اصلیترین موضوعها مذاکره پس از امضای تفاهمنامه تعیین جدول زمانبندی برای اجرای تعهدات خواهد بود.
۴۲/۴۲
نظر شما