بررسی کتاب «آن سوی اضطراب» اثر مارتا بک

اضطراب راه است، نه مانع / رابطه‌ای که فرهنگ مدرن آن را وارونه فهمیده است

اخبار اندیشهکتاب تازه‌ی مارتا بک استدلال می‌کند که اضطراب پیام‌رسانی است که جامعه‌ی مدرن آن را خاموش کرده، و آن اختلالی نیست که باید سرکوب شود.

سیدلطف الله جلالی و تبیین مقطعی مهم در کلام اهل سنت

از شرقی‌ترین نقطۀ جهان اسلام تا غربی‌ترین آن

اخبار اندیشهبه‌گفته مولف: «در عصر کنونی نزدیک به نیمی از مسلمانان در جهان اسلام، تابع مذهب حنفی ـ ماتریدی‌اند. مذهب ماتریدیه از شرقی‌ترین نقطۀ جهان اسلام تا غربی‌ترین آن، از هند تا مصر، از آسیای میانه، تا ترکیه و منطقه بالکان، در کشورهای مختلف اسلامی، پیروان بسیار دارد و این امر، لزوم پژوهش دربارۀ اوضاع کنونی و نیز تاریخ گذشته آن را آشکار می‌سازد.»

در نشست تخصصی دائرةالمعارف بزرگ اسلامی بررسی شد؛ «مشروطه و اندیشه توسعه در ایران»؛ بازخوانی یک پرونده ۱۲۰ ساله

محقق داماد از شیخ انصاری تا مونتسکیو گفت؛ آیا ریشه مشروطیت و تفکیک قوا در فقه شیعه بود؟ / معمای ۱۲۰ ساله؛ چرا قطار توسعه ایرانیان هنوز به مقصد نرسیده

اخبار اندیشهداریوش رحمانیان: تاریخ جریان تنظیمات و اصلاح‌گرایی، دولت‌زده است و با غیبت مردم همراه است و تجدد ایرانی گرفتار یک آفت مهلک شده است که همانا گرفتاری در کلان‌روایت دولت است. مصلحان ما در فکر ساختن دولت نیرومند هستند و نه مردم نیرومند. چرا برنامه‌های توسعه ما باید دولت‌زده باشد؟ بنیاد و بیخ توسعه یک کشور مردم‌اند و مردم‌محوری و مردم‌بنیادی و مردم‌پایه‌ای باید در اندیشه توسعه ایران جای می‌گرفت چنانکه انقلاب مشروطه گفتمان مردم‌باور و مردم‌گراست.

ادامه منازعه کلامی رسانه ای بر سر حمله و حمایت از علی شریعتی

حمله شدیداللحن عبدالکریم سروش به محمد قوچانی و موسی غنی نژاد / گناه کبیره به نام خدا

اخبار اندیشهو در باب مرگ روشنفکری دینی هم از زبان مولانا به آن قلم به مزد تصیری منش و ازغدی صفت می گویم: چون تو خفاشان بسی بینند خواب که جهان ماند یتیم از آفتاب

نقدی بر اندیشه اقتصادی-سیاسی دکتر عبدالکریم سروش/ لیبرالیسم نقابدار

روایت قوچانی از غروب ستاره روشنفکری دینی و پدیدار شدن سروش در لباس سردمدار توتالیتاریسم/ درباره افول یک رؤیای ۴۰ ساله

اخبار اندیشهیک دهه قبل در گزارش‌های روزنامه‌نگارانه‌ام از تاریخ اندیشه سیاسی به این نتیجه رسیده بودم که راه اصلاح دینی سرانجام از بیراهه استبداد دینی سر بر می‌آورد و از اصلاح‌طلبی به بنیادگرایی می‌رسیم...آن روز فکر می‌کردم عبدالکریم سروش مارتین لوتر اسلام است، ازاین‌رو از جلد چهارم آن مجموعه از مصائب لیبرالیسم اسلامی نوشتم. اکنون اما می‌فهمم که او خود ژان کالون است؛ مردی که از اصلاح دینی به استبداد دینی رسید. ما در چهره عبدالکریم سروش بر خلاف علی شریعتی و در پی آن مهدی بازرگان لیبرالیسم دینی می‌دیدیم و گرچه در تداوم راه با ناسازه لیبرالیسم و اسلام‌گرایی مواجه شدیم، اما نقش او را در معرفت‌شناسی لیبرال نادیده نمی‌گرفتیم. اما فقر اندیشه اقتصادی و اندیشه سیاسی درنهایت سبب شد پرده برافتد و نقاب برداشته شود و زیر این لیبرالیسم نقابدار، توتالیتریسمی پنهان پدیدار شود...

محمد بی‌طرفان در نشست «بازخوانی مشروطه در افق ایران امروز» خانه اندیشمندان علوم انسانی

شهر را باید شهروند اداره کند/ مردم ایران عمل خلاف قانون را زرنگی می دانند/ گذار از استبداد به دموکراسی؛ تولد شهروند ایرانی

اخبار اندیشهچرا ما شهر مدرن نداشتیم؟ زیرا شهر مدرن با مشارکت مردم شکل می‌گیرد. وقتی مشارکتی وجود نداشته باشد و مردم نمایندهٔ خود را انتخاب نکنند، نسبت به اتفاقاتی که در شهر می‌افتد حسیاست خاصی نخواهند داشت. کما اینکه امروزه هم این حساسیت در میان بسیاری از شهروندان وجود ندارد و اگر اتفاق خلاف قانونی بیفتد، آن را به زرنگی نسبت می‌دهند...اگر ما مشارکت نکنیم و خودمان را کنار بکشیم، وضعیت همین می‌ماند؛ همان گره‌ای که ۱۲۰ سال پیش باز نکردیم و تا به امروز هم باز نشده است. باید شهر به‌گونه‌ای باشد که شهروند آن را اداره کند.

خطای راهبردی مسئولان؛ از غفلت بزرگی که دچارش می شوند/ ایران فردا و تصمیم امروز 

اخبار اندیشههرچه بر ایران عزیز بگذرد و هر اتفاقی برای آن بیفتد، این را مطمئن هستیم که فرداهای ۱۴۰۶ و ۱۴۰۷ و پس از آن، خواهند رسید و دوباره کسانی خواهند بود که شاخص‌های ذکرشده در بخش ابتدایی این نوشته را با مقادیر سال ۱۴۰۵ مقایسه کنند. آیا مهم است که ابعاد تفاوت‌ها و نسبت‌ها چقدر باشند. نگارنده بر این باور است که حتما مهم است. نه اهمیت تنها انسانی، بلکه اهمیت برآمده از شکسته شدن سقف تاب‌آوری جامعه آن هم به‌صورت غافلگیرانه....تاریخ نشان داده است که در مقاطعی مهم، زمان حال، سیاستمداران را فریب داده و به آنها اطمینان داده که فردا، ادامه خطی دیروز خواهد بود و لازم نیست نگران باشند. غافل از اینکه این فریب، گویی یک بازیگوشی پرهزینه تاریخ برای گریز از یکنواختی خسته‌کننده برای آن است. ایران فردا، با دلهره و اضطراب، به انگشتانی از ایران امروز چشم دوخته تا ببیند کدام فردا را نشانه گرفته است. 

پروژه تجدد و افق اندیشه جواد طباطبایی/«رستگاری سرزمین پدری»در اندیشه فیلسوف سیاسی مدرن

اخبار اندیشهطباطبایی از «خرد به ‌عنوان ضابطه همه شئون انسانی» به‌ عنوان دست ‏مایه ‏ای برای دفاع از ویژگی‏ های عقلانی اندیشه ایرانشهری استفاده می‏ کند. مسئله او در نهایت، خود آن «خرد به‌ عنوان ضابطه همه شئون انسانی» نیست، بلکه «ایرانشهر» است. دغدغه بنیادین او در نهایت، نه انسان به‌ عنوان انسان، بلکه انسان ایرانی است. این تمایز برای فهم جایگاه جواد طباطبایی بسیار سرنوشت‏ ساز است. از منظر فیلسوف سیاسی، عرصه سیاست نمی ‏تواند به‌تمامی عقلانی باشد. عقل در سیاست بسیار نحیف است. سیاست چه ایرانشهری باشد و چه غیرایرانشهری، اصولاً نمی ‏تواند فلسفی یا عقلانی باشد.»

برگزاری مراسم سخنرانی در مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم

اخبار اندیشهبه مناسبت دهه پایانی ماه صفر ، رحلت رسول گرامی اسلام (ص)، شهادت سبط اکبر امام حسن مجتبی (ع) و نیز شهادت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام مراسم سخنرانی و عزاداری در مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه قم برگزار می شود.

در هفتاد و چهارمین جلسه توسعه برگزار می‌شود

 معرفی و نقد کتاب «دین و نوسازی» با حضور حسن محدثی

اخبار اندیشهکتاب «دین و نوسازی»، یک اثر پژوهشی با رویکرد تطبیقی است و به کندوکاو درباره‌ نسبت دین با نوسازی در ایران و مالزی پرداخته است.

در سوگ روانشاد حمید محرمیان معلم

استاد تراژدی‌پژوهی

اخبار اندیشهبدون شک روانشاد حمید محرمیان معلم، با تهیه و تدوین و  انتشار مجموعه مقالات تراژدی انتشارات سروش در سال ۱۳۷۷ دومین معلم و استادِ  تراژدی‌پژوهی‌ام بودند.

تفاوت «صنعتی‌شدن» و «سیاست صنعتی» از منظر جامعه‌شناسی اقتصادی

تجربه ژاپن: عقب‌ماندگی فناورانه با اتکای صرف به سازوکار بازار برطرف نمی‌شود/ بومی‌سازی دانش اقتدار ملی می‌آفریند/ فراتر از مداخله و بازار آزاد

اخبار اندیشهتجربه کشورهای موفق همچون ژاپن نشان می‌دهد که عقب‌ماندگی فناورانه با اتکای صرف به سازوکار بازار برطرف نمی‌شود. دولت باید با شناسایی ضعف‌های ساختاری، هدایت سرمایه‌گذاری، حمایت هدفمند از صنایع راهبردی و تقویت ظرفیت نوآوری، زمینه ارتقای توان رقابتی اقتصاد ملی را فراهم کند. هدف نهایی سیاست صنعتی نیز ایجاد توانایی رقابت در بازارهای جهانی از مسیر توسعه فناوری، نوسازی تولید و ارتقای کیفیت است.

عصر سه‌شنبه‌های بخارا برگزار می‌کند

نقد و بررسی کتاب «امپراتوری کودکی»

اخبار اندیشهشصت و ششمین نشست از سلسله نشست‌های عصر سه‌شنبه‌های بخارا به نقد و بررسی کتاب «امپراتوری کودکی» (جلوه‌هایی از زندگی و اندیشه‌های عبدالحسین وهاب‌زاده) که از سوی انتشارات اندیشه‌ورزان تربیت منتشر شده، اختصاص یافته است.

تازه‌ترین کتاب محمد بقایی ‌ماکان منتشر شد

چرا سلاطین ترک زبان به فارسی شعر می سرودند؟/ از فردوسی تا شفیعی ‌کدکنی با نگاهی تازه / تاریخ تفکر ایرانی دستگاه فلسفی ندارد

اخبار اندیشهآنان که به غلط گمان می‌کنند حکومت‌ها و جریان‌های سیاسی حاکم مروج زبان فارسی بوده‌اند، قطعا می‌دانند که برخی از سلاطین عثمانی به فارسی غزل می‌سرودند، محمود غزنوی چهارصد شاعر پارسی‌گو در دستگاه خود داشت که عنصری ملک‌الشعرای دربارش به گفته خاقانی «به ده بیت صد بدره و برده یافت، از نقره دیگدان زد، و از زرآلات خوان ساخت». نصرالله فلسفی در کتاب «زندگانی شاه عباس» می‌نویسد که او به حدی شیفته شعر فارسی بود که در محفل شاعران حضور می‌یافت و گاه شعر آنان را نقد می‌کرد.

در نشست «ژورنالیسم پژوهشی در علوم انسانی» مطرح شد

خبر از یک فاجعه: در نشریات علوم انسانی فضای گفت‌وگو دیده نمی‌شود / «مخاطب» و «گفت‌وگو» دو بحران نشریات علوم سیاسی

اخبار اندیشهبه‌گفته محمدهادی گرامی: «اگر افراد آکادمیک همچنان در پی انزوای علمی باشند و تصور کنند علم راه خودش را پیدا می‌کند و باید برای آن تقدس قائل شد «خودکشی را به چشم خواهند دید.»

در نخستین نشست «گفتآمَد» از عبدالله گیویان تقدیر می‌شود

اخبار اندیشهنخستین نشست «گفتآمَد»؛ گردهمایی فعالان عرصه ارتباطات ایران، با تقدیر از عبدالله گیویان، استاد و پژوهشگر برجسته حوزه ارتباطات، دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ در خانه روزنامه‌نگاران برگزار می‌شود.

دگرگونی بزرگ در جامعه ترکیه/ اندیشه های نوگرایانه اسلامی ژرف زیر پوسته استبداد زده

اخبار اندیشهدر میان خاموشیِ ظاهریِ فضای سیاسی ترکیه، جریانی ژرف و آرام در حال شکل‌گیری است که از درونِ سنتِ اسلامی ترکیه برمی‌خیزد و ستونِ آن را «آزادی انسان» و «نقدِ استبداد» تشکیل می‌دهد. طاها آق‌یول، روزنامه‌نگار برجسته، در یادداشتی تازه، از موجی از بازاندیشی در تاریخ، فقه و حدیث خبر می‌دهد که به‌دستِ نسلِ جدیدی از پژوهشگران و الهی‌دانان ترکیه در جریان است؛ بازاندیشی‌ای که نه از غرب، بلکه از بطنِ میراثِ اسلامی سرچشمه گرفته و در پیِ آن است که تفسیری نو، اخلاق‌محور و سازگار با حقوق مدرن از دین ارائه دهد.

ضرورت توجه به نگاهی فراتر از سود در تبیین علی مرشدی‌زاد

سیاسیون و فلاسفه در گرداب عوامفریبی و پوپولیسم/ آسیب دموکراسی/ آموزش برای دموکراسی، آموزش برای اقتصاد

اخبار اندیشهمارتا نوسباوم، دموکراسی را نه فقط یک نظام سیاسی، بلکه شکلی از سازمان اجتماعی می‌داند که بر پایه آزادی، برابری، تعامل و گفت‌وگو استوار است. در مرکز اندیشه او، مفهوم «کرامت انسانی» قرار دارد که به معنای حق هر فرد برای هدف نهایی بودن است، نه ابزاری برای رسیدن به اهداف دیگران.

ننه دلاورهای ایرانی که می دانند چگونه از بدبختی های جنگ سود ببرند

اخبار اندیشهدر ایرانِ امروز، با ننه دلاورهایی مواجه هستیم که اگرچه هم‌چون او ، فرزندی را در جنگ از دست نداده‌اند، اما می‌دانند چگونه از بدبختی‌های جنگ سود ببرند...دقیقا در این دقیقه است که این پرسش که: «قهرمان جنگ نوشت جنگ نازیباست، ولی چرا بازماندگان گفتند قهرمانی او زیباست؟!» پاسخی انضمامی می‌یابد و روایت‌های حماسی و ایدئولوژیک جنگ رمزگشایی و کدشکنی می‌شوند، رازهای درون‌پرده برون می‌افتند، و جن و انس از اسرار درون جنگ‌طلبان جنگ‌گریز (جنگ‌طلبانی که از هنر «از جنگ گفتن» و «در جنگ نشدن»، بهره‌ای وافی و کافی برده‌اند) آگاه می‌گردند.

تأملاتی به مناسبت روز خبرنگار و رونمایی از کتاب «همنشینی با سرطان»

چرا پایداری روزنامه‌نگاران پاسداشت حافظه جمعی است؟ / از افشای حقیقت تا «اخلاق مراقبت»/ درنگی بر روزنامه‌نگاری گفت‌وگو و اخلاق

اخبار اندیشهامروز، بیش از هر زمان دیگر، باید از روزنامه‌نگاران نه فقط به عنوان صاحبان یک حرفه، بلکه به عنوان حاملان حافظه جمعی و راویان رنج و امید جامعه مراقبت کرد. سیاست و جامعه‌ای که راویان خود را فرسوده، خاموش یا تحقیر کند، در حقیقت توان فهم خود را کاهش می‌دهد. شاید مهم‌ترین درسی که از همنشینی با سرطان و از همنشینی با جهان خبر می‌توان گرفت همین باشد؛ زندگی نه با انکار رنج، بلکه با فهم رنج، با گفت‌وگو درباره آن و با مراقبت از یکدیگر ادامه پیدا می‌کند.

از مجموعه کتاب‌های سرو منتشر شد

مرجعیت شیعه: از نهاد تا گروه منزلتی

اخبار اندیشه کتاب با شناسایی سه وجه «قدرت و نفوذ اجتماعی»، «ثروت و وضعیت مالی» و «منزلت اجتماعی» مرجعیت، به مطالعۀ سازمان درونی روحانیت، نفوذ مرجعیت در متن جامعه، توانایی بسیج مردم، رابطه با احزاب و سازمان‌های سیاسی، مناسبات مرجعیت با حکومت، منابع مالی و منشأ ثروت، کارآمدی در پاسخ به نیازها و مطالبات مردم در عرصۀ سیاست و مسائل زنان پرداخته است.

مرگ فیلسوف تحلیلی بریتانیایی در نود و پنج سالگی

بزرگ‌ترین مورخ فلسفه غرب در روزگار ما

اخبار اندیشهبرخی از آثار آنتونی کنی که به فارسی ترجمه و منتشر شده‌اند، عبارتند از «تاریخ فلسفه غرب» در چهار جلد،‌ «آکویناس و فلسفه ذهن» و «تامس مور».تاریخ فلسفه او بدون اغراق یکی از بهترین و خواندنی‌ترین تاریخ فلسفه‌ها در دوران جدید است که به قلم یک نویسنده نگاشته شده.

روایت عبدالکریم سروش از یک عمر زندگی علمی و اجتماعی خود

چرا محقق داماد از سروش عذرخواهی کرد؟ / سروش: علی شریعتی همه مقدسات را زمینی کرد / جواد طباطبایی یک سطل زهر به من نوشاند

اخبار اندیشهسروش با تفکیک اسلام جهادی شریعتی از اسلام غیرجهادی کربنی-نصری، علت پیوندش با شریعتی را اگزیستانسیالیست بودن او می‌داند و معتقد است: «شریعتی جهاتی را کشف کرد، رو آورد و یادآوری کرد که من همچنان خودم را وامدار او می‌دانم... [او] مقدسات را زمینی کرد. امام علی(ع) و امام حسین(ع) را زمینی و تاریخی و نه فراانسانی کرد... اینها در کار مطهری نبود... شریعتی راه متفاوتی را رفت که به نظرم فتح باب بزرگی بود؛ دست‌کم برای من.»

خبرنگاری میانجیگری بازسازی اعتماد

اخبار اندیشهدفاع از خبرنگار، دفاع از «امکان گفت‌وگو» در ایران است. روز خبرنگار، روز به رسمیت شناختن این حقیقت است: رسانه‌ای که در آن «صداهای متکثر» شنیده نشود، بلندگو است و با بلندگو نمی‌توان جامعه را اداره کرد. ما نیازمند فضای امنی هستیم که در آن، خبرنگار به جای ترس از «احضار»، دغدغه‌ «دقت در روایت» را داشته باشد.این تنها راهی است که می‌توانیم مرجعیت رسانه‌ای را دوباره به داخل مرزها بازگردانیم و در جنگ روایت‌ها، با سلاح «شفافیت و حقیقت» پیروز شویم.